Losowa postać

Prev Next

Ninurta

Stary sumeryjski bóg wojny, burzy i rolnictwa, występuje w odmianach miejscowych jako Ningirsu (bog miasta Lagasz, dzis. Tello), Zaibaba (bóg miasta Kisz, dzis. Al-Uhajmir), Urasz (bóg miasta Dilibat). Ninurta cieszył...

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Temida

  Temida należała do najważniejszych bóstw, które wedle wierzeń dzierżyły w swych rękach ludzkie losy. Owa prastara bogini sprawiedliwości była małżonką Zeusa jeszcze przed jego związkiem z Herą. Z miłości Zeusa...

Atena

  Piękna i surowa bogini cieszyła się wśród starożytnych wielkim szacunkiem i uwielbieniem. Sympatię budziły też jej typowo kobiece słabostki, dzięki którym wydawała się bliższa zwykłym śmiertelnikom.   Rodzicami bogini byli Zeus i...

Amazonki

  To mityczne plemię żyło gdzieś na północny wschód od Hellady. Ich królestwo umiejscawiano początkowo w dzikiej Tracji, potem u wybrzeży Morza Czarnego, a wreszcie, kiedy i tamte okolice zostały zbadane,...

Dagan

Bóg pochodzenia prawdopodobnie zachodniosemickiego (syryjskiego). Cieszył się on wielką czcią nad środkowym Eufratem, przede wszystkim w Mari (dzis. Tell-Hariri) i w Tutul = (H)it. Po opanowaniu tych krajów przez dynastię...

Isaf i Na'ila

  Isaf i Na'ila to personifikacja płodności. Bóstwo czczone było w formie dwóch kamieni. Według legendy, pierwotnie była to para ludzi, którzy miłowali się w świątyni mekkańskiej, za co zostali zamienieni...

Nanna-Suen

Bóg księżyca, syn Enlila i Ninlil. Jego żoną została Nungil, a ich dziećmi byli bóg słońca Utu i Inana. Główne miejsce kultu Nanny-Suena to świątynia E-kisz-nugal w Urze.

Muzy

  Piękne córki Zeusa i Mnemosyne, patronujące starożytnym sztukom i naukom, stanowiły nieodłączne towarzystwo Apolla. Artyści z niecierpliwością czekali na ich nadejście i pomoc w twórczych mękach...   ARTYBUTY ERATO (Umiłowana) - muza poezji miłosnej,...

Al-Lat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat (pol. bogini) to jedno z najstarszych bóstw semickich. Dla...

Ciekawostki

Prev Next

Nabatejczycy

Nabatejczycy

Na północnym skraju Al-Hidżazu, na południe od Morza Martwego przez kilka wieków istniało królestwo założone przez Nabatejczyków (arab. Al-Anbat , gr. Napateu) ze stolicą w Petrze. Do dziś toczą się...

Nigdy nie ufaj...

Nigdy nie ufaj...

Odyseusz słynął ze sprytu i mądrości. Chętnie też słuchano jego rad. Szczególnie dobrze wyszedł na nich Agamemnon, który toczył długą wojnę z Trojanami. To właśnie Odyseusz był pomysłodawcą najsłynniejszego fortelu...

Łuk Tytusa

Łuk Tytusa

Relief na Łuku Tytusa w Rzymie ukazuje żołnierzy rzymskich z łupami zrabowanymi w Świątyni Jerozolimskiej po zdobyciu miasta w 70 r. n.e.  

Władca Troi

Władca Troi

Priam, król Troi był ojcem 50 synów i 50 córek(m. in. dzielnego Hektora, Kasandry, Parysa). Uznawano go za wzór wszystkich cnót, mądrości i miłości ojcowskiej. Cieszył się wielkim szacunkiem bogów,...

Geneza Chrześcijaństwa

Geneza Chrześcijaństwa

Chrześcijaństwo wyszło z judaizmu i przez pewien czas utrzymywało z nim silne związki. Dlatego już na początku nowej ery wyłoniły się dwie grupy wyznawców Chrystusa: judeochrześcijanie - Żydzi, którzy przyjęli...

Spełniona przepowiednia

Spełniona przepowiednia

Odyseusz po wielu latach zginął z rąk Telegonosa, syna narodzonego ze związku z czarodziejką Kirke, który nie wiedział, ze ma do czynienia z własnym ojcem i przeszył go włócznią zakończoną...

Po nitce do kłębka

Po nitce do kłębka

Po śmierci syna Dedal ukrył się przed Minosem u króla Kokalosa. Jednak władca Krety nie dawał za wygrana, za wszelką cenę chciał odnaleźć genialnego wynalazcę W tym celu obmyślił podstęp....

Błądząca i ślepa

Błądząca i ślepa

W średniowieczu bardzo popularne było symboliczne przedstawianie Kościoła i Synagogi w personifikacji. Synagogę, jako postać błądzącą i ślepą na ewangeliczną naukę Jezusa, ukazywano z zawiązanymi oczami.

Majowie

Majowie

Majowie to obecnie ludność tubylcza, przede wszystkim wiejska, zamieszkująca południową część Meksyku (zwłaszcza Jukatan) oraz Gwatemalę, Belize; Honduras i Salwador. Stanowią największe skupisko ludności indiańskiej na północ od Peru; ich...

Złote runo

Złote runo

Czym było złote runo, które Jazon miał zdobyć i przywieźć do Jolkos? Otóż baran o złotej sierści był darem Hermesa dla bogini mgły i chmur Nefele, żony Atamasa, władcy miasta...

Losowy cytat

Prev Next

Ksenofanes z Kolofonu

Ksenofanes z Kolofonu

Nie było ani nie będzie człowieka który by wiedział coś pewnego o bogach i o wszystkim, o czym mówię. Jeśliby nawet komuś udało się przypadkiem powiedzieć na ten temat coś...

Pastor Earl H. Merritt

Pastor Earl H. Merritt

Czy nie możemy, gdy pracujemy i coś nam upadnie, zamiast się wściekać, podziękować Bogu za siłę, by to podnieść w górę?

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Kto nie ma Kościoła za matkę, nie może mieć Boga za ojca.

Laurence J. Peter

Laurence J. Peter

Chodzenie do kościoła nie czyni cię chrześcijaninem tak samo jak chodzenie do garażu nie czyni cię samochodem.

Playdassi Thera, mnich z Cejlonu

Playdassi Thera, mnich z Cejlonu

Buddyzm to system moralnego, mentalnego i intelektualnego treningu

staropers. humata, huchta, hwareszta

staropers. humata, huchta, hwareszta

Żywię dobre myśli, dobre słowa i dobre uczynki. Wyrzekam się złych myśli, złych słów i złych uczynków

Awesta (Jasna, XXX, 3)

Awesta (Jasna, XXX, 3)

Tak więc na początku były dwa duchy bliźniacze. Każdy z nich niezależnie stworzył pierwiastek zła i dobra w sferze myśli, słów i czynów. I między tymi dwoma mądry wybiera dobro,...

Heraklit

Heraklit

Tego świata, jednego i tego samego świata wszechrzeczy, nie stworzył nikt spośród bogów ani też nikt spośród ludzi, lecz był on zawsze, jest i będzie wiecznie żywym ogniem zapalającym się...

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ani ogień, ani wiatr, narodziny, ani śmierci nie mogą wymazać naszych dobrych uczynków.

Seneka

Seneka

Ten jest mały i nikczemny, który się sprzeciwia, który źle myśli o porządku świata i woli poprawiać bogów niż siebie.

Kategoria: Katalog
Opublikowano

 

Epona – Bogini Koni lub Boski Koń; odpowiednik walijskiej Rhiannon, iryjskiej Machy i brytańskiej Rosmerty.
EPONA
Epona, przedstawiana zawsze z koniem, zdobi wiele galorzymskich ołtarzy. Należy do prastarych bóstw. Jej imię pochodzi od celtyckiego wyrazu oznaczającego klacz.

Wizerunek bogini
Istnieje wiele wizerunków ukazujących Eponę na koniu, obok którego biegnie źrebię, na innych prowadzi ona dwa konie. Zwierzę to miało szczególne znaczenie w życiu Celtów przybyłych z euroazjatyckich stepów. U wszystkich ludów indoeuropejskich symbolizuje ono kult słońca i najczęściej jest związane z bóstwem męskim. Koń towarzyszy pradawnej bogini Eponie, wywodzącej się z celtyckiej kultury matriarchalnej, która jest swoistym fenomenem.
Epona ubrana jest zazwyczaj w długą szatę z rękawami, jej włosy przykrywa zawój. Siedząc na koniu, czasem nago lub półnago, nieraz dzierży kwitnącą gałąź („być może jabłoni). Jeśli przedstawiona jest na tronie, trzyma róg obfitości albo owoce. Z jej kolan jedzą dwa źrebaki, czasami ma dziecko u piersi lub dzieci u boku. Wszystkie te atrybuty charakterystyczne dla pierwotnych religii, symbolizują płodność. Epona była zapewne powszechnie czczona w najwcześniejszych dziejach Celtów, później jej kult osłabł - został wyparty przez męskich bogów solarnych.

PATRONKA JEŹDŹCÓW
W okresie, gdy Galia uległa wpływom rzymskim, kult Epony przejęli Rzymianie. Obchodzili jej święto 18 grudnia, budowali dla niej w stajniach wotywne kapliczki, ozdabiali je kwiatami. Uważali boginkę za patronkę jeźdźców. Szczególną popularnością cieszyła się wśród oddziałów rzymskiej jazdy stacjonujących na terenie późniejszych Niderlandów.

ATRYBUTY
KOŃ,
kwitnąca GAŁĄŹ w ręku;
RÓG OBFITOŚCI albo OWOCE

Niejedno ma imię
Najwięcej wizerunków Epony odnaleziono między Loarą a Saoną - na obszarze, który zasiedlało plemię Eduów. Stąd hipoteza, że najpierw była bóstwem lokalnym, a potem jej kult rozszerzył się na cały krąg kultury celtyckiej. Za transformacje Epony uważa się około 30 bóstw lokalnych o różnych imionach. Jednym z nich jest Rosmerta (odnaleziono 21 inskrypcji z tym imieniem), małżonka boga śmierci i zniszczenia Smertiusa (Smertullosa).
W mitach iryjskich odpowiednikiem Epony może być Macha. W cyklu ulsterskim Macha pojawiła się w domu pewnego wdowca, zachowując się jak jogo żona
i przejmując obowiązki gospodyni. Pozostała tam, ku obopólnemu zadowoleniu, pod warunkiem, że jej sekret pozostanie niewyjawiony. Mężczyzna ów nie zdołał jednak utrzymać tajemnicy i podczas wyścigu rydwanów pochwalił się, że jogo żona biega szybciej niż najlepszy z królewskich zaprzęgów. Król kazał sprowadzić Machę, by stanęła z końmi do wyścigu. Brzemienna bogini długo prosiła, by ją oszczędzić, ale że stawką było życie męża, stanęła do zawodów. Prześcignęła wszystkie konie, ale umarła, wydając na świat bliźnięta. Przed śmiercią przeklęła wszystkich mężczyzn Ulsteru za to, że potraktowali ją tak niegodziwie. Odtąd mieli być dotknięci taką niemocą, jak kobieta w połogu - także w obliczu wroga.
Trafniejsze byłoby porównanie Epony do matki całej generacji irlandzkich bóstw - bogini Danu. Imię tej irlandzkiej bogini zawiera pojęcie obfitości, żyzności i urodzaju, ale jest ona także bóstwom zniszczenia i śmierci, równie starym jak Epona. Za walijski odpowiednik Epony uznaje się Rhiannon, Wielką Królową (Rigantonę), nieśmiertelną małżonkę Pwylla. Rhiannon, posądzona o uśmiercenie własnego dziecka, za karę musiała wnosić gości do pałac u swego męża. Wcześniej mieszkańcy Wysp Brytyjskie  czcili bóstwo pokrewne Eponie pod postacią klaczy. Świadczy o tym wielki biały koń wycięty na zboczu kredowego wzgórza (Wamtage, południowa Anglia).

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaCeltowieReligie CeltówKatalogEpona
| + -