Losowa postać

Prev Next

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Dagan

Bóg pochodzenia prawdopodobnie zachodniosemickiego (syryjskiego). Cieszył się on wielką czcią nad środkowym Eufratem, przede wszystkim w Mari (dzis. Tell-Hariri) i w Tutul = (H)it. Po opanowaniu tych krajów przez dynastię...

Orion

  Orion, syn Euryale (córki Minosa) i Posejdona. Był mężczyzną wyjątkowo urodziwym i tak olbrzymim, że gdy stąpał po dnie morza, miał głowę ponad falami. Jego pierwszą żoną była Side, która...

Al-Lat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat (pol. bogini) to jedno z najstarszych bóstw semickich. Dla...

Satyrowie

  Satyrowie mieli postać ludzką, choć biegali na koźlich nogach pokrytych sierścią. Nie grzeszyli urodą - strzygli końskimi uszami, a ich twarze szpecił szeroki nos, czasem rogi i zmierzwione włosy. Braki w...

Nunusk

Wraz z Gibi, bogowie pochodzenia sumeryjskiego, uosabiali ogień. Obaj uchodzili dalej za wrogów ciemności i jej mocy, szczególnie demonów.

Gibi

Wraz z Nusku, bogowie pochodzenia sumeryjskiego, uosabiali ogień. Obaj uchodzili dalej za wrogów ciemności i jej mocy, szczególnie demonów.

Nimfy

  Choć były córkami gromowładnego Zeusa, potężnych tytanów i innych pradawnych sił, uznawano je zaledwie za bóstwa niższego i rzędu. Te piękne istoty były symbolem nieujarzmionych sił przyrody. Czasem opiekowały się wybranymi...

Afrodyta

  Była patronką szczęśliwej miłości i najpiękniejszą ze wszystkich bogiń. Powstała z morskiej piany niedaleko Cypru. Najwyraźniej oczekiwano narodzin, skoro powitały ją Wdzięki, Uśmiechy i Igraszki, które odtąd nie odstępowały pięknej...

Posejdon

  Pan mórz, rzek i jezior to bóstwo równie potężne, jak jego gromowładny brat Zeus. Codziennie wyjeżdżał na objazd swoich włości w rydwanie zaprzężonym w morskie potwory zwane hipokampami.   Posejdon był jednym...

Ciekawostki

Prev Next

Po nitce do kłębka

Po nitce do kłębka

Po śmierci syna Dedal ukrył się przed Minosem u króla Kokalosa. Jednak władca Krety nie dawał za wygrana, za wszelką cenę chciał odnaleźć genialnego wynalazcę W tym celu obmyślił podstęp....

Wieczernik

Wieczernik

Tradycja wczesnochrześcijańska zgodnie umieszcza Wieczernik - dom, w którym Chrystus z apostołami spożył Ostatnią Wieczerzę - na Syjonie (południowa część zachodniego wzgórza Jerozolimy). W IV w. wzniesiono tu pięcionawową bazylikę...

Błądząca i ślepa

Błądząca i ślepa

W średniowieczu bardzo popularne było symboliczne przedstawianie Kościoła i Synagogi w personifikacji. Synagogę, jako postać błądzącą i ślepą na ewangeliczną naukę Jezusa, ukazywano z zawiązanymi oczami.

Judeochrystianizm

Judeochrystianizm

Jeszcze do niedawna w nauce istniał pogląd, że judeochrystianizm skończył się około 70 r. n.e., czyli po upadku powstania żydowskiego przeciw Rzymianom. Obecnie większość badaczy skłania się ku stwierdzeniu, że...

Miłość Achillesa

Miłość Achillesa

Pentezilea była podobno równie piękna, jak bezwzględna. Przybyła do Troi, by wspomóc króla Priama w walce z Grekami i szybko stała się postrachem oddziałów oblegających miasto. Wreszcie stanęła do pojedynku...

Wieniec Ariadny

Wieniec Ariadny

Zdjęty z szyi Ariadny i zawieszony na niebie przez Dionizosa wianek Amfitryty lśnił na niebie pełnym blaskiem, rozjaśniając drogę żeglarzom. Powstałą w ten sposób konstelację gwiazd nazwano Diademem Ariadny. Gwiazdozbiór...

Delfickie przepowiednie

Delfickie przepowiednie

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o...

Betlejem

Betlejem

Betlejem to niewielkie miasto judzkie położone niedaleko Jerozolimy. Nad miejscem narodzenia Jezusa cesarz Konstantyn w IV w. n.e. wzniósł wspaniałą bazylikę.

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

Ewangelia Mateusza

Ewangelia Mateusza

Wczesnochrześcijańska tradycja uczyniła człowieka symbolem Mateusza Ewangelisty, gdyż rozpoczyna on swą Ewangelię od obszernego opisu narodzin Jezusa i jego dokładnej genealogii.

Losowy cytat

Prev Next

Robert H. Schuller

Robert H. Schuller

Każdy głupi może liczyć ziarna w jabłku. Tylko Bóg może liczyć wszystkie jabłka w jednym nasionku.

Marcin Luter

Marcin Luter

Im mniej słów, tym lepsza modlitwa.

Oscar Wilde

Oscar Wilde

Jak inaczej, niż przez złamane serce może Chrystus Pan wchodzić w nie?

„Agamemnon” Ajschylosa

„Agamemnon” Ajschylosa

Jak chłoszcze Zeus, mogę dać świadectwo. Zeusowy sąd widny Jak na dłoni Zamierzył i wypełnił...

Laurence J. Peter

Laurence J. Peter

Chodzenie do kościoła nie czyni cię chrześcijaninem tak samo jak chodzenie do garażu nie czyni cię samochodem.

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Poza Kościołem nie ma zbawienia.

Mat. 22, 21; Rzym. 13, 7

Mat. 22, 21; Rzym. 13, 7

Nie ma bowiem władzy, jak tylko pod zwierzchnictwem Boga, a te, które są, przez Boga są ustanowione. Przeto kto sprzeciwia się władzy, sprzeciwia się postanowieniu Bożemu. A kto się sprzeciwia,...

Ksenofanes o bogu

Ksenofanes o bogu

Cały widzi, cały myśli, cały słyszy i że bez trudu porusza wszystko rozumną myślą.

Ksenofanes

Ksenofanes

Bóg jest wieczny, jeden, z każdej strony podobny, ograniczony, ma kształt kuli i odbiera wrażenia zmysłowe wszystkimi swoimi częściami.

mistrz zen Dogen

mistrz zen Dogen

Poznać siebie samego oznacza o sobie zapomnieć

Kategoria: Chrześcijaństwo
Opublikowano

Chrześcijaństwo ze swymi wszystkimi odłamami i odmianami jest dziś najliczniejszą z religii światowych i obejmuje ponad miliard wyznawców. Historycznie wywodzi się z judaizmu i powstało na Bliskim Wschodzie, ale rychło rozwinęło się poza ten obszar geograficzny i objęło cały rejon śródziemnomorski, stopniowo ogarniając całą Europę, a potem także inne kontynenty; Proces ten trwał ponad półtora tysiąca lat. Także pod względem pojęciowym wykroczyło rychło poza ramy swej macierzystej religii, z której wzięło swój początek, choć przejęło z niej różne elementy.

 

Pismem świętym chrześcijaństwa jest Biblia składająca się z dwóch części. Pierwsza część, zwana dziś przez chrześcijan Starym Testamentem, obejmuje święte pisma religii żydowskiej, czyli judaizmu.

 

Kanon, czyli zbiór ksiąg świętych judaizmu, przyjęty przez wyznania chrześcijańskie, poza rzymskim katolicyzmem, obejmuje 39 ksiąg, natomiast kanon katolicki obejmuje 46 ksiąg. Na Stary Testament spisany po hebrajsku i częściowo po aramejsku według tradycyjnego podziału żydowskiego, odpowiadającego w zasadzie chronologii powstawania ksiąg, składają się trzy części: Prawo (hebr. tora), czyli Pięcioksiąg, jak nazwa wskazuje obejmujący pięć ksiąg: Rodzaju lub Początków (Genesis), Wyjścia (Exodus), Kapłańską (Leviticus), Liczb (Numeri), Powtórzonego Prawa (Deuteronomium); Prorocy (hebr. newiim) obejmujący 21 ksiąg tzw. proroków pierwszych: Jozuego, Sędziów, I i II Samuela, I i II Królów, oraz tzw. Proroków ostatnich: Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza (Obadiasza), Jonasza, Micheasza (Michy), Nachuma, Habakuka, Sofoniasza (Cefaniasza), Aggeusza (Haggaja), Zachariasza i Malachiasza; Pisma (hebr. ketuwim) zawierające 13 ksiąg: Psalmów, Hioba, Przysłów lub Przypowieści, Pieśń nad pieśniami, Ruty, Lamentacji, Koheleta (Eklezjastes), Estery, Daniela, Ezdrasza, Nehemiasza, I i II Kronik. W kanonie chrześcijańskim jest inny podział Starego Testamentu, oparty na treści poszczególnych ksiąg, które dzieli się na historyczne (21 ksiąg), dydaktyczne (9 ksiąg) i prorockie (16 ksiąg), obejmuje on ponadto 7 ksiąg zwanych deuterokanonicznymi: Tobiasza, Judyty, I i II Machabejską, Barucha. Mądrości Syracha (Eklezjastyk), Mądrości Salomona.

 

Druga część Biblii, zwana Nowym Testamentem, spisana po grecku, obejmuje 27 utworów powstałych w środowisku chrześcijańskim. Na Nowy Testament składa się 27 ksiąg, w tym księgi historyczne: cztery Ewangelie (nazwa „ewangelia" pochodzi z greckiego euaggelion, tj. „dobra nowina" i oznaczała w pierwotnym chrześcijaństwie naukę o zbawieniu), a potem utwory opisujące życie i naukę Jezusa według Mateusza, Marka, Łukasza, zwane synoptycznymi, i Jana (których symbolami na podstawie księgi Ezechiela są kolejno: uskrzydlona postać ludzka, lew, wół i orzeł), oraz Dzieje Apostolskie (za których autora uważa się ewangelistę Łukasza); dydaktyczne: Listy apostolskie, w tym 14 listów Pawłowych (do Rzymian, dwa do Koryntian, do Galatów, do Efezjan, do Filipian, do Kolosan, dwa do Tesaloniczan, do Tymoteusza, dwa do Tytusa, do Filemona, do Hebrajczyków, jednak autentyczność tego listu nie jest pewna) oraz 7 listów powszechnych (Jakuba, 1 i 2 Piotra, 1, 2, 3 Jana, Judy), a także księga prorocka: Apokalipsa, zwana też Objawieniem Janowym. Księgi Nowego Testamentu rozprawiają się z religią politeistyczną, zwaną później pogardliwie pogaństwem, i jej kultem oraz ukazują obraz czasów ostatecznych.

 

Chrześcijaństwo posługiwało się Starym Testamentem, przede wszystkim w przekładzie greckim, zwanym Septuagintą. Przekładu tego dokonano w Egipcie, głównie w Aleksandrii, gdzie do kanonu, świętych ksiąg judaizmu zaliczano 46 ksiąg. Tymczasem Stary Testament w języku hebrajskim obejmuje 39 ksiąg. Chrześcijaństwo w swych początkach przyjęło kanon Starego Testamentu ukształtowany w Aleksandrii i posługiwało się nim aż do czasów Reformacji. Dopiero jeden z reformatorów (Marcin Luter) w XVI wieku uznał za kanoniczne tylko te księgi Starego Testamentu, które znano wówczas w hebrajskim oryginale, a więc ograniczył zbiór ksiąg świętych do 39. Kościół rzymskokatolicki utrzymał dotychczas obowiązujący zbiór Starego Testamentu, a więc 46 ksiąg. Także wiele chrześcijańskich kościołów wschodnich pozostało wiernych tej tradycji. Dlatego dziś występują różnice pomiędzy rzymskokatolickimi a protestanckimi wydaniami Biblii. Rzymskokatolicka zawiera 73 księgi, a inne 66. 7 ksiąg spornych nazywa się nieraz deuterokanonicznymi, czyli wtórnie kanonicznymi.

 

Według ujęcia chrześcijańskiego ten sam Bóg przemawiał w Starym, jak i w Nowym Testamencie. Ale chrześcijaństwo uważa, że dopiero dzięki Nowemu Testamentowi można w pełni zrozumieć Stary Testament. Dość wcześnie, bo już w II wieku n.e., Biblię zaczęto tłumaczyć na języki ludowe - koptyjski, syryjski i łacinę, a później na gruziński, ormiański, etiopski. Szczególnie duże znaczenie miało i ma w kościele katolickim tłumaczenie łacińskie dokonane przez Hieronima w latach 383-405. Przekład ten nazywany po łacinie vetus vulgata versio („stary rozpowszechniony przekład") stał się od Soboru Trydenckiego, od 1546 r., urzędowym tekstem Biblii kościoła rzymskokatolickiego, zwanym Wulgatą.

 

Początkowo gmina chrześcijańska trzymała się mocno nie tylko świętych pism Żydów, ale także świątyni oraz praktyk i nauk żydowskich. Mogła zresztą się rozwijać jako gmina, gdyż judaizm znał i dopuszczał istnienie różnych gmin. Nawet przekonanie o tym, że Jezus wypełnił zapowiedzi mesjańskie oraz uznanie go za Mesjasza przez chrześcijan nie spowodowało decydującego rozłamu z judaizmem. Chociaż naraziło ich to na wrogość innych stronnictw żydowskich i przywódców narodu. Uwięziono nawet apostołów i ich wychłostano. Szczepana ukamienowano (Dz. Ap. 81), innych uczniów prześladowano (Dz. Ap. 9,32). Dlatego uczniowie Jezusa rozproszyli się i nauka chrześcijańska rozszerzyła się rychło na inne miejscowości Judei oraz Samarii i nawet dotarła do Damaszku.

 

Piotr, będący przywódcą Kościoła, odbywał podróże inspekcyjne do różnych gmin (Dz. Ap. 9,32). Wroga postawa przywódców judaizmu wobec chrześcijan oraz przyjmowanie wyznawców religii politeistycznych, określanych mianem pogan, do gmin chrześcijańskich spowodowały wkrótce zerwanie z macierzystą religią. Doniosłe skutki dla rozwoju chrześcijaństwa miało nawrócenie się w 36 r. n.e. faryzeusza Szawła i przyjęcie przez niego zasad nowej religii. Ten żydowski rabin z Tarsu w Cylicji, który był uczniem sławnego rabbana Gamaliela Starszego, należał do największych prześladowców chrześcijan. Po nawróceniu przybrał imię Paweł i stał się najznakomitszym misjonarzem i zarazem teologiem całego chrześcijaństwa po wszystkie czasy. Podczas swej prawie trzydziestoletniej działalności (39-67 r. n.e.) uczynił on z chrześcijaństwa religię światową. On też w swoich listach, rozprawiając się z judaizmem i myślą grecką, a właściwie hellenistyczną, nadał teologii nowej religii taką formułę, że mogła uchodzić za specjalnie chrześcijańską, choć pozostała blisko związana ze Starym Testamentem. Zresztą to Paweł wprowadził ten termin. On bowiem Prawo Mojżeszowe, związane z przymierzem zawartym przez Jahwe ze swym ludem na Synaju, nazwał palaja diatheke, a więc Starym Przymierzem (2 Kor. 3,14). Tym greckim terminem Paweł posłużył się, aby określić zarówno dokument oznaczający ostatnią wolę, czyli testament (Gal. 3,15-17), jak i jako odpowiednikiem hebrajskiego terminu berit, oznaczającego „przymierze" (2 Kor. 3,14), który zresztą stosowali tłumacze Septuaginty. Dlatego tłumacze łacińscy odwoływali się do terminu „testamentum", choć właściwszym odpowiednikiem byłby termin „foedus".

 

W Wulgacie Hieronim zwrot „palaja diatheke" przełożył jako „vetus testamentum". Dlatego wyrażenie „Stary Testament" przyjęło się jako nazwa przymierza, które Jahwe zawarł z Izraelem w przeciwieństwie do Nowego Przymierza, zawartego przez Jezusa Chrystusa i przypieczętowanego jego krwią (1 Kor. 11, 25; Łuk. 22, 20; 2 Kor. 3, 6-13; Hebr. 13, 20). Określeniem tym objęto później wszystkie księgi mówiące o tak pojmowanym przez chrześcijaństwo Starym Przymierzu. Jego księgi mówiące o Nowym Przymierzu nazwano Nowym Testamentem.

 

Kościół pierwotny nie stanowił jednolitej całości. Skupiał ludzi wszelkiego rodzaju, Żydów i wyznawców ówczesnych religii politeistycznych z Azji, Afryki i Europy, ludzi wolnych i niewolników, bogatych i biednych, wykształconych i niewykształconych, choć wydaje się, że początkowo przeważały niższe warstwy społeczne. Warunki, w których rozwijało się chrześcijaństwo, były bardzo różne, a poglądy pierwszych chrześcijan i ich styl życia były znacznie zróżnicowane. Wszystkich łączyła wiara w Chrystusa, choć istniały wśród nich różne ugrupowania (1 Kor. 11, 19). Jednym z nich byli żydochrześcijanie. Przewodził im brat Jezusa, Jakub, zwany Sprawiedliwym (Dz. Ap. 12, 17; 15, 13: Gal. 2, 12), który po wycofaniu się Piotra objął zwierzchnictwo nad chrześcijanami w Jerozolimie. Żydochrześcijanie nadal trzymali się Prawa Mojżeszowego, przestrzegali obrzezania, modlitw i ofiar w świątyni oraz przepisów rytualnej czystości. Narzucali też te obowiązki tym, którzy urodzili się w innej religii, czyli poganom. Paweł, który często temu się sprzeciwiał (Gal. 3-5), doprowadził do spotkania apostołów w 49 r. Dzięki pośrednictwu Piotra i Jakuba doszło do pojednania i uzgodniono, że żydowskie prawo rytualne, oprócz pewnych wyjątków (takich jak nakazanie nawróconym poganom powstrzymanie się od ofiar pogańskich, nierządu, mięsa ze zwierząt dławionych i krwi), nie obowiązuje nawróconych na chrześcijaństwo pogan (Dz. Ap. 15, 1-30). Postanowienie to podjęto jednomyślnie, a nie przez głosowanie, „pod działaniem Ducha Świętego" (Dz. Ap. 15, 28).

 

Chrześcijaństwo przejęło z judaizmu formy organizacyjne, gdyż jego specyficzną formą wspólnoty stała się -jak w religii żydowskiej - gmina określana greckim terminem ekklesia, będącym odpowiednikiem hebrajskiego qahal, qehilla, po polsku nazywana kościołem. Hebrajski termin qahal oznacza zebranie, zgromadzenie, gminę, zgromadzenie ludu. To samo znaczenie związano z grecką nazwą ekklesia, jako gminą kultową. Jeśli jednak w judaizmie każda taka gmina była niezależna, to w chrześcijaństwie powiązano je ze sobą organizacyjnie. Gdyż chrześcijaństwo przejąwszy z judaizmu ideę wybrania, nie ograniczało jej - jak tamta religia - do jednego narodu, ale pojmując gminę, czyli kościół, od strony kultowej uznało swoich wyznawców za wybranych przez Boga i tworzących lud boży, który niezależnie od pochodzenia narodowego czy etnicznego łączy się w wierze w Jezusa Chrystusa. Określano go też jako jedność wszystkich ochrzczonych (1 Kor. 12, 13). Według poglądów chrześcijańskich Kościół wzniesiony na fundamencie Apostołów i Proroków (Ef. 2,20) łączy się we wspólnocie ze zmartwychwstałym Chrystusem, co symbolizowało porównanie go z krzewem winnym, a jego wyznawców z latoroślami (Jan 15,5; Rzym. 11, 18). Kościół, będący w sensie socjologicznym gminą, nazywali też jego członkowie ciałem Chrystusa (Rzym. 12,4-5). Ponieważ Chrystus był jeden, uważano, że i Kościół jest jeden, a kultowe gminy poszczególne są jego członkami (Rzym. 16,5; 1 Kor. 16, 19). Koncepcja ta stała się podstawą ściślejszego powiązania organizacyjnego, niż to miało miejsce w judaizmie. Kościół rozwinął potem, szczególnie na Zachodzie, bardzo ścisłą i rozbudowaną organizację hierarchiczną.

 

Przyjęcie do chrześcijaństwa odbywało się przez chrzest, czyli obmycie w wodzie, mające swój prototyp w pewnych obrzędach żydowskich, takich jak obmywanie prozelitów, zwane dziś mykwa, znane też w podobnej formie w gminie esseńskiej znad Morza Martwego. Jako chrzest „w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego" był czymś nowym i uchodził za obmycie z grzechów (Dz. Ap. 22, 16), za śmierć i zmartwychwstanie z Chrystusem (Rzym. 6,3-6), albo za „obmycie i odnowienie w Duchu Świętym" (Tyt. 3,5). Wyrazem kultu społeczności chrześcijańskiej była uczta eucharystyczna. Sam Jezus nawiązywał do wspólnoty stołu, jako obrazu uczty mesjańskiej w królestwie niebieskim (Łuk. 14, 16-24), oraz ustanowił eucharystię podczas swej ostatniej wieczerzy z uczniami w nocy przed swą śmiercią (1 Kor. 11, 23-25; Mat. 26, 26-29; Łuk. 22, 19-20). Miała ona być ponawianą aktualizacją jego śmierci i antycypacją uczty mesjańskiej (Iz. 25, 6). Z punktu widzenia historii religii uczta eucharystyczna była wzorowana szczególnie na żydowskiej, głównie esseńskiej, wieczerzy paschalnej, podczas której spożywano baranka. Podczas tych uczt, także wzorując się na kulcie żydowskim, chrześcijanie czytali wyjątki ksiąg Starego Testamentu, a ich starsi - presbyteroi, czyli kapłani i nadzorcy – episkopoi, czyli biskupi, udzielali upomnień i pouczeń (Dz. Ap. 15, 2-6, 16, 4; 1 Kor. 11, 4; 1 Tym. 3, 1). Śpiewano też psalmy starotestamentowe i nowo układane chrześcijańskie hymny (Dz. Ap. 16, 25; Ef. 5, 19), co potwierdza list Pliniusza Młodszego, namiestnika Bitynii i Pontu, do cesarza Trajana (List X, 97, 98) z początku II wieku. Stwierdza on, że chrześcijanie „mieli zwyczaj w pewne dni zbierać się przed świtem i śpiewać pieśni Chrystusowi jako Bogu".

 

Chrześcijaństwo przejęło z judaizmu pozytywny stosunek do naturalnych form wspólnoty, do małżeństwa i rodziny oraz do narodu i państwa. Jego nastawienie do narodu było z początku takie jak w Starym Testamencie. Jezus, Paweł i inni apostołowie byli lojalnymi członkami narodu żydowskiego, a chrześcijaństwo - zgodnie z starotestamentową koncepcją narodu wybranego - uważało się za jego kontynuację, za lud boży i prawdziwego Izraela. Zewnętrzne pochodzenie nie miało znaczenia, bo o przynależności do tej społeczności decydowała wiara w Chrystusa (Rzym. 2, 28-29; 9, 6-8). Wobec państwa chrześcijaństwo zajęło lojalne stanowisko. Nowy Testament każe chrześcijanom wypełniać obowiązki wobec państwa (Mat. 22, 21; Rzym. 13, 7), bo „Nie ma bowiem władzy, jak tylko pod zwierzchnictwem Boga, a te, które są, przez Boga są ustanowione. Przeto kto sprzeciwia się władzy, sprzeciwia się postanowieniu Bożemu. A kto się sprzeciwia, sam na siebie ściąga potępienie, przełożeni bowiem nie są na postrach uczynkowi dobremu, ale złemu" (Rzym. 13, 1-3). „Bądźcie poddani każdej ludzkiej władzy ze względu na Pana" (1 P. 2, 13).

 

Podstawą nauki chrześcijańskiej, traktowanej jako przygotowanie do chrztu, było dziesięć przykazań i „Kazanie na Górze". Podobnie jak judaizm, chrześcijaństwo obrało jako swe święto i czas odpoczynku co siódmy dzień, ale jako dzień święty obchodziło pierwszy dzień tygodnia, na pamiątkę zmartwychwstania zwany „dniem Pańskim" (Obj. I, 10). Największymi świętami były święta wielkanocne na pamiątkę zmartwychwstania Chrystusa i Pięćdziesiątnica, czyli Zesłanie Ducha Świętego, Zielone Świątki, obchodzone według księżycowego kalendarza, którym kierował się i do dziś kieruje judaizm. Spory o datę Wielkiejnocy trwały aż do VIII wieku. W judaizmie obchodzi się święto Paschy, w dniu 14 nisan, czyli w dzień pierwszej pełni po wiosennym zrównaniu dnia z nocą. Wiele Kościołów obchodziło więc Wielkanoc w tym dniu, aż Sobór nicejski w 325 r. ustalił, że należy ją świętować w pierwszą niedzielę po pełni wiosennej. Dopiero jednak pod koniec VII wieku data ta przyjęła się w całym chrześcijaństwie. Toteż w tzw. świętach ruchomych chrześcijaństwa przetrwało do dziś także dziedzictwo judaizmu. Widoczne ono jest także w liturgii słowa, gdzie głównym punktem jest czytanie Pisma św. i nauczanie, czyli kazanie, które według stosunkowo nowej mody określa się ostatnio pompatycznie greckim terminem homilia. Wśród różnych praktyk chrześcijaństwo przejęło też posty z judaizmu, który jednak znał ich mniej.

 

W judaizmie ważne było dla człowieka wypełnianie nakazów Bożych, aby przez to zapewnić sobie błogosławieństwo i pomyślność tu na ziemi oraz szczęśliwość wieczną. Chrześcijaństwo, jak to wynika z „Kazania na Górze" (Mat. 5-7; Łuk. 6, 20-49), głosiło, że ci, którzy słuchają Jezusa, mimo niedostatków i cierpień już są szczęśliwi, gdyż już tu uczestniczą w królestwie Bożym, a nakazy surowsze były niż w Starym Testamencie. Głosiło też, że nie można być sprawiedliwym tylko przez uczynki Prawa, gdyż trzeba skutecznie wykonywać nakazy Ewangelii, a tego, kto został usprawiedliwiony przez łaskę miłości Chrystusa, winna ona zachęcać do dobrych uczynków. Chrześcijaństwo też głosiło, że Jezus zniósł tylko żydowskie przepisy dotyczące rytualnej czystości i składania ofiar, nie zniósł jednak w całości Prawa Mojżesza, zachował bowiem prawo moralne, sam je wypełnił i udoskonalił.

 

Przez pierwsze trzy wieki chrześcijaństwo było religią nie uznaną i nawet zakazaną, a jego wyznawcy spotykali się z prześladowaniami. Trzeba tu przypomnieć, że w starożytności religia była sprawą państwową, a imperium rzymskie z pietyzmem podtrzymywało kult bogów ojczystych. Ludom podbitym pozwalano na zachowanie kultu miejscowego, obok kultu państwowego. Chrześcijanie nie byli jednak narodem, a jako społeczność religijna złożona z różnych narodów, zdali się stać w sprzeczności z państwem, gdyż odmawiali czci rzymskim bogom państwowym. Ponadto chcieli dla swej wiary pozyskać cały świat, zagrażali więc religii urzędowej i dlatego uważano ich za niebezpiecznych dla państwa, tym bardziej, że odmawiali cesarzom czci boskiej, a często także służby wojskowej i iluminacji domów podczas publicznych uroczystości. Toteż w oczach ówczesnych ich wiara i monoteistyczna religia jawiła się jako ateizm, a ich uczty eucharystyczne i komunia, podczas których ofiarowano symbolicznie ciało Chrystusa, jako zdrożne dzieciobójcze obrzędy, stanowiące okazję do obrzydliwej rozwiązłości. Uważano też, że przez lekceważenie dawnych, ojczystych bogów są przyczyną wszystkich klęsk publicznych. Toteż nierzadko dochodziło do wybuchu przeciw nim krwawej nienawiści ludu i spotykały ich prześladowania ze strony cesarzy i władców, broniących państwowej religii. Zarzucano im świętokradztwo i obrazę majestatu cesarskiego. Występowali przeciw nim retorzy i filozofowie, a oni bronili się przez swych apologetów, wyjaśniających ich poglądy i praktyki. Bronili oni chrześcijaństwo przed zarzutami oraz żądali przywileju tolerancji. W końcu chrześcijaństwo stało się religią dozwoloną i tolerowaną, a później państwową i wtedy rychło zapomniało o zasadach, o które dopominało się tak długo dla siebie.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaChrześcijaństwoChrześcijaństwo i dziedzictwo Judaizmu
| + -