Losowa postać

Prev Next

Plejady

  Zebrane w gromadkę siedmiu gwiazd Plejady, córki tytana Atlasa, trzymają się razem. Ich imiona brzmiały: Elektra, Maja, Tajgete, Kelajno, Alkione, Sterope i Merope. Były żonami bogów, wszystkie urodziły sławnych synów,...

Chejron

  Chejron urodził się ze związku tytana Kronosa i nimfy Filyry. Apollo i Artemida przekazali mu cenną wiedzę, ucząc go sztuki leczenia oraz myślistwa. Centaur udzielał porad w grocie u stóp...

Sfinks

  Grecki Sfinks był rodzaju żeńskiego. Miał podobnie jak Sfinks egipski ciało lwa, głowę ludzką, skrzydła orła i jaszczurczy ogon. Jego pochodzenie nie jest jasne- zdaniem Hezjoda rodzicami Sfinksa byli Chimera...

Nanna-Suen

Bóg księżyca, syn Enlila i Ninlil. Jego żoną została Nungil, a ich dziećmi byli bóg słońca Utu i Inana. Główne miejsce kultu Nanny-Suena to świątynia E-kisz-nugal w Urze.

Nanasze

Opiekunka rybołówstwa morskiego. Głównym miejscem jej kultu było Siraran, położone w mieście-państwie Lagasz. Nanasze uważano za córkę Enkiego. W szczególności była związana z wróżbiarstwem i wyjaśnianiem snów, a także odpowiedzialna...

Harpie

  Miały ciała ptaków i twarze kobiet. Były bóstwami gwałtownego wiatru; symbolizowały także suszę, głód i zarazę. Według Hezjoda istniały trzy harpie, córki Thaumasa i okeanidy Elektry, lecz w kolejnych mitach...

Al-Uzza

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat. Al-Uzza, czyli Wszechmocna, opiekunka planety Wenus, znana także w...

Utu

Bóg słońca, akadyjski Szamasz. nył personifikacją powracającego światła słonecznego, którego ciepło powoduje wegetacje roślin. Utu to syn Nanny i bogini Ningal, brat Inany, bóg prawdy, sprawiedliwości, prawa oraz wróżbiarstwa. Głównym...

Iszkur

Sumeryjski bóg burzy, wiatru i deszczu. Bywał też określany bogiem powodzi. Początki jego kultu sięgają prawdopodobnie okresu wczesnodynastycznego.

Nike

  Skrzydlata bogini, towarzyszka Ateny, uosabiała zwycięstwo. Sama decydowała, po czyjej stronie stanąć w boju. Każda istota ziemska i niebiańska marzyła o przychylności córki tytana Pallasa i bogini rzeki zaświatów, Styks. Nike...

Ciekawostki

Prev Next

Oschoforie

Oschoforie

Ostatnie w rocznym cyklu świąt powiązanych z Dionizosem były Oschoforie, które odbywały się w miesiącu Pyanepsion (październik). Zamykały one sezon prac letnich w polu i winnicach. Atenie i Dionizosowi składano...

Świątynia Jerozolimska

Świątynia Jerozolimska

Nic nie zachowało się ze Świątyni Jerozolimskiej oprócz części otaczających ją murów. Istnieje niewiele dokumentów ikonograficznych, raczej symbolicznie niż rzeczywiście przedstawiających to miejsce. Jednym z nich jest panel na ścianie...

Doborowe towarzystwo

Doborowe towarzystwo

Dionizos przemierzał świat wraz ze swoim niezwykłym orszakiem. Znaleźli się w nim satyrowie - postaci na poły zwierzęce, z końskimi lub oślimi uszami i ogonem, a także pokrewni im sylenowie...

Wieniec Ariadny

Wieniec Ariadny

Zdjęty z szyi Ariadny i zawieszony na niebie przez Dionizosa wianek Amfitryty lśnił na niebie pełnym blaskiem, rozjaśniając drogę żeglarzom. Powstałą w ten sposób konstelację gwiazd nazwano Diademem Ariadny. Gwiazdozbiór...

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Majowie

Majowie

Majowie to obecnie ludność tubylcza, przede wszystkim wiejska, zamieszkująca południową część Meksyku (zwłaszcza Jukatan) oraz Gwatemalę, Belize; Honduras i Salwador. Stanowią największe skupisko ludności indiańskiej na północ od Peru; ich...

Po nitce do kłębka

Po nitce do kłębka

Po śmierci syna Dedal ukrył się przed Minosem u króla Kokalosa. Jednak władca Krety nie dawał za wygrana, za wszelką cenę chciał odnaleźć genialnego wynalazcę W tym celu obmyślił podstęp....

Bazylika Betlejemska

Bazylika Betlejemska

Jest rzeczą niezwykle interesującą, ze Bazylika Betlejemska uniknęła zniszczeń w czasie najazdu perskiego w VII w. n.e. Na fasadzie znajdowało się bowiem - dziś już nieistniejące- malowidło przedstawiające pokłon Trzech...

Spełniona przepowiednia

Spełniona przepowiednia

Odyseusz po wielu latach zginął z rąk Telegonosa, syna narodzonego ze związku z czarodziejką Kirke, który nie wiedział, ze ma do czynienia z własnym ojcem i przeszył go włócznią zakończoną...

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Losowy cytat

Prev Next

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Umysł jest wszystkim. O czym myślimy, tym się stajemy.

mistrz zen Dogen

mistrz zen Dogen

Poznać siebie samego oznacza o sobie zapomnieć

Samuel Taylor Coleridge

Samuel Taylor Coleridge

Chrześcijaństwo nie jest teorią i domysłem, ale życiem; nie filozofią życia, ale żywą obecnością.

Oświecenie Buddy

Oświecenie Buddy

„Wszelkie cierpienie na świecie polega na pragnieniu życia” i na kurczowym trzymaniu się istnienia

Marcin Luter

Marcin Luter

Życie chrześcijan składa się z wiary i miłości.

Pastor Earl H. Merritt

Pastor Earl H. Merritt

Czy nie możemy, gdy pracujemy i coś nam upadnie, zamiast się wściekać, podziękować Bogu za siłę, by to podnieść w górę?

Ody Pindara

Ody Pindara

Z bogów czerpią moc śmiertelni Wszystkich dzielności i cnót; Mądrość ludzka - boży to dar, Ramion siła, Język obrotny...

Peter Ustinov

Peter Ustinov

Miłość jest aktem nieskończonego przebaczania, szukaniem ku niej sposobności, które staje się nawykiem.

Ch. Humphreys o Buddyzmie

Ch. Humphreys o Buddyzmie

W tych podstawowych zasadach mających na celu przezwyciężenie zła i cierpienia, nie ma ani słowa o wierze, chyba tylko u nauczyciela czy przewodnika ukazującego cel i drogę do niego, nie...

Ernest Renan

Ernest Renan

Islam pojawił się w historii w pełnym świetle, a jego korzenie widać na zewnątrz. Życie jego założyciela znamy równie dobrze, jak życie reformatorów XVI wieku. Możemy śledzić rok za rokiem...

Kategoria: Chrześcijaństwo
Opublikowano

Jest swoistym paradoksem, że pisma wczesnochrześcijańskie niewiele mówią o Jezusie w aspekcie historycznym. Odnosi się to zarówno do pism kanonicznych, jak i apokryfów. Dla ich autorów ważniejsze było to, czego nauczał Jezus. Bardzo skąpe są odniesienia do jego narodzin w czasach panowania Oktawiana Augusta czy śmierci za cesarza Tyberiusza i brak w nich szczegółowych dat. W żadnej mierze Ewangelie nie są biografiami Chrystusa w ścisłym znaczeniu. Nawet trudno na ich podstawie ustalać chronologię jego życia – wydarzenia, miejsca akcji i topografia zostały podane w ogólnych zarysach i ułożone w odpowiednie, zamierzone przez autorów schematy. Może to być uwarunkowane różnorodnymi powodami : innym niż historyczny celem napisania Ewangelii czy typowo semickim podejściem do dziejopisarstwa (co można zauważyć w Starym Testamencie). Równocześnie jednak zauważyć można chęć przekazania informacji o Jezusie i jego nauce światu grecko-rzymskiemu.

 

Również nie ma ich wiele i nie są jednoznaczne zarówno co do liczby informacji, jak i wiarygodności. Zacząć należy od wybitnego historyk a żydowskiego z I w. n.e. - Józefa Flawiusza. W jednym z jego monumentalnych dzieł „Dawne dzieje Izraela” zawarte są wzmianki o Jezusie i chrześcijanach. Księga 18. 3, 3 (tzw. testimonium Flaviunwn) napomyka o Chrystusie, Księga 18, 5. 2 o Janie Chrzcicielu, a Księga 20.9. 1 o śmierci Jakuba, brata Jezusa. Dwa ostatnie fragmenty nie budzą na ogół zastrzeżeń; kontrowersyjny jest pierwszy, w którym Józef pisze o Chrystusie jako mesjaszu czyniącym cuda, skazanym na śmierć i zmartwychwstałym po trzech dniach. Czy prawowierny Żyd (jakim był Józef Flawiusz), zaufany Wysokiej Rady, jeden z przywódców powstania antyrzymskiego mógł tak napisać o Jezusie? Nadal pozostaje to kwestią otwartą. Większość badaczy skłania się ku opinii, że fragment ten dopisany został później przez chrześcijańskiego kopistę dzieła Józefa.

 

Rzymski historyk z II w. n.e., Tacyt, jest autorem niezwykle ważnych „Roczników”. W Księdze XV, rozdz. XIV zawarł informację, że w 64 r. n.e.. gdy spłonął Rzym, Neron zrzucił winę podpalenia miasta na chrześcijan, którzy pochodzą od Chrystusa. Ten zaś działał w Judei za czasów Tyberiusza i prokuratora Piłata. Mimo skazania Chrystusa na śmierć, jego nauka odżyła i dotarła nawet do Rzymu.

 

Współczesny Tacytowi był Pliniusz Młodszy, namiestnik Bitynii w Azji Mniejszej, autor listów skierowanych do cesarza Trajana. Zapytuje on, jak należy postępować z chrześcijanami zbierającymi się przed świtem i śpiewającymi hymny na cześć Chrystusa. Cesarska odpowiedź pozostawiała namiestnikowi dużą swobodę w tym zakresie. Około 120 r. n.e. powstały „Żywoty cesarzy” napisane przez rzymskiego historyka Swetoniusza. W „Żywocie Klaudiusza” (rozdział XXV) i „Żywocie Nerona” (rozdział XVI), chociaż autor nie mówi bezpośrednio o Jezusie, to wspomina jego postać jako podburzycicla Żydów mieszkających w Rzymie. Dowodzi to, że Rzymianie początkowo traktowali chrześcijan jako jedną z żydowskich sekt. Od schyłku II w. n.e. autorzy rzymscy już wyraźniej pisali o chrześcijaństwie jako osobnej religii.

 

Choć ostateczna redakcja Talmudu (żydowskich komentarzy do Biblii) nastąpiła na przełomie IV i V w. n.e., to znalazły się w nim fragmenty pochodzące z I w. n.e. Jednym z nich jest „Tannaim Jeszuah”. Znajduje się tam przekaz o Jezusie jako mało poważnym człowieku, praktykującym magię i oszukującym słuchający go lud; słusznie więc skazanym na śmierć. W innym miejscu („Baraita”) zawarty został opis śmierci Chrystusa. Najbardziej znany jest fragment pt. „Awoda Zara”. Podano w nim wiele szczegółów z życia Jezusa, np. że był nieślubnym dzieckiem Marii i rzymskiego żołnierza (sic!). Przekaz stał się podstawą wielu antychrześcijańskich pism, jednak wartość historyczna wymienionych fragmentów budzi wiele wątpliwości. Życie Jezusa wobec przedstawionych wyżej problemów odtworzenie życiorysu Jezusa jest sprawą niezwykle skomplikowaną. Co rusz napotykamy wątpliwości i niejasności, nawet ustalenie daty jego narodzin nie jest łatwe. Reformator kalendarza juliańskiego, bizantyjski mnich Dionizy Mniejszy (VI w. n.e.). posługując się używanymi wcześniej systemami liczenia lat, przyjął za początek nowej ery rok narodzin Chrystusa. Dokładniejsze późniejsze badania wykazały, że mnich ów pomylił się. Wynika z nich. że powinien umieścić datę narodzin Jezusa około 6 roku przed ustalonym przez siebie rokiem „0” - jeszcze za życia króla Heroda, który zmarł w 4 r. p.n.e. (w 750 roku od założenia miasta Rzymu).

 

Choć nie zachował się żaden prawdziwy wizerunek Jezusa, utrwaliło się wiele wzorców ikonograficznych prezentujących jego oblicze i postać. W tworzeniu kanonu wyobrażeń Chrystusa ikonografia wczesnochrześcijańska przejęła wiele elementów z rzymskiej sztuki cesarskiej i dworskiego ceremoniału. Wyraźnie widać to na przykładzie fresku z IV w. n.e. z rzymskich katakumb (Jezus w todze z brodą).

 

Niewiele wiadomo o dzieciństwie Jezusa. Urodził sic w Betlejem. Obrzezany (zgodni e z Prawem Mojżeszowym) w ósmym dniu po urodzeniu, wzrastał u boku Marii i Józefa, swego opiekuna, w Nazarecie. Jedynie kanoniczna Ewangelia św. Łukasza zawiera informacje o życiu Chrystusa przed publicznym wystąpieniem. Istnieje jednak duża grupa pism apokryficznych. tzw. ewangelii dzieciństwa, zawierających bardzo luźne w treści opowiadania o Jezusie jako dziecku. Nie uchodzą one za dzieła objawione i wiarygodne. Ukazują Chrystusa czyniącego cuda już w tym okresie, niekiedy w sposób dość zaskakujący, np. Jezus uśmiercający kolegów, którzy go rozzłościli, przez co Józef zakazał mu wychodzenia za próg domu (Ewangelia Tomasza). Nic biorąc pod uwagą tych opowieści można przypuszczać, że Chrystus dorastał jak każde żydowskie dziecko, uczestniczył w życiu swojej społeczności, a na święta w raz z innymi pielgrzymował do Jerozolimy, jak zanotowała Ewangelia św. Łukasza.

 

Trzy lata przed śmiercią, w wieku około 33 lat Jezus rozpoczął działalność publiczną. Dla Jana Ewangelisty widomym znakiem początku mesjańskiego posłannictwa były wydarzenia w Kanie Galilejskiej, gdzie Chrystus głosił naukę o Królestwie Bożym. Galilea, północny region Palestyny wokół Jeziora Genezaret, była najbardziej narażona na niepokoje wewnętrzne. Tu co pewien czas ujawniały się żydowskie ruchy mesjanistyczne i nacjonalistyczne. Pierwsze nauczanie Jezusa skierowane było do niższych warstw społeczeństwa, głównie rybaków. Nic dziwnego, że w wielu naukach Chrystus odwoływał się do sytuacji z życia codziennego swych słuchaczy - ciężkiego i niepewnego. Dla uwiarygodnienia misji potwierdzał swe słowa licznymi cudami. Uzdrowienie opętanego, zatamowanie krwotoku u kobiety czy przywrócenie niewidomym wzroku to tylko niektóre z nich. Niemniej jednak wielu z oporami przyjmowało naukę albo nawet całkowicie ją odrzucało. Ewangeliści zanotowali ubolewanie Jezusa nad zatwardziałością serca mieszkańców trzech miast: Kafamaum, Korozaim i Betsaidy.

 

Nie da się ustalić chronologii życia Chrystusa w okresie jego działalności w Galilei. Ewangelistom nie chodziło bowiem o historyczną dokumentację - przekazując czyny i naukę Jezusa ujęli je w pewne schemat). mieszając miejsca i kolejność zdarzeń. Zapewne wielokrotnie przebywał on jako prawowierny Żyd w Jerozolimie. Ostatnia podróż do Świętego Miasta, zakończona tragicznie, udokumentowana została najdokładniej. Rozwój badań historycznych i archeologicznych nad starożytną Palestyną pozwala coraz dokładniej osadzić życie Chrystusa w realiach tamtej epoki i lepiej zrozumieć jego misję.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaChrześcijaństwoHistoryczność Jezusa
| + -