Losowa postać

Prev Next

Isaf i Na'ila

  Isaf i Na'ila to personifikacja płodności. Bóstwo czczone było w formie dwóch kamieni. Według legendy, pierwotnie była to para ludzi, którzy miłowali się w świątyni mekkańskiej, za co zostali zamienieni...

Ja'uk

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Ja'u k (pol . ostrzegający) czczony pod postacią posążka konia,...

Al-Lat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat (pol. bogini) to jedno z najstarszych bóstw semickich. Dla...

Hermes

  Skrzydłonogi posłaniec pełnił funkcję herolda Zeusa, był patronem podróżników, kupców i złodziei. Dzięki jego pomysłowości życie ludzkie stało się bogatsze i weselsze.   Hermes, syn Zeusa i Mai, urodził się w Arkadii...

Ninurta

Stary sumeryjski bóg wojny, burzy i rolnictwa, występuje w odmianach miejscowych jako Ningirsu (bog miasta Lagasz, dzis. Tello), Zaibaba (bóg miasta Kisz, dzis. Al-Uhajmir), Urasz (bóg miasta Dilibat). Ninurta cieszył...

Centaury

  Centaury były inspiracją greckich pisarzy: występowały w wielu mitach, zwłaszcza Tezeuszu. Te porywcze, żyjące dziko w lasach Tesalii potwory, w górnej części ciała mające postać ludzką, a od pasa końską,...

Damgalnuna

Pierwotnie być może jedna z bogiń matek, bogini ziemi. Już w okresie wczesnodynastycznym składano jej ofiary z ryb. Była żoną Enkiego.

Nanasze

Opiekunka rybołówstwa morskiego. Głównym miejscem jej kultu było Siraran, położone w mieście-państwie Lagasz. Nanasze uważano za córkę Enkiego. W szczególności była związana z wróżbiarstwem i wyjaśnianiem snów, a także odpowiedzialna...

Ninlil

Żona boga Enlila, nazywana matką miłosierną, była bóstwem łaskawym i dobroczynnym. W zachowanym poemacie opowiedziana jest jej historia gwałtu na młodej Ninlil, za który Enlil został wygnany z siedziby bogów.

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Ciekawostki

Prev Next

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje ku czci boga urodzaju do urzędowego kalendarza Aten wprowadził Pizystrat.

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Na pomoc Zeusowi

Na pomoc Zeusowi

Styks, chcąc pomóc Zeusowi w pokonaniu Kronosa, poprosiła swoje dzieci o wsparcie. Nike wraz z rodzeństwem, Kratosem (Władzą), Bią (Przemocą) i Zelosem (Ambicją), doprowadziła do zwycięstwa Zeusa. W swojej wdzięczności...

Artysta i zabójca

Artysta i zabójca

  Dedal słynął w całej Helladzie z wykonywania niezwykłych posągów. Artysta pierwszy zaczął rzeźbić postacie ludzkie z otwartymi oczami i wyciągniętymi rękami. Tak bardzo przypominały żywych ludzi, że kapłani przywiązywali je...

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

Miłość Achillesa

Miłość Achillesa

Pentezilea była podobno równie piękna, jak bezwzględna. Przybyła do Troi, by wspomóc króla Priama w walce z Grekami i szybko stała się postrachem oddziałów oblegających miasto. Wreszcie stanęła do pojedynku...

Ewangelia Mateusza

Ewangelia Mateusza

Wczesnochrześcijańska tradycja uczyniła człowieka symbolem Mateusza Ewangelisty, gdyż rozpoczyna on swą Ewangelię od obszernego opisu narodzin Jezusa i jego dokładnej genealogii.

Najstarszy wizerunek Jezusa

Najstarszy wizerunek Jezusa

W Bazylice św. Sabiny w Rzymie zachował się unikatowy zabytek z V w. n.e. - cyprysowe drzwi. Wśród zdobiących je scen biblijnych pojawił się najstarszy znany dziś wizerunek Jezusa na...

Losowy cytat

Prev Next

C. S. Lewis

C. S. Lewis

Wierzę w chrześcijaństwo jak wierzę, że słońce wzejdzie. Nie tylko dlatego, że ja to widzę, ale dlatego, że widzę wszystko przez nie.

Ch. Humphreys o Buddyzmie

Ch. Humphreys o Buddyzmie

W tych podstawowych zasadach mających na celu przezwyciężenie zła i cierpienia, nie ma ani słowa o wierze, chyba tylko u nauczyciela czy przewodnika ukazującego cel i drogę do niego, nie...

Anzelm, arcybiskup Canterbury

Anzelm, arcybiskup Canterbury

 „Credo ut intelligam”, co znaczy „wierzę, aby zrozumieć”

Madżdżhimanikaja 1, 426

Madżdżhimanikaja 1, 426

Mnich Malunkjaputra skarżył się kiedyś, że Budda nigdy nie zajmował się rozstrzyganiem podstawowych problemów. Unikał on bowiem jednoznacznej odpowiedzi na pytania: czy świat jest wieczny czy też nie, czy jest...

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ani ogień, ani wiatr, narodziny, ani śmierci nie mogą wymazać naszych dobrych uczynków.

Szkocki franciszkanin Duns Szkot

Szkocki franciszkanin Duns Szkot

„Credo quia absurdum”, co znaczy „wierzę, bo to jest niedorzeczne”

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Chowanie w sobie gniewu to jak trzymanie gorącego węgla z zamiarem rzucania go w kogoś innego; ty jesteś tym, który ucierpi najbardziej.

Stary tekst buddyjski

Stary tekst buddyjski

Stolarze kształtują drewno zgodnie ze swoimi życzeniami, mądrzy ludzie kształtują siebie

Budda (Mahawagga 1, 21)

Budda (Mahawagga 1, 21)

„Zapalił to ogień pożądania, ogień nienawiści, ogień niewiedzy, zapalił to lęk przed narodzinami, starzeniem się, śmiercią, zmartwieniem, biadaniem, cierpieniem, przygnębieniem i rozpaczą (...). Mając to na uwadze uczeń biegły (w...

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Poza Kościołem nie ma zbawienia.

Kategoria: Chrześcijaństwo
Opublikowano

Jest swoistym paradoksem, że pisma wczesnochrześcijańskie niewiele mówią o Jezusie w aspekcie historycznym. Odnosi się to zarówno do pism kanonicznych, jak i apokryfów. Dla ich autorów ważniejsze było to, czego nauczał Jezus. Bardzo skąpe są odniesienia do jego narodzin w czasach panowania Oktawiana Augusta czy śmierci za cesarza Tyberiusza i brak w nich szczegółowych dat. W żadnej mierze Ewangelie nie są biografiami Chrystusa w ścisłym znaczeniu. Nawet trudno na ich podstawie ustalać chronologię jego życia – wydarzenia, miejsca akcji i topografia zostały podane w ogólnych zarysach i ułożone w odpowiednie, zamierzone przez autorów schematy. Może to być uwarunkowane różnorodnymi powodami : innym niż historyczny celem napisania Ewangelii czy typowo semickim podejściem do dziejopisarstwa (co można zauważyć w Starym Testamencie). Równocześnie jednak zauważyć można chęć przekazania informacji o Jezusie i jego nauce światu grecko-rzymskiemu.

 

Również nie ma ich wiele i nie są jednoznaczne zarówno co do liczby informacji, jak i wiarygodności. Zacząć należy od wybitnego historyk a żydowskiego z I w. n.e. - Józefa Flawiusza. W jednym z jego monumentalnych dzieł „Dawne dzieje Izraela” zawarte są wzmianki o Jezusie i chrześcijanach. Księga 18. 3, 3 (tzw. testimonium Flaviunwn) napomyka o Chrystusie, Księga 18, 5. 2 o Janie Chrzcicielu, a Księga 20.9. 1 o śmierci Jakuba, brata Jezusa. Dwa ostatnie fragmenty nie budzą na ogół zastrzeżeń; kontrowersyjny jest pierwszy, w którym Józef pisze o Chrystusie jako mesjaszu czyniącym cuda, skazanym na śmierć i zmartwychwstałym po trzech dniach. Czy prawowierny Żyd (jakim był Józef Flawiusz), zaufany Wysokiej Rady, jeden z przywódców powstania antyrzymskiego mógł tak napisać o Jezusie? Nadal pozostaje to kwestią otwartą. Większość badaczy skłania się ku opinii, że fragment ten dopisany został później przez chrześcijańskiego kopistę dzieła Józefa.

 

Rzymski historyk z II w. n.e., Tacyt, jest autorem niezwykle ważnych „Roczników”. W Księdze XV, rozdz. XIV zawarł informację, że w 64 r. n.e.. gdy spłonął Rzym, Neron zrzucił winę podpalenia miasta na chrześcijan, którzy pochodzą od Chrystusa. Ten zaś działał w Judei za czasów Tyberiusza i prokuratora Piłata. Mimo skazania Chrystusa na śmierć, jego nauka odżyła i dotarła nawet do Rzymu.

 

Współczesny Tacytowi był Pliniusz Młodszy, namiestnik Bitynii w Azji Mniejszej, autor listów skierowanych do cesarza Trajana. Zapytuje on, jak należy postępować z chrześcijanami zbierającymi się przed świtem i śpiewającymi hymny na cześć Chrystusa. Cesarska odpowiedź pozostawiała namiestnikowi dużą swobodę w tym zakresie. Około 120 r. n.e. powstały „Żywoty cesarzy” napisane przez rzymskiego historyka Swetoniusza. W „Żywocie Klaudiusza” (rozdział XXV) i „Żywocie Nerona” (rozdział XVI), chociaż autor nie mówi bezpośrednio o Jezusie, to wspomina jego postać jako podburzycicla Żydów mieszkających w Rzymie. Dowodzi to, że Rzymianie początkowo traktowali chrześcijan jako jedną z żydowskich sekt. Od schyłku II w. n.e. autorzy rzymscy już wyraźniej pisali o chrześcijaństwie jako osobnej religii.

 

Choć ostateczna redakcja Talmudu (żydowskich komentarzy do Biblii) nastąpiła na przełomie IV i V w. n.e., to znalazły się w nim fragmenty pochodzące z I w. n.e. Jednym z nich jest „Tannaim Jeszuah”. Znajduje się tam przekaz o Jezusie jako mało poważnym człowieku, praktykującym magię i oszukującym słuchający go lud; słusznie więc skazanym na śmierć. W innym miejscu („Baraita”) zawarty został opis śmierci Chrystusa. Najbardziej znany jest fragment pt. „Awoda Zara”. Podano w nim wiele szczegółów z życia Jezusa, np. że był nieślubnym dzieckiem Marii i rzymskiego żołnierza (sic!). Przekaz stał się podstawą wielu antychrześcijańskich pism, jednak wartość historyczna wymienionych fragmentów budzi wiele wątpliwości. Życie Jezusa wobec przedstawionych wyżej problemów odtworzenie życiorysu Jezusa jest sprawą niezwykle skomplikowaną. Co rusz napotykamy wątpliwości i niejasności, nawet ustalenie daty jego narodzin nie jest łatwe. Reformator kalendarza juliańskiego, bizantyjski mnich Dionizy Mniejszy (VI w. n.e.). posługując się używanymi wcześniej systemami liczenia lat, przyjął za początek nowej ery rok narodzin Chrystusa. Dokładniejsze późniejsze badania wykazały, że mnich ów pomylił się. Wynika z nich. że powinien umieścić datę narodzin Jezusa około 6 roku przed ustalonym przez siebie rokiem „0” - jeszcze za życia króla Heroda, który zmarł w 4 r. p.n.e. (w 750 roku od założenia miasta Rzymu).

 

Choć nie zachował się żaden prawdziwy wizerunek Jezusa, utrwaliło się wiele wzorców ikonograficznych prezentujących jego oblicze i postać. W tworzeniu kanonu wyobrażeń Chrystusa ikonografia wczesnochrześcijańska przejęła wiele elementów z rzymskiej sztuki cesarskiej i dworskiego ceremoniału. Wyraźnie widać to na przykładzie fresku z IV w. n.e. z rzymskich katakumb (Jezus w todze z brodą).

 

Niewiele wiadomo o dzieciństwie Jezusa. Urodził sic w Betlejem. Obrzezany (zgodni e z Prawem Mojżeszowym) w ósmym dniu po urodzeniu, wzrastał u boku Marii i Józefa, swego opiekuna, w Nazarecie. Jedynie kanoniczna Ewangelia św. Łukasza zawiera informacje o życiu Chrystusa przed publicznym wystąpieniem. Istnieje jednak duża grupa pism apokryficznych. tzw. ewangelii dzieciństwa, zawierających bardzo luźne w treści opowiadania o Jezusie jako dziecku. Nie uchodzą one za dzieła objawione i wiarygodne. Ukazują Chrystusa czyniącego cuda już w tym okresie, niekiedy w sposób dość zaskakujący, np. Jezus uśmiercający kolegów, którzy go rozzłościli, przez co Józef zakazał mu wychodzenia za próg domu (Ewangelia Tomasza). Nic biorąc pod uwagą tych opowieści można przypuszczać, że Chrystus dorastał jak każde żydowskie dziecko, uczestniczył w życiu swojej społeczności, a na święta w raz z innymi pielgrzymował do Jerozolimy, jak zanotowała Ewangelia św. Łukasza.

 

Trzy lata przed śmiercią, w wieku około 33 lat Jezus rozpoczął działalność publiczną. Dla Jana Ewangelisty widomym znakiem początku mesjańskiego posłannictwa były wydarzenia w Kanie Galilejskiej, gdzie Chrystus głosił naukę o Królestwie Bożym. Galilea, północny region Palestyny wokół Jeziora Genezaret, była najbardziej narażona na niepokoje wewnętrzne. Tu co pewien czas ujawniały się żydowskie ruchy mesjanistyczne i nacjonalistyczne. Pierwsze nauczanie Jezusa skierowane było do niższych warstw społeczeństwa, głównie rybaków. Nic dziwnego, że w wielu naukach Chrystus odwoływał się do sytuacji z życia codziennego swych słuchaczy - ciężkiego i niepewnego. Dla uwiarygodnienia misji potwierdzał swe słowa licznymi cudami. Uzdrowienie opętanego, zatamowanie krwotoku u kobiety czy przywrócenie niewidomym wzroku to tylko niektóre z nich. Niemniej jednak wielu z oporami przyjmowało naukę albo nawet całkowicie ją odrzucało. Ewangeliści zanotowali ubolewanie Jezusa nad zatwardziałością serca mieszkańców trzech miast: Kafamaum, Korozaim i Betsaidy.

 

Nie da się ustalić chronologii życia Chrystusa w okresie jego działalności w Galilei. Ewangelistom nie chodziło bowiem o historyczną dokumentację - przekazując czyny i naukę Jezusa ujęli je w pewne schemat). mieszając miejsca i kolejność zdarzeń. Zapewne wielokrotnie przebywał on jako prawowierny Żyd w Jerozolimie. Ostatnia podróż do Świętego Miasta, zakończona tragicznie, udokumentowana została najdokładniej. Rozwój badań historycznych i archeologicznych nad starożytną Palestyną pozwala coraz dokładniej osadzić życie Chrystusa w realiach tamtej epoki i lepiej zrozumieć jego misję.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaChrześcijaństwoHistoryczność Jezusa
| + -