Losowa postać

Prev Next

Ares

  Przed pędzącym rydwanem bezlitosnego bóstwa biegła Eris, bogini niezgody, i Enyo, zapowiedź wojny.   Początkowo Aresa przedstawiano jako brodatego mężczyznę, później jako dobrze zbudowanego młodzieńca z wojennym rynsztunkiem. Był bogiem wojny niesprawiedliwej,...

Allah

  Najwyższe bóstwo w panteonie Arabii Środkowej to Allah, co po arabsku znaczy „bóg”. Arabowie uważali go za boga-przodka, demiurga, opiekuna nieba i deszczu. Żoną Allaha w Arabii Północnej była Al-Lat...

Cerber

  Cerbera przedstawiano zwykle jako psa o trzech głowach węży (według Hezjoda miał głów 50), który pilnując wejścia do groty nad brzegiem Styksu, wpuszczał dusze zmarłych do podziemi, ale nie pozwalał...

Plejady

  Zebrane w gromadkę siedmiu gwiazd Plejady, córki tytana Atlasa, trzymają się razem. Ich imiona brzmiały: Elektra, Maja, Tajgete, Kelajno, Alkione, Sterope i Merope. Były żonami bogów, wszystkie urodziły sławnych synów,...

Temida

  Temida należała do najważniejszych bóstw, które wedle wierzeń dzierżyły w swych rękach ludzkie losy. Owa prastara bogini sprawiedliwości była małżonką Zeusa jeszcze przed jego związkiem z Herą. Z miłości Zeusa...

Posejdon

  Pan mórz, rzek i jezior to bóstwo równie potężne, jak jego gromowładny brat Zeus. Codziennie wyjeżdżał na objazd swoich włości w rydwanie zaprzężonym w morskie potwory zwane hipokampami.   Posejdon był jednym...

Syreny

  Starożytni Grecy wyobrażali sobie syreny jako pół kobiety, pół ptaki, zamieszkujące sfery niebiańskie i Hades. Syreny niebiańskie grały na instrumentach i śpiewały podczas gdy podziemne opłakiwały dusze zmarłych, przez co...

Atena

  Piękna i surowa bogini cieszyła się wśród starożytnych wielkim szacunkiem i uwielbieniem. Sympatię budziły też jej typowo kobiece słabostki, dzięki którym wydawała się bliższa zwykłym śmiertelnikom.   Rodzicami bogini byli Zeus i...

Ja'uk

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Ja'u k (pol . ostrzegający) czczony pod postacią posążka konia,...

Damgalnuna

Pierwotnie być może jedna z bogiń matek, bogini ziemi. Już w okresie wczesnodynastycznym składano jej ofiary z ryb. Była żoną Enkiego.

Ciekawostki

Prev Next

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Napis z An-Nimary w Nabatei, sporządzony przez lachmidzkiego władcę, jest jedną z najstarszych inskrypcji w języku arabskim, w piśmie bardzo zbliżonym do nabatejskiego. Datowany jest on na 223 r. kalendarza nabatejskiego,...

Politeizm arabski

Politeizm arabski

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Nigdy nie ufaj...

Nigdy nie ufaj...

Odyseusz słynął ze sprytu i mądrości. Chętnie też słuchano jego rad. Szczególnie dobrze wyszedł na nich Agamemnon, który toczył długą wojnę z Trojanami. To właśnie Odyseusz był pomysłodawcą najsłynniejszego fortelu...

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Nabatejczycy

Nabatejczycy

Na północnym skraju Al-Hidżazu, na południe od Morza Martwego przez kilka wieków istniało królestwo założone przez Nabatejczyków (arab. Al-Anbat , gr. Napateu) ze stolicą w Petrze. Do dziś toczą się...

Ewangelia Łukasza

Ewangelia Łukasza

Ewangelistę Łukasza symbolizuje wól - zwierzę ofiarne Starego Testamentu. Jako ofiara Nowego Testamentu został złożony w ofierze Chrystus, ukazany przez ewangelistę jako Zbawiciel.

Oschoforie

Oschoforie

Ostatnie w rocznym cyklu świąt powiązanych z Dionizosem były Oschoforie, które odbywały się w miesiącu Pyanepsion (październik). Zamykały one sezon prac letnich w polu i winnicach. Atenie i Dionizosowi składano...

Geneza Chrześcijaństwa

Geneza Chrześcijaństwa

Chrześcijaństwo wyszło z judaizmu i przez pewien czas utrzymywało z nim silne związki. Dlatego już na początku nowej ery wyłoniły się dwie grupy wyznawców Chrystusa: judeochrześcijanie - Żydzi, którzy przyjęli...

Olimpia

Olimpia

Olimpia była prawdziwie nowoczesnym centrum sportu Zawodnicy mieli do dyspozycji wiele budowli stworzonych dla ich wygody. Wiadomo, że działała tam szkoła zapasów, boiska sportowe, gimnazjon, łaźnia, a także położony w...

Losowy cytat

Prev Next

Marcin Luter

Marcin Luter

Im mniej słów, tym lepsza modlitwa.

Ibrahim ibn Adham

Ibrahim ibn Adham

Początkiem czci bożej jest rozmyślanie i milczenie z wyjątkiem wspominania Boga.

Demokryt według Stobajosa

Demokryt według Stobajosa

Pierwsi ludzie, którzy o rozpadzie śmiertelnej natury nic nie wiedzą, ale mają świadomość swoich złych uczynków spełnionych za życia, męczą się w ciągu całego swego życia niepokojem i strachem, wymyślając...

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Nie przeceniaj tego, co otrzymałeś, ani nie zazdrość innym. Kto zazdrości innym nie zazna spokoju umysłu.

Laurence J. Peter

Laurence J. Peter

Chodzenie do kościoła nie czyni cię chrześcijaninem tak samo jak chodzenie do garażu nie czyni cię samochodem.

Stary tekst buddyjski

Stary tekst buddyjski

Stolarze kształtują drewno zgodnie ze swoimi życzeniami, mądrzy ludzie kształtują siebie

F. Tokarz

F. Tokarz

 W kanonach buddyjskich (...) spotykamy naukę o tak zwanej niesubstancjalności wszystkiego. Nie ma substancji w rzeczach fizycznych, nie ma także jakiegoś stałego „ja”, są tylko potoki przesuwających się, zmiennych elementów,...

Charles F. Banning

Charles F. Banning

Zbyt wielu z nas ma chrześcijański słownik, zamiast chrześcijańskiego doświadczenia.

„Przemiany” Owidiusza

„Przemiany” Owidiusza

Nim było morze, ziemia i niebios sklepień. Jedyny miało wyraz całe przyrodzenie; Zwano go Chaos, Ogrom gruby nierozkładny. Ciężar tylko na świecie martwy i bezwładny. Zbiór źle złączonych istot z sprzecznymi nasiony.

mistrz zen Dogen

mistrz zen Dogen

Poznać siebie samego oznacza o sobie zapomnieć

Kategoria: Dakowie
Opublikowano

Uczeni nie są pewni, kiedy dokładnie rozpoczęło się panowanie Burebisty (zwanego również Burebistasem lub Boirebistasem). Historyk Jordanes wspomina wprawdzie, że było to w epoce, gdy dyktatorem w Rzymie został Lucjusz Korneliusz Sulla (czyli około 82 r. p.n.e.), ale większość badaczy uważa za bardziej prawdopodobną datę około 65 r. p.n.e. Zapewne ojciec władcy Daków nosił to samo imię co syn, stąd kolejna pomyłka helleńskiego pisarza.

 

Współcześni historycy sądzą, że to właśnie Burebista ojciec, wspomniany w greckiej inskrypcji z Dionizopolis (obecnie Bałczik w pobliżu Warny), rozpoczął ekspansję poza góry Orastie i jednoczenie plemion geto-dackich. Jego syn w latach 60 I w. p.n.e. rządził dzisiejszym Siedmiogrodem (czyli Transylwanią) i Banatem oraz prawdopodobnie również Oltenią (zachodnia część Wołoszczyzny) i Mołdawią.

 

Rywale

W I w. p.n.e. największą potęgą europejską było Cesarstwo Rzymskie, które - stopniowo ujarzmiając sąsiadujące z Dakami plemiona iliryjskie - rozszerzało swą strefę wpływów na północny wschód, w stronę Karpat. W 74 r. p.n.e. prokonsul Macedonii , Gajusz Skriboniusz Kurion, dotarł do Dunaju, podbijając tereny, na których potem utworzono prowincję Mezję.

 

Imperium zagrażało Getom także od wschodu. W latach 70 I w. p.n.e. rzymski wódz, Lucjusz Licyniusz Lukullus, skutecznie walczył z Mitrydatesem. Mniej więcej w tym samym czasie jego brat, prokonsul Macedonii Marek Licyniusz Lukullus (już wówczas adoptowany przez rodzinę Terencjuszy i znany jako Marek Terencjusz Warron Lukullus), pokonał trackich Bessów. W 72 r. p.n.e. zmusił on miasta greckie położone u ujścia Dunaju do zawarcia sojuszu, który de facto ustanawiał rzymskie panowanie na tym obszarze. Kolejny namiestnik Macedonii. Gajusz Antoniusz Hybrida (62-60 r. p.n.e.), radził sobie nieco gorzej - nie zdołał stawić czoła buntom ubogich mieszkańców kolonii helleńskich, których wspierali Scytowie i Bastarni. Nie wiemy, czy Dakowie stanęli u boku powstańców, choć z pewnością leżało to w ich interesie.

 

W pierwszej połowie I w. p.n.e. rozpoczęła się kolejna fala migracji ludów celtyckich z terenów dzisiejszych Czech. Jak podaje Strabon, około 60 r. p.n.e. Burebista zdołał pokonać Taurysków i Bojów (od nich pochodzi łacińska nazwa Czech: Bohemia ) - część z nich wybił , pozostałych zaś zmusi ł do odejścia na zachód. Bojowie pojawil i się w 58 r. p.n.e. w Galii podbijanej przez Gajusza Juliusza Cezara, jednak nie byli to zapewne owi uciekinierzy, lecz inny odłam tego plemienia.

 

Podbój wewnętrzny

Po pokonaniu Celtów Burebista starał się zjednoczyć pobratymców pod swym berłem. Chronologię podbojów odsłania archeologia. W obliczu zagrożenia Getowie (podobnie jak inne ludy Starożytności) ukrywali kosztowności i pieniądze w ziemi. W większości skarbców odkrytych na Nizinie Wołoskiej i w Muntenii najmłodsze monety to denary rzymskie z końca pierwszej połowy I w. p.n.e. Jak ustalili naukowcy, wybito je i puszczono w obieg tuż przed zjednoczeniem Dacji.

 

Ku morzu

W 50 r. p.n.e. Burebista rozpoczął podbój miast nad Morzem Czarnym. Już za panowania jego ojca Dakowie utrzymywali przyjazne stosunki z Dionizopolis i zapewne sprawowali nad nim kontrolę. Władca zdobył i złupił Olbię (dzisiejszy Mikołajów nad Ingułem), a następnie Tyras (Akerman lub Białogród nad Dniestrem). Do 48 r. p.n.e. również Histria, Odessos (dziś: Warna) i Messembria (Nesebyr ) zostały zmuszone do podporządkowania się Burebiście. Nie wiemy, w jaki sposób król zapanował nad Kallatis i Tomis (dzisiejsza Konstanca). Jak każdy monarcha śródziemnomorski, również on musiał bowiem liczyć się ze światową dominacją Rzymu.

 

W 48 r. p.n.e. Burebista, podobnie jak cały hellenistyczny Wschód, opowiedział się po stronie Pompejusza Wielkiego przeciwko Cezarowi. Choć posiłki dackie nie dotarły na czas pod Farsalos, zwycięzca wykorzystał to jako dogodny pretekst do wyprawy przeciwko Getom. Przekazy Swetoniusza i Plutarcha nie pozostawiają wątpliwości, że wielki Rzymianin przygotowywał się do podboju Dacji. Zanim jednak doszło do wojny, obaj poróżnieni władcy zginęli z rąk zamachowców. W 44 r. p.n.e. zgładzono Cezara, a zapewne niewiele później, po zniknięciu zagrożenia ze strony Imperium, spiskowcy zamordowali Burebistę. Po jego śmierci państwo rozpadło się na kilka części.

 

Po śmierci Burebisty Dakowie z Orastie formalnie stracili władzę nad sąsiednimi plemionami. Podzielone państwo nadal jednak się rozwijało. Mocna gospodarka przyczyniła się do silnej pozycji ostatniego władcy Getów, Decebala. Pod jego przywództwem ludność stawiała zaciekły opór nacierającym Rzymian.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaDakowiePanowanie Burebisty
| + -