Losowa postać

Prev Next

Amazonki

  To mityczne plemię żyło gdzieś na północny wschód od Hellady. Ich królestwo umiejscawiano początkowo w dzikiej Tracji, potem u wybrzeży Morza Czarnego, a wreszcie, kiedy i tamte okolice zostały zbadane,...

An

An(um). W wyliczeniach bóstw pierwsze miejsce zajmuje przeważnie Anu. Jego imię oznaczało pierwotnie „gwiazda, niebo”, potem „bóg nieba”, „bóg” w ogóle. Był to „wielki i wyniosły król bogów, król nieba,...

Nunusk

Wraz z Gibi, bogowie pochodzenia sumeryjskiego, uosabiali ogień. Obaj uchodzili dalej za wrogów ciemności i jej mocy, szczególnie demonów.

Syreny

  Starożytni Grecy wyobrażali sobie syreny jako pół kobiety, pół ptaki, zamieszkujące sfery niebiańskie i Hades. Syreny niebiańskie grały na instrumentach i śpiewały podczas gdy podziemne opłakiwały dusze zmarłych, przez co...

Utu

Bóg słońca, akadyjski Szamasz. nył personifikacją powracającego światła słonecznego, którego ciepło powoduje wegetacje roślin. Utu to syn Nanny i bogini Ningal, brat Inany, bóg prawdy, sprawiedliwości, prawa oraz wróżbiarstwa. Głównym...

Ninurta

Stary sumeryjski bóg wojny, burzy i rolnictwa, występuje w odmianach miejscowych jako Ningirsu (bog miasta Lagasz, dzis. Tello), Zaibaba (bóg miasta Kisz, dzis. Al-Uhajmir), Urasz (bóg miasta Dilibat). Ninurta cieszył...

Allah

  Najwyższe bóstwo w panteonie Arabii Środkowej to Allah, co po arabsku znaczy „bóg”. Arabowie uważali go za boga-przodka, demiurga, opiekuna nieba i deszczu. Żoną Allaha w Arabii Północnej była Al-Lat...

Ruda

  W Arabii Środkowej i Północnej oddawano cześć bogini urodzaju i ziemi, o imieniu Ruda. Być może jej kult związany był także ze światem podziemnym. Posąg Rudy, w kształcie nagiej kobiety,...

Nanna-Suen

Bóg księżyca, syn Enlila i Ninlil. Jego żoną została Nungil, a ich dziećmi byli bóg słońca Utu i Inana. Główne miejsce kultu Nanny-Suena to świątynia E-kisz-nugal w Urze.

Al-Kaba

  Świątyni a Al-Kaba w Mekce ze znajdującym się tam Czarnym Kamieniem (arab. Al-Hadżar al-Aswad) była najważniejszym sanktuarium starożytnych Arabów i celem dorocznych pielgrzymek. Ptolemeusz twierdził, że była ona miejscem kultu...

Ciekawostki

Prev Next

Złote runo

Złote runo

Czym było złote runo, które Jazon miał zdobyć i przywieźć do Jolkos? Otóż baran o złotej sierści był darem Hermesa dla bogini mgły i chmur Nefele, żony Atamasa, władcy miasta...

Delfickie przepowiednie

Delfickie przepowiednie

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o...

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Ewangelia Jana

Ewangelia Jana

Ewangelista Jan przez wzniosłość teologii swojej Ewangelii porównany został do szybującego w górę orła.

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Zmierzch bohaterów

Zmierzch bohaterów

Tezeusz – jeden z największych bohaterów antycznej Grecji – skończył marnie. Został zrzucony ze skał na wyspie Skyros.

Zdradzona kobieta...

Zdradzona kobieta...

Jazon porzucił Medeę dla Glauke, ta owładnięta szałem zabiła rywalkę i własne dzieci.

Świątynia Jerozolimska

Świątynia Jerozolimska

Nic nie zachowało się ze Świątyni Jerozolimskiej oprócz części otaczających ją murów. Istnieje niewiele dokumentów ikonograficznych, raczej symbolicznie niż rzeczywiście przedstawiających to miejsce. Jednym z nich jest panel na ścianie...

Łuk Tytusa

Łuk Tytusa

Relief na Łuku Tytusa w Rzymie ukazuje żołnierzy rzymskich z łupami zrabowanymi w Świątyni Jerozolimskiej po zdobyciu miasta w 70 r. n.e.  

Na pomoc Zeusowi

Na pomoc Zeusowi

Styks, chcąc pomóc Zeusowi w pokonaniu Kronosa, poprosiła swoje dzieci o wsparcie. Nike wraz z rodzeństwem, Kratosem (Władzą), Bią (Przemocą) i Zelosem (Ambicją), doprowadziła do zwycięstwa Zeusa. W swojej wdzięczności...

Losowy cytat

Prev Next

Corrie Ten Boom

Corrie Ten Boom

Czy jest modlitwa kierownicy lub koła zapasowego?

Ksenofanes z Kolofonu

Ksenofanes z Kolofonu

Nie było ani nie będzie człowieka który by wiedział coś pewnego o bogach i o wszystkim, o czym mówię. Jeśliby nawet komuś udało się przypadkiem powiedzieć na ten temat coś...

Ksenofanes

Ksenofanes

Bóg jest wieczny, jeden, z każdej strony podobny, ograniczony, ma kształt kuli i odbiera wrażenia zmysłowe wszystkimi swoimi częściami.

Budda (Mahawagga 1, 21)

Budda (Mahawagga 1, 21)

„Zapalił to ogień pożądania, ogień nienawiści, ogień niewiedzy, zapalił to lęk przed narodzinami, starzeniem się, śmiercią, zmartwieniem, biadaniem, cierpieniem, przygnębieniem i rozpaczą (...). Mając to na uwadze uczeń biegły (w...

Oscar Wilde

Oscar Wilde

Jak inaczej, niż przez złamane serce może Chrystus Pan wchodzić w nie?

Sura 2, 172

Sura 2, 172

Pobożność nie polega na tym, że zwraca się swe oblicze na wschód czy na zachód. Pobożny jest ten, kto wierzy w Boga i w dzień ostateczny, aniołów, Pismo i proroków;...

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ludzie z opiniami, tylko kręcą się i kłopoczą wzajemnie.

Charles Wesley

Charles Wesley

Wiara, potężna wiara, obietnica dostrzega i widzi tylko Boga; Śmieje się z niemożliwości i krzyczy to się dokona.

S. Radakrishnan: „Filozofia indyjska”

S. Radakrishnan: „Filozofia indyjska”

Teoria ponownych narodzin jest równie logiczna jak wszelkie inne hipotezy, jakie pojawiły się i jest na pewno bardziej zadowalająca, aniżeli teorie absolutnego unicestwienia czy też wiekuistego odwetu. Tłumaczy ona pozorny...

Ody Pindara

Ody Pindara

Z bogów czerpią moc śmiertelni Wszystkich dzielności i cnót; Mądrość ludzka - boży to dar, Ramion siła, Język obrotny...

Kategoria: Dakowie
Opublikowano

Dzieje krainy, której stolicą był ośrodek w Orastie, są stosunkowo najlepiej znane. Nasza wiedza o historii innych dackich księstewek ogranicza się do epizodów, z okresu po śmierci Burebisty. Współczesny Oktawianowi Augustowi (a zatem i Dekajneosowi) król Kotys był wrogiem Imperium. Jego poddani - jak podaje Lucjusz Enneusz Florus - przeprawiali się zimą przez zamarznięty Dunaj i łupili prowincję. Po zakończeniu walk wewnętrznych w Rzymie prokonsul Macedonii , Marek Licyniusz Krassus, pokonał Kotysa (28 r. p.n.e.). Pretekstem do interwencji była napaść Bastarnów (podległych niegdyś władzy Burebisty) na sprzymierzone z Rzymem plemię trackich Denteletów. Prokonsul w osobistym starciu zabił króla Bastarnów, Deldona, i pokonał jego poddanych przy pomocy władcy Getów z północy, Rolesa.

 

W następnym roku Roles, ogłoszony przyjacielem i sojusznikiem ludu rzymskiego, poprosił Krassusa o wsparcie w wojnie z sąsiadem, dackim wodzem Dapyksem. Wnuk triumwira odniósł okazałe zwycięstwo, następnie zaś zwróci ł się przeciwko innemu geckicmu władcy, panującemu w Dobrudży, Zyraksesowi. Po pokonaniu go oddał zdobyte tereny sojusznikowi . W 27 r. p.n.e. Rzym ponownie podporządkował sobie Dobrudżę , co utrudniło Dakom dalszą ekspansję w rejon Morza Czarnego.

 

Następne dziesięciolecia to okres ciągłych walk pomiędzy Getami a wojskami rzymskimi i sprzymierzonymi z Cesarstwem królami odryskimi . W odwecie za łupieżcze wyprawy Rzymianie podejmowali ekspedycje kamę, w których trakcie starali się uprowadzać Daków, by po przesiedleniu skutecznie ich kontrolować. Poszerzanie strefy panowania rzymskiego sprzyjało skupieniu się Getów wokół centrum w Orastie i stało się paradoksalnie jednym ze źródeł potęgi Decebala.

 

Najbardziej znanym epizodem z dziejów antycznej Dacji jest walka z Rzymem, którą stoczyli Duras i Decebal. Sporo informacji na ten temat zawierają wyciągi z dzieła historyka Kasjusza Diona, sporządzone w XI i XII w. przez Ksyfilinosa i Zonarasa.

 

W potrzasku

W I w. n.e. Dakowie mieszkający na terytorium dzisiejszej Rumunii byli niemal ze wszystkich stron otoczeni przez Rzymian. Góry Orastie znów stały się centrum ich państwa. Król Duras znakomicie zdawał sobie sprawę z istoty imperializmu rzymskiego, jednocześnie musiał się liczyć ze zdaniem swych poddanych, przyzwyczajonych do życia z łupiestwa. Skoro więc wyprawy rozbójnicze można było kierować już tylko ku terenom podbitym przez Cesarstwo, a agresja rzymska wydawała się rzeczą pewną, rozpoczęto przygotowania do wojny.

 

Potyczki z Domicjanem

Zimą 85/86 r. n.e. Dakowie przeprawil i się przez zamarznięty Dunaj i rozbili legiony, które strzegły granicy. Namiestnik Mezji , Oppiusz Sabinus , poległ w walce. Niebawem na zagrożone tereny przybył z odsieczą sam cesarz Domicjan. W obliczu wroga starzejący się Duras przekazał władzę Decebalowi, który był synem jego poprzednika i krewniaka. Skorylla. Nowy król zastawił na nieprzyjaciół pułapkę na przełęczy Czerwona Wieża (rum..: Tumu Rosu) w Karpatach Południowych, a następnie pokonał prefekta pretorianów, Korneliusza Fuskusa.

 

W 88 r. n.e. Rzymianie pod wodzą Tetiusza Junianusa zwyciężyli wojsko Decebala w Żelaznych Wrotach karpackich (pod Tapae. obecnie: Luminis). Tam zasadzka Daków się nie udała. Domicjan jednak nie wykorzystał triumfu - na wieść o buncie legionów nadreńskich oraz agresywnej postawie sąsiadujących z Pannonią Jazygów zawarł z Dakami traktat pokojowy. Na jego mocy Decebal zachował swoje królestwo, otrzymał nawet odszkodowanie, choć w zamian musiał uznać władzę Rzymu (od 89 r. n.e.).

 

Czasy Trajana

Pokój z 89 r. n.e. był prestiżowym zwycięstwem Cesarstwa, ale Decebal zyskał dzięki niemu czas na przygotowanie się do kolejnej wojny. Wiedział , że Dacja otoczona przez kraje podległe władzy rzymskiej stanowiła łakomy kąsek dla Imperium, zwłaszcza iż jego obywatele przywykli już do wygodnego życia na koszt podbitych ludów.

 

Wiosną 101 r. n.e. z Rzymu wyruszyła kolejna wyprawa przeciwko Dakom. Potężna, 150-tysięczna armia przeprawiła się przez Dunaj. Po zwycięstwie Trajana w Żelaznych Wrotach dunajskich latem 101 r. n.e., Decebal próbował zimowej kontrofensywy, ale to żołnierze cesarza zdołali wiosną 102 r. n.e. opanować pierścień górskich twierdz wokół Sarmizegetusy. W jednej z nich odnaleziono przetrzymywanych od 87 r. n.e. jeńców z legionów Korneliusza Fuskusa, które poniosły klęskę pod Czerwoną Wieżą.

 

Decebal był zmuszony prosić o pokój. Zgodnie z postanowieniami zawartego wówczas traktatu musiał wydać broń i machiny wojenne. zburzyć mury twierdz, wydać wszystkich znajdujących się pod jego opieką rzymskich uciekinierów, zrezygnować z prowadzenia niezależnej od Cesarstwa polityki zewnętrznej i zrzec się części terytoriów (Banat od tej pory należał do Mezji Górnej , a Wołoszczyzna, południowa Oltenia i Mołdawia - do Mezji Dolnej). W Rzymie do imienia cesarza dodano przydomek Dacicus (Dacki) .

 

Rozstrzygające starcie

Decebal nie mógł zaakceptować takich warunków pokoju. Kontynuował zbrojenia i niebawem jego wojska wtargnęły do Mezji. To spowodowało w 105 r. n.e. kolejną ofensywę rzymską. W obliczu znacznej dysproporcji sił władca Daków próbował użyć środków pozamilitarnych. Nie powiódł się zaplanowany przez niego skrytobójczy zamach na Trajana. Cesarz zgromadził jeszcze liczniejszą armię i rozpoczął marsz w stronę Sarmizegetusy. Systematycznie duszono opór Getów w małych, górskich fortecach wokół stolicy, aż wreszcie latem 106 r. n.e. przystąpiono do jej oblężenia. Trajan zdołał odciąć dopływ wody do miasta, które w tej sytuacji musiało skapitulować. Decebal wraz z częścią swych oddziałów uciekł , by stoczyć ostatnią bitwę. Po klęsce popełnił samobójstwo. Konającego króla odnalazł legionista Maksymus , który dostarczył jego głowę i prawicę cesarzowi . Od tej pory Dacja była prowincją rzymską.

 

Za panowania Hadriana podzielono ją na dwie części , Górną i Dolną (118 r.), a następnie (124 r.) wydzielono jeszcze prowincję nazwaną Dacją Porolisseńską. Podziały były spowodowane potrzebami obronności Rzymu. W każdej z tych prowincji stacjonowały liczne legiony, które przyczyniły się do ostatecznego zwycięstwa łaciny w „Trzech Dacjach”.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaDakowieUpadek Państwa Dackiego
| + -