Losowa postać

Prev Next

Artemida

  Bliźniaczą siostrę Apolla uznawano za bóstwo ważne i prastare, któremu oddawano cześć w Grecji od najdawniejszych czasów. Początkowo była panią dzikiej przyrody wegetacji roślinnej, porodów i położnic, by z czasem...

Ninhursag

Jedna z bogiń matek, znana jako matka bogów i matka-ziemia. Symbolizowała źródło wszelkiego życia oraz płodność ziemi. czczona była w świątyni E-mah w mieście Adab.

Posejdon

  Pan mórz, rzek i jezior to bóstwo równie potężne, jak jego gromowładny brat Zeus. Codziennie wyjeżdżał na objazd swoich włości w rydwanie zaprzężonym w morskie potwory zwane hipokampami.   Posejdon był jednym...

Jaghus

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Jaghus był prawdopodobnie bogiem słońca, czczonym pod postacią Iwa, szczególnie...

Satyrowie

  Satyrowie mieli postać ludzką, choć biegali na koźlich nogach pokrytych sierścią. Nie grzeszyli urodą - strzygli końskimi uszami, a ich twarze szpecił szeroki nos, czasem rogi i zmierzwione włosy. Braki w...

Apollo

  Najprzystojniejszy spośród bogów był patronem piękna, sztuki, światła, prawdy a także nagłej śmierci. Za jego niewinnym wyglądem skrywał się niebezpieczny i gwałtowny charakter. Złotowłosy bóg nigdy bowiem nie przebaczał zniewag.   Apollo...

Atena

  Piękna i surowa bogini cieszyła się wśród starożytnych wielkim szacunkiem i uwielbieniem. Sympatię budziły też jej typowo kobiece słabostki, dzięki którym wydawała się bliższa zwykłym śmiertelnikom.   Rodzicami bogini byli Zeus i...

Inana

Królowa Niebios – najważniejsze bóstwo żeńskie Mezopotamii. Bogini miłości i walki oraz planety Wenus. Przekazy przedstawiają ją jako córkę Ana lub Nany. W żadnej z zachowanych opowieści nie ma wzmianki...

Nimfy

  Choć były córkami gromowładnego Zeusa, potężnych tytanów i innych pradawnych sił, uznawano je zaledwie za bóstwa niższego i rzędu. Te piękne istoty były symbolem nieujarzmionych sił przyrody. Czasem opiekowały się wybranymi...

Gibi

Wraz z Nusku, bogowie pochodzenia sumeryjskiego, uosabiali ogień. Obaj uchodzili dalej za wrogów ciemności i jej mocy, szczególnie demonów.

Ciekawostki

Prev Next

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

Geneza Chrześcijaństwa

Geneza Chrześcijaństwa

Chrześcijaństwo wyszło z judaizmu i przez pewien czas utrzymywało z nim silne związki. Dlatego już na początku nowej ery wyłoniły się dwie grupy wyznawców Chrystusa: judeochrześcijanie - Żydzi, którzy przyjęli...

Zdradzona kobieta...

Zdradzona kobieta...

Jazon porzucił Medeę dla Glauke, ta owładnięta szałem zabiła rywalkę i własne dzieci.

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Złote runo

Złote runo

Czym było złote runo, które Jazon miał zdobyć i przywieźć do Jolkos? Otóż baran o złotej sierści był darem Hermesa dla bogini mgły i chmur Nefele, żony Atamasa, władcy miasta...

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Zburzenie Świątyni Jerozolimskiej

Zburzenie Świątyni Jerozolimskiej

Świątynia w Jerozolimie stanowiła symbol jedności i niepodległości Żydów. Dlatego jej zburzenie było wielką narodową tragedią. Po 70 r. n.e. nigdy nie została już odbudowana. Obecnie przed hotelem Holy Land...

Łuk Tytusa

Łuk Tytusa

Relief na Łuku Tytusa w Rzymie ukazuje żołnierzy rzymskich z łupami zrabowanymi w Świątyni Jerozolimskiej po zdobyciu miasta w 70 r. n.e.  

Wszyscy równi

Wszyscy równi

W misteriach eleuzyńskich mogli brać udział wszyscy posługujący się językiem greckim Nie wykluczano z nich kobiet, cudzoziemców i niewolników Obrzędy były dla każdego, bowiem każdy mieszkaniec Hellady był równy wobec...

Ewangelia Łukasza

Ewangelia Łukasza

Ewangelistę Łukasza symbolizuje wól - zwierzę ofiarne Starego Testamentu. Jako ofiara Nowego Testamentu został złożony w ofierze Chrystus, ukazany przez ewangelistę jako Zbawiciel.

Losowy cytat

Prev Next

Budda (Mahawagga 1, 21)

Budda (Mahawagga 1, 21)

„Zapalił to ogień pożądania, ogień nienawiści, ogień niewiedzy, zapalił to lęk przed narodzinami, starzeniem się, śmiercią, zmartwieniem, biadaniem, cierpieniem, przygnębieniem i rozpaczą (...). Mając to na uwadze uczeń biegły (w...

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ty sam, tak jak każdy w całym wszechświecie, zasługujesz na miłość i czułość.

F. Tokarz

F. Tokarz

 W kanonach buddyjskich (...) spotykamy naukę o tak zwanej niesubstancjalności wszystkiego. Nie ma substancji w rzeczach fizycznych, nie ma także jakiegoś stałego „ja”, są tylko potoki przesuwających się, zmiennych elementów,...

Laurence J. Peter

Laurence J. Peter

Chodzenie do kościoła nie czyni cię chrześcijaninem tak samo jak chodzenie do garażu nie czyni cię samochodem.

Anzelm, arcybiskup Canterbury

Anzelm, arcybiskup Canterbury

 „Credo ut intelligam”, co znaczy „wierzę, aby zrozumieć”

Erich Fromm

Erich Fromm

 Umieć się koncentrować, znaczy umieć być samym sobą, a to jest właśnie warunkiem zdolności kochania

Marcin Luter

Marcin Luter

Im mniej słów, tym lepsza modlitwa.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Trzy rzeczy, które nie mogą być długo ukryty: słońce, księżyc i prawda.

Theodore Epp

Theodore Epp

Żyje tak, jakby Chrystus umarł wczoraj, powstał z martwych, dzisiaj, i miał wrócić jutro.

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Kto nie ma Kościoła za matkę, nie może mieć Boga za ojca.

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Antyczny (łac. antiquus, -a, -um) znaczy tyle co dawny, starożytny, a antyk to tyle co kultura starożytna, ale w języku polskim zwyczajowo słowa „antyk” używa się na oznaczenie kultury starożytnej Grecji i Rzymu, a przymiotnikowi „antyczny” nadaje się znaczenie węższe: „odnoszący się do starożytności greckiej i rzymskiej”. Podobne znaczenie ma w języku polskim przymiotnik „klasyczny”.

 

Religię grecką zwykliśmy kojarzyć z powszechnie znaną mitologią grecką i ograniczać ją czasowo do epoki archaicznej w historii Grecji, a w poszukiwaniu jej źródeł sięgać zazwyczaj do Krety. Religię rzymską natomiast zwykliśmy wyprowadzać ze starszej religii etruskiej, a w późniejszym okresie jej rozwoju podkreślać paralele między panteonem bogów rzymskich i helleńskich. Z takim ujęciem religii greckiej i rzymskiej można się spotkać w opracowaniach niektórych autorów.

 

W niniejszym opracowaniu wychodzimy poza wąskie ramy geograficzne i chronologiczne religii greckiej i rzymskiej w epoce archaicznej. Nie może być, rzecz jasna, mowy o równomiernym przedstawieniu historii religii greckiej i rzymskiej. Nie pozwala na to ani stan badań, ani szczupłość miejsca przeznaczonego na opracowanie tematu. Dla wygody czytelnika znajdzie się w niniejszym opracowaniu sporo informacji z historii starożytnej oraz z historii kultury i literatury starożytnej.

 

Przy opracowaniu tego rozdziału nie można było pominąć jednej ważnej sprawy natury metodologicznej. Wysuwany przez niektórych religioznawców postulat, aby historia religii obejmowała również historią krytyki religii, da się uwzględnić - przynajmniej częściowo - w odniesieniu do historii religii świata antycznego.

 

W Dziejach (II 53) Herodota znajdujemy zdania, które mogą posłużyć za punkt wyjścia do napisania szkicu o religii Greków. Herodot pisze mianowicie, że to Homer i Hezjod „stworzyli Hellenom teogonię, nadali bogom przydomki, przydzielili im kult i sztuki i określili ich postacie”. Tacy zaś poeci, jak Linos, Muzajos, Eumolpos i Orfeusz, którzy mieli żyć przed nimi, żyli według jego zdania po nich. Drugie zdanie, zgodne z dzisiejszym stanem badań, pozwoli nam omówić orficyzm po religii, o której mówią poematy Homera, a następnie Hezjoda. Zdanie pierwsze, w którym Herodot uważa Homera i Hezjoda za twórców religii greckiej, wymaga pewnego uściślenia.

 

Prawdą jest, że Homer wywarł swym obrazem panteonu greckiego olbrzymi wpływ na Greków, ale nie można zapominać o tym, że nawet gdyby nie było Homera, Zeus byłby i tak panem na Olimpie. Nie miałby może tylko tych rysów, bujnej czupryny i gęstej brody, jakie dał mu w swej słynnej rzeźbie Fidiasz wzorujący się na opisie Homera (Iliada I 528-530).

 

Kult bogów olimpijskich jest dużo starszy niż poematy Homera i Hezjoda i sięga czasów dawniejszych, kiedy plemiona greckie żyły w Tesalii wokół Olimpu, którego wierzchołek ginął w chmurach. Kult ten stanowi też kolejną formę jeszcze starszego kultu bóstw pochodzenia uranicznego, właściwego ludom indoeuropejskim. Ale plemiona indoeuropejskie, które dotarły do Grecji, przeszły przez żyzne dorzecze Dunaju z rozpowszechnionym kultem bóstw chtonicznych. Nie pozostało to, rzecz jasna, bez wpływu na religię starożytnych Greków, w której dokonała się swoista synteza wierzeń ludności indoeuropejskiej z wierzeniami autochtonicznej ludności śródziemnomorskiej zamieszkującej Bałkany przed przybyciem plemion greckich.

 

Migracja plemion indoeuropejskich (protohelleńskich) na Półwysep Bałkański nastąpiła prawdopodobnie około 2000 roku p.n.e. Pierwszymi najeźdźcami byli według tradycji Jonowie (występujący w Starym Testamencie jako Jawanowie), po nich przyszła fala migracyjna Achajów (występujących w dokumentach hetyckich z XIV i XIII wieku p.n.e. jako Ahhijawa), a następnie Dorów (I połowa XII wieku p.n.e.). Ludność przedgrecka - Karyjczycy, Lelegowie, Pelazgowie - zwana azjanicką, stworzyła długotrwałą kulturę, a raczej zespół kultur określany mianem kultury egejskiej. Odróżnia się w niej kulturę kreteńską (zwaną przez Evansa kulturą minojską) z ośrodkiem na Krecie (2600-1200 p.n.e.), kulturę helladzką na lądzie greckim z ośrodkami w Tirynsie, Pylos i Mykenach oraz kulturę cykladzką z ośrodkami na grupie wysp Morza Egejskiego między Peloponezem a Sporadami. Przybyli spoza łańcucha górskiego Bałkanu Protohellenowie kulturę tę zrazu niszczyli, ale w końcu jej ulegli i uczestniczyli w jej rozwoju. Najstarsza kultura istniała na Krecie.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiWprowadzenie
| + -