Losowa postać

Prev Next

Nasr

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Nasr (pol. orzeł) był bóstwem jemeńskim, podobnie jak Wadd (pol....

Jaghus

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Jaghus był prawdopodobnie bogiem słońca, czczonym pod postacią Iwa, szczególnie...

Nabu

Nabu (biblijny Nebo), bóg miasta Barsip (dzis. Birs Nimrud, blisko Babilonu). Słynął jako opiekun pisma, piśmiennictwa i mądrości w ogóle. Mając pod opieką „tablicę przeznaczenia”, na uroczystym posiedzeniu bogów z...

Isztar

W religii babilońskiej (zwłaszcza w czasach sumeryjskich) nie brak było i bóstw żeńskich. Pierwotnie było ich wiele. Pod różnymi imionami czczono wielką boginię-matkę (Aruru, Mami itd.), życiodajną siłę ziemi, stworzycielkę...

Manat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat. Manat była opiekunką losu i przeznaczenia, panią podziemnego świata,...

Asur

Asur, bóg miasta Asur, stał się z biegiem czasu bogiem państwa i mocarstwa asyryjskiego. Jako „bóg asyryjski” przybrał właściwości swego narodu. Jest więc wojowniczy, patronuje wojnom swego ludu, sztandar jego...

Hestia

  Opiekunka ogniska domowego, Hestia, znana była z tego, że unikała konfliktów i poświęciła się czynieniu na świecie dobra. Nie opuszczała Olimpu, dlatego nie została główną bohaterką mitów.   Hestia była najstarszym z...

Al-Lat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat (pol. bogini) to jedno z najstarszych bóstw semickich. Dla...

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Atena

  Piękna i surowa bogini cieszyła się wśród starożytnych wielkim szacunkiem i uwielbieniem. Sympatię budziły też jej typowo kobiece słabostki, dzięki którym wydawała się bliższa zwykłym śmiertelnikom.   Rodzicami bogini byli Zeus i...

Ciekawostki

Prev Next

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje ku czci boga urodzaju do urzędowego kalendarza Aten wprowadził Pizystrat.

Judeochrystianizm

Judeochrystianizm

Jeszcze do niedawna w nauce istniał pogląd, że judeochrystianizm skończył się około 70 r. n.e., czyli po upadku powstania żydowskiego przeciw Rzymianom. Obecnie większość badaczy skłania się ku stwierdzeniu, że...

Ewangelia Mateusza

Ewangelia Mateusza

Wczesnochrześcijańska tradycja uczyniła człowieka symbolem Mateusza Ewangelisty, gdyż rozpoczyna on swą Ewangelię od obszernego opisu narodzin Jezusa i jego dokładnej genealogii.

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Napis z An-Nimary w Nabatei, sporządzony przez lachmidzkiego władcę, jest jedną z najstarszych inskrypcji w języku arabskim, w piśmie bardzo zbliżonym do nabatejskiego. Datowany jest on na 223 r. kalendarza nabatejskiego,...

Nabatejczycy

Nabatejczycy

Na północnym skraju Al-Hidżazu, na południe od Morza Martwego przez kilka wieków istniało królestwo założone przez Nabatejczyków (arab. Al-Anbat , gr. Napateu) ze stolicą w Petrze. Do dziś toczą się...

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

Tu narodził sie Jezus

Tu narodził sie Jezus

W miejscu narodzenia Jezusa umieszczono w XVIII w. srebrną gwiazdę z łacińskim napisem: Tu narodził się z Dziewicy Marii Jezus Chrystus. Stanowi ona jedno z miejsc najczęściej odwiedzanych przez pielgrzymów.

360 bogów

360 bogów

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360 posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Świątynia Jerozolimska

Świątynia Jerozolimska

Nic nie zachowało się ze Świątyni Jerozolimskiej oprócz części otaczających ją murów. Istnieje niewiele dokumentów ikonograficznych, raczej symbolicznie niż rzeczywiście przedstawiających to miejsce. Jednym z nich jest panel na ścianie...

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Losowy cytat

Prev Next

Heraklit

Heraklit

Tego świata, jednego i tego samego świata wszechrzeczy, nie stworzył nikt spośród bogów ani też nikt spośród ludzi, lecz był on zawsze, jest i będzie wiecznie żywym ogniem zapalającym się...

Laurence J. Peter

Laurence J. Peter

Chodzenie do kościoła nie czyni cię chrześcijaninem tak samo jak chodzenie do garażu nie czyni cię samochodem.

Dhammapada 213

Dhammapada 213

Z kochania zawsze troska płynie i lęk się z kochania rodzi

Pastor Earl H. Merritt

Pastor Earl H. Merritt

Czy nie możemy, gdy pracujemy i coś nam upadnie, zamiast się wściekać, podziękować Bogu za siłę, by to podnieść w górę?

Nagasena (Milindapanha 2, 2, 1)

Nagasena (Milindapanha 2, 2, 1)

Płomień lampy z momentu na moment przestaje być ten sam

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Nie przeceniaj tego, co otrzymałeś, ani nie zazdrość innym. Kto zazdrości innym nie zazna spokoju umysłu.

„Przemiany” Owidiusza

„Przemiany” Owidiusza

Nim było morze, ziemia i niebios sklepień. Jedyny miało wyraz całe przyrodzenie; Zwano go Chaos, Ogrom gruby nierozkładny. Ciężar tylko na świecie martwy i bezwładny. Zbiór źle złączonych istot z sprzecznymi nasiony.

D. L. Moody

D. L. Moody

Równie dobrze można próbować słuchać bez uszu, albo oddychać bez płuc, jak starać się żyć życiem chrześcijańskim bez ducha Boga w swoim sercu.

Spurgeon

Spurgeon

Mam wielką potrzebę Chrystusa, mam wielkiego Chrystusa na moje potrzeby.

Demokryt

Demokryt

Ludzie w modlitwach błagają bogów o zdrowie, a nie wiedzą, że sami w sobie mają nad nim władzę.

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

W poematach Homera mamy do czynienia z rozbudowanym panteonem bogów, rozwiniętym i zorganizowanym kultem, urzędem kapłanów i wieszczków, licznymi modlitwami i wezwaniami bogów, którzy odpowiadają na wezwania i prośby człowieka, a często sami nawiązują z nim kontakt, wpływają na podejmowanie decyzji, dodają odwagi, zachęcają do czynów dobrych albo i nie zawsze dobrych.

 

Poematy Homera dają dość dokładny obraz kultu ówczesnych Greków. Najważniejszą czynnością kultowo było składanie ofiar. Ofiary były krwawe i bezkrwawe. Krwawe polegały na zabijaniu zwierzęcia ofiarnego oraz pieczeniu jego mięsa. Część mięsa nie nadającego się do spożycia oraz kości owijane łojem palono. Ofiara kończyła się ucztą ofiarniczą. W Iliadzie jest wiele opisów takich ofiar (np. I 458-474). Ofiary dla bogów chtonicznych palono w całości. Na ofiary bezkrwawe składały się: mleko, miód, wino, owoce, ciasto.

 

Wielokrotnie mówi się u Homera o modlitwach. Były to przede wszystkim modlitwy błagalne: wymieniano najpierw imię boga lub bogini, przedstawiano przedmiot prośby, przyrzekano podziękowanie, ofiarę w zamian za spełnienie prośby (zasada do, ut des - daję, żebyś dał).

 

Kapłani u Homera (jak i później w historii religii greckiej) nie tworzą jakiejś odrębnej kasty. Kapłan (hiereus) był właściwie ofiarnikiem czy też wręcz rzeźnikiem zabijającym zwierzę ofiarne. Nad sprawami kultu czuwał bezpośrednio panujący, „król”, i dlatego później w Atenach specjalnego urzędnika zajmującego się sprawami kultu zwano archontem-królem (basileus). Już teraz zaznaczmy, że w Grecji nigdy nie wytworzył się odrębny stan kapłański w powszechnym znaczeniu tego słowa: nie było ludzi, którzy by mieli prowadzić jakiś szczególny tryb życia (np. żyć w celibacie), głosić określoną doktrynę religijną i potwierdzać jej słuszność przykładem własnego życia. Kapłani rekrutowali się z ogółu obywateli. Wybierano ich na określony czas.

 

Miejscem okazywania czci bogom są w poematach Homera ołtarze-ogniska na wolnym powietrzu. O świątyniach wspomina Homer tylko kilka razy, choć wiadomo, że istniały one już w epoce protogeometrycznej (XI-X wiek p.n.e.). Były to budowle w kształcie prostokąta, zrazu drewniane, a następnie kamienne, otoczone świętym placem (temenos), na którym znajdował się ołtarz-ognisko. Sama świątynia była mieszkaniem boga (w niej znajdował się jego posąg), a nie miejscem sprawowania obrzędów, których dokonywano na zewnątrz na oczach zgromadzonego ludu.

 

Niektórzy skłonni są przypuszczać, że niczym nie krępowany antropomorfizm poematów Homera (bogowie żyją jak ludzie, jak ludzie kochają, zdradzają, spiskują przeciw sobie, kłócą się ze sobą itd.) był wyrazem pewnej daleko posuniętej zażyłości z bogami i nie sprzyjał urobieniu postawy prawdziwie religijnej, kornej, błagalnej, przepojonej świętym lękiem wobec świętości. Prawdą jest, że sceny z bogami, obrzędami religijnymi i modlitwami nie pozwalają głębiej wniknąć w to, czym była naprawdę religia dla ówczesnego Greka. Sceny te podlegają takim samym prawom kompozycji utworu, co i sceny walki. Niemniej wyczuwa się pewną powagę człowieka stającego co chwila wobec jakże często niepoważnych bogów. Człowiek do nich odnosi każdy swój czyn i choćby nie wiem jak był z nimi spoufalony, uznaje ich wyższość i podporządkowuje się im, bo bogowie górują nad nim swą nieśmiertelnością. Wspólne dla wszystkich ludów indoeuropejskich było to, że nazywały człowieka „ziemskim” albo „śmiertelnym” (gr. brotos albo mrotos, łac. mortuus) w przeciwieństwie do niebiańskich i nieśmiertelnych (gr. a-brotos, łac. im-mortalis) bogów. U wszystkich ludów indoeuropejskich istnieje też cykl mityczny o przyrządzaniu, zdobywaniu czy porywaniu napoju lub pokarmu nieśmiertelności (gr. ambrosia). I kto wie, czy właśnie to przeciwstawienie nieśmiertelnych bogów śmiertelnym ludziom (wykluczające zdobycie przez człowieka nieśmiertelności właściwej bogom) nie wyzwoliło w tych ostatnich uporczywej chęci sięgania po nieśmiertelność osiągalną dla ludzi - po sławę pośmiertną, która staje się najwyższą wartością bohaterów Homerowych. Tyle pozostaje z człowieka, ile pozostaje z jego czynów, jego działalności, która, stając się wzorem postępowania dla potomnych, zapewni mu w ich świadomości nieśmiertelność. Ci spośród nieżyjących już ludzi, którzy odznaczyli się szczególnym męstwem czy też niezwykłą mądrością, stawali się herosami, pół ludźmi i pół bogami. Wśród nich wyróżnić trzeba przede wszystkim tzw. herosów kulturowych, którzy mieli nauczyć ludzi „kultury”, tj. zarówno uprawy roli, jak i obróbki metali, sztuk plastycznych, umiejętności pisania itd. Religia Homerowa nie łudzi człowieka obietnicą wiecznej szczęśliwości, choć mówi się w Odysei (IV 561-569) o tym, że do krainy wiecznej wiosny, Elysion, czyli na Pola Elizejskie, gdzieś na zachodnim krańcu świata, dostanie się niewielka liczba wybranych. Ogół ludzi czeka mroczny i ponury Hades. Dlatego Achilles w Odysei (11, 489) oświadcza: „Nie zachwalaj mi śmierci, prześwietny Odysie. Wolałbym za parobka służyć na cudzej roli, u biednego chłopa, który ledwo może się utrzymać, niż tu panować nad wszystkimi, co znikli ze świata” (przekład J. Parandowskiego). Wiara w nieśmiertelność duszy jest późniejsza. Propagowali ją orficy. Homer nie zajmuje się bliżej pośmiertnymi losami człowieka, jak nie zajmuje się też dokładniej całym mrocznym podziemiem z jego okropnościami. W Iliadzie i Odysei zwycięstwo odnieśli bogowie olimpijscy. O innych ledwie się wspomina. Ale dawne przedgreckie wierzenia mieszkańców Półwyspu Bałkańskiego nie od razu dały się wyeliminować z życia i religii Greków. Ślady ich ożyją w poematach Hezjoda i misteriach, zwłaszcza orfickich.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiHomer
| + -