Losowa postać

Prev Next

Nergal

Czwartą wielką częścią wszechświata jest podziemie, Arallu. Eufemistycznie nazywano je wprost „ziemią” albo „wielką ziemią”, „ziemią bez powrotu”. Było ono miejscem pobytu zmarłych i podlegało władzy bogini Ereszkigal („parni wielkiej...

Demeter

  Przedstawiana z bukietem kłosów, była uosobieniem życia osiadłego, ładu społecznego i macierzyństwa. Jej mądre czyny i postanowienia zmieniły świat ludzi na lepszy   Demeter była córką Kronosa i Rei. Tak samo jak...

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Centaury

  Centaury były inspiracją greckich pisarzy: występowały w wielu mitach, zwłaszcza Tezeuszu. Te porywcze, żyjące dziko w lasach Tesalii potwory, w górnej części ciała mające postać ludzką, a od pasa końską,...

Damgalnuna

Pierwotnie być może jedna z bogiń matek, bogini ziemi. Już w okresie wczesnodynastycznym składano jej ofiary z ryb. Była żoną Enkiego.

Inana

Królowa Niebios – najważniejsze bóstwo żeńskie Mezopotamii. Bogini miłości i walki oraz planety Wenus. Przekazy przedstawiają ją jako córkę Ana lub Nany. W żadnej z zachowanych opowieści nie ma wzmianki...

Gibi

Wraz z Nusku, bogowie pochodzenia sumeryjskiego, uosabiali ogień. Obaj uchodzili dalej za wrogów ciemności i jej mocy, szczególnie demonów.

Ninlil

Żona boga Enlila, nazywana matką miłosierną, była bóstwem łaskawym i dobroczynnym. W zachowanym poemacie opowiedziana jest jej historia gwałtu na młodej Ninlil, za który Enlil został wygnany z siedziby bogów.

Afrodyta

  Była patronką szczęśliwej miłości i najpiękniejszą ze wszystkich bogiń. Powstała z morskiej piany niedaleko Cypru. Najwyraźniej oczekiwano narodzin, skoro powitały ją Wdzięki, Uśmiechy i Igraszki, które odtąd nie odstępowały pięknej...

Allah

  Najwyższe bóstwo w panteonie Arabii Środkowej to Allah, co po arabsku znaczy „bóg”. Arabowie uważali go za boga-przodka, demiurga, opiekuna nieba i deszczu. Żoną Allaha w Arabii Północnej była Al-Lat...

Ciekawostki

Prev Next

Ewangelia Jana

Ewangelia Jana

Ewangelista Jan przez wzniosłość teologii swojej Ewangelii porównany został do szybującego w górę orła.

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Nowy Testament

Nowy Testament

  Obecnie w skład Nowego Testamentu wchodzi 27 ksiąg kanonicznych, czyli takich, które uznano ostatecznie za powstałe pod wpływem Bożego natchnienia. Proces kształtowania się kanonu ksiąg był dość długi - trwał...

Łuk Tytusa

Łuk Tytusa

Relief na Łuku Tytusa w Rzymie ukazuje żołnierzy rzymskich z łupami zrabowanymi w Świątyni Jerozolimskiej po zdobyciu miasta w 70 r. n.e.  

Olimpia

Olimpia

Olimpia była prawdziwie nowoczesnym centrum sportu Zawodnicy mieli do dyspozycji wiele budowli stworzonych dla ich wygody. Wiadomo, że działała tam szkoła zapasów, boiska sportowe, gimnazjon, łaźnia, a także położony w...

Bazylika Betlejemska

Bazylika Betlejemska

Jest rzeczą niezwykle interesującą, ze Bazylika Betlejemska uniknęła zniszczeń w czasie najazdu perskiego w VII w. n.e. Na fasadzie znajdowało się bowiem - dziś już nieistniejące- malowidło przedstawiające pokłon Trzech...

Zmierzch bohaterów

Zmierzch bohaterów

Tezeusz – jeden z największych bohaterów antycznej Grecji – skończył marnie. Został zrzucony ze skał na wyspie Skyros.

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Miłość Achillesa

Miłość Achillesa

Pentezilea była podobno równie piękna, jak bezwzględna. Przybyła do Troi, by wspomóc króla Priama w walce z Grekami i szybko stała się postrachem oddziałów oblegających miasto. Wreszcie stanęła do pojedynku...

Artemizjon

Artemizjon

Jest to najbardziej wysunięty na północ przylądek Eubei, wyspy na Morzu Egejskim. Nazwa wywodzi się od powstałej tam słynnej świątyni Artemidy. Jednak w 1926 r. z tamtejszych wód wyłowiono posąg...

Losowy cytat

Prev Next

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Umysł jest wszystkim. O czym myślimy, tym się stajemy.

Ksenofanes z Kolofonu

Ksenofanes z Kolofonu

Nie było ani nie będzie człowieka który by wiedział coś pewnego o bogach i o wszystkim, o czym mówię. Jeśliby nawet komuś udało się przypadkiem powiedzieć na ten temat coś...

Stary tekst buddyjski

Stary tekst buddyjski

Stolarze kształtują drewno zgodnie ze swoimi życzeniami, mądrzy ludzie kształtują siebie

„Agamemnon” Ajschylosa

„Agamemnon” Ajschylosa

Jak chłoszcze Zeus, mogę dać świadectwo. Zeusowy sąd widny Jak na dłoni Zamierzył i wypełnił...

C. S. Lewis

C. S. Lewis

Jeśli mamy wolę by tylko chodzić, to Bóg jest zadowolony z naszych potknięć.

Samuel Adams

Samuel Adams

To co świat oczekuje od chrześcijan, to to, że nadal pozostaną chrześcijanami.

Ksenofanes

Ksenofanes

Bóg jest wieczny, jeden, z każdej strony podobny, ograniczony, ma kształt kuli i odbiera wrażenia zmysłowe wszystkimi swoimi częściami.

Peter Ustinov

Peter Ustinov

Miłość jest aktem nieskończonego przebaczania, szukaniem ku niej sposobności, które staje się nawykiem.

F. Tokarz

F. Tokarz

 W kanonach buddyjskich (...) spotykamy naukę o tak zwanej niesubstancjalności wszystkiego. Nie ma substancji w rzeczach fizycznych, nie ma także jakiegoś stałego „ja”, są tylko potoki przesuwających się, zmiennych elementów,...

Koran, 78, 1

Koran, 78, 1

Według legendy wkrótce nastąpiło drugie objawienie, które tak przeraziło Mahometa, że w popłochu uciekł do domu, gdzie poprosił swą żonę, aby nakryła go czymkolwiek. Wtedy Gabriel miał powiedzieć: „O ty,...

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Hezjod, żyjący na przełomie VIII i VII wieku p.n.e., świadomie przeciwstawił się ideałom Homera i stał się pierwszym poetą, który głosił pochwałę pracy. Epoka bajeczna, w której ludzie bez żadnego wysiłku żywili się płodami żyznej ziemi, skończyła się i tylko ustawiczna praca może zapewnić człowiekowi dostatek i uczciwe życie. Hezjod związał pracę z życiem moralnie dobrym, ze sprawiedliwością. Praca daje człowiekowi zadowolenie, zapewnia szacunek ludzi i sympatię bogów. Praca nie hańbi, hańbą jest próżnowanie. Tak niewiele czasu upłynęło od spisania poematów Homera, a już pojawił się utwór głoszący diametralnie różny ideał życia; zamiast pędu do sławy bohaterów Homerowych głosi nakaz szarej, ustawicznej, rzetelnej pracy codziennej. Prace i dnie Hezjoda stanowią odbicie tych przemian ekonomicznych, społecznych i politycznych, jakie zaszły w Grecji w epoce pohomerowej, w okresie wielkiej kolonizacji, rozwoju miast, handlu i rzemiosła, w okresie narastającej walki klas: dawnej arystokracji rodowej, warstwy bogaczy i warstwy biedoty wiejskiej i miejskiej. Sam Hezjod był z pochodzenia zubożałym chłopem skrzywdzonym niesłusznym wyrokiem arystokratycznych sędziów, „zjadaczy darów”. W poemacie dydaktycznym, jakim są Prace i dnie, jest wiele dygresji mitologicznych, z których ważniejsze dotyczą stworzenia przez Zeusa pierwszej kobiety (Pandora ze szkatułką czy raczej beczką, z której rozlały się na cały świat wszystkie nieszczęścia i choroby), jako kary za wykradzenie ognia przez Prometeusza (w. 48- -105) oraz periodyzacji dziejów kultury ludzkiej (opowieść o pięciu wiekach ludzkości: złotym, srebrnym, spiżowym, wieku bohaterów, żelaznym; w 109-201).

 

W innym swym dziele, Teogonii, Hezjod usiłował wprowadzić pewną systematyzację w tradycyjne wierzenia ludowe. I w tym też widać wyraźną chęć przeciwstawienia się obrazowi narzuconemu przez poezję heroiczną, przez poematy Homera. U Hezjoda bogowie olimpijscy stanowią trzecie pokolenie bogów i muszą staczać ze swymi poprzednikami walkę o władzę nad światem i ludźmi. Są to echa walki greckich bóstw uranicznych z chtonicznymi bóstwami przedgreckiej ludności Półwyspu Bałkańskiego. Przetrwały one w wierzeniach ludowych i nie od razu ustąpiły pod naporem religii olimpijskiej lansowanej przez poematy Homera. Hezjod, nawiązując do rozpowszechnionych wśród ludu wierzeń, dał w gruncie rzeczy głębszy obraz bóstwa, niż to zrobił Homer. Bogowie epoki heroicznej byli potężni, ale i kapryśni w swych decyzjach, byli po prostu amoralni. U Hezjoda stają na straży prawa i sprawiedliwości, są gwarantami nowych instytucji społecznych i państwowych, powstałych w tej epoce.

 

Po opisie początku świata (Teogonia 116-133) następuje wyliczenie potomstwa Ziemi i Nieba (Tytanów z Kronosem, Cyklopów, Hekatonchejrów - sturękich olbrzymów). Niebo (Uranos) zamyka Tytanów w głębi Ziemi (Gai), ale za radą matki Tytani spiskują przeciw Uranosowi, a najmłodszy z nich, pozbawiwszy go sierpem męskości, przejmuje władzę. Z Tytanidą Reą Kronos miał sześcioro dzieci, ale połykał je zaraz po urodzeniu w obawie przed utratą władzy. Jednakże Rei udało się uratować najmłodszego syna, Zeusa, i ukryć go w grocie Idajskiej na Krecie, gdzie miała go wykarmić swym mlekiem koza Amaltea. Zeus, gdy dorósł, pozbawił swego ojca władzy w ten sam sposób, jak ten odebrał władzę swemu poprzednikowi.

 

Idea obalenia ojca przez syna, zawarta w Teogonii, nie jest wymysłem Hezjoda. Tkwiła ona głęboko w świadomości ludu, była pochodzenia przedgreckiego. Prototypem tego mitu mógł być hurycki mit o bogu Kumarbim, który strącił z tronu swego ojca Anu pozbawiając go następnie męskości. Być może, chodzi tu o jakiś motyw o szerszym zakresie, znany też w literaturach innych ludów bliskowschodnich. Zaznaczmy tu, że także temat Iliady (gniew Achillesa z powodu zabrania mu przez Agamemnona branki Bryzejdy) przypomina znane z literatury ugaryckiej czyny wojenne Kereta, który musi walczyć o odzyskanie pięknej kobiety. Imię bohatera tej legendy, Keret, wskazywałoby na Kretę jako .miejsce przenikania do greckiego obszaru językowego motywów literackich ze wschodu i południowego wschodu (głównie z terenu Syrii-Palestyny). Kolonizacja wieku VIII i VII p.n.e. ułatwiła tylko i utrwaliła kulturalne oraz literackie kontakty Greków z sąsiadami.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiHezjod
| + -