Losowa postać

Prev Next

Hestia

  Opiekunka ogniska domowego, Hestia, znana była z tego, że unikała konfliktów i poświęciła się czynieniu na świecie dobra. Nie opuszczała Olimpu, dlatego nie została główną bohaterką mitów.   Hestia była najstarszym z...

Chejron

  Chejron urodził się ze związku tytana Kronosa i nimfy Filyry. Apollo i Artemida przekazali mu cenną wiedzę, ucząc go sztuki leczenia oraz myślistwa. Centaur udzielał porad w grocie u stóp...

Ninhursag

Jedna z bogiń matek, znana jako matka bogów i matka-ziemia. Symbolizowała źródło wszelkiego życia oraz płodność ziemi. czczona była w świątyni E-mah w mieście Adab.

Al-Fals

  Plemię Tajj czciło Al-Falsa, którego wyobrażał czerwony występ w czarnej skale o antropomorficznych kształtach. Jego świątynia była otoczona świętym obszarem zwanym hima, gdzie znajdowali azyl zbiegowie i uciekinierzy. Obok sanktuarium...

Dionizos

  Był nieślubnym synem Zeusa i niewiele brakowało, a dosięgłaby go zemsta zazdrosnej żony Gromowładnego. Przetrwał jednak i został wielbionym bogiem greckim. Nie tylko dlatego, że był patronem wina, sił witalnych...

Atena

  Piękna i surowa bogini cieszyła się wśród starożytnych wielkim szacunkiem i uwielbieniem. Sympatię budziły też jej typowo kobiece słabostki, dzięki którym wydawała się bliższa zwykłym śmiertelnikom.   Rodzicami bogini byli Zeus i...

Nanna-Suen

Bóg księżyca, syn Enlila i Ninlil. Jego żoną została Nungil, a ich dziećmi byli bóg słońca Utu i Inana. Główne miejsce kultu Nanny-Suena to świątynia E-kisz-nugal w Urze.

Ningiszzida

Bóg wegetacji, przedstawiany pod postacią węża. Występuje nieraz jako ojciec boga Dumuziego. był także bóstwem świata podziemnego. Władca Lagaszu, Gudea, uważał go za swoje osobiste bóstwo opiekuńcze.

Nergal

Czwartą wielką częścią wszechświata jest podziemie, Arallu. Eufemistycznie nazywano je wprost „ziemią” albo „wielką ziemią”, „ziemią bez powrotu”. Było ono miejscem pobytu zmarłych i podlegało władzy bogini Ereszkigal („parni wielkiej...

Nike

  Skrzydlata bogini, towarzyszka Ateny, uosabiała zwycięstwo. Sama decydowała, po czyjej stronie stanąć w boju. Każda istota ziemska i niebiańska marzyła o przychylności córki tytana Pallasa i bogini rzeki zaświatów, Styks. Nike...

Ciekawostki

Prev Next

Majowie

Majowie

Majowie to obecnie ludność tubylcza, przede wszystkim wiejska, zamieszkująca południową część Meksyku (zwłaszcza Jukatan) oraz Gwatemalę, Belize; Honduras i Salwador. Stanowią największe skupisko ludności indiańskiej na północ od Peru; ich...

Doborowe towarzystwo

Doborowe towarzystwo

Dionizos przemierzał świat wraz ze swoim niezwykłym orszakiem. Znaleźli się w nim satyrowie - postaci na poły zwierzęce, z końskimi lub oślimi uszami i ogonem, a także pokrewni im sylenowie...

Politeizm arabski

Politeizm arabski

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Delfickie przepowiednie

Delfickie przepowiednie

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o...

Na pomoc Zeusowi

Na pomoc Zeusowi

Styks, chcąc pomóc Zeusowi w pokonaniu Kronosa, poprosiła swoje dzieci o wsparcie. Nike wraz z rodzeństwem, Kratosem (Władzą), Bią (Przemocą) i Zelosem (Ambicją), doprowadziła do zwycięstwa Zeusa. W swojej wdzięczności...

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje ku czci boga urodzaju do urzędowego kalendarza Aten wprowadził Pizystrat.

Nabatejczycy

Nabatejczycy

Na północnym skraju Al-Hidżazu, na południe od Morza Martwego przez kilka wieków istniało królestwo założone przez Nabatejczyków (arab. Al-Anbat , gr. Napateu) ze stolicą w Petrze. Do dziś toczą się...

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Ewangelia Mateusza

Ewangelia Mateusza

Wczesnochrześcijańska tradycja uczyniła człowieka symbolem Mateusza Ewangelisty, gdyż rozpoczyna on swą Ewangelię od obszernego opisu narodzin Jezusa i jego dokładnej genealogii.

Losowy cytat

Prev Next

Awesta (Jasna, XXX, 3)

Awesta (Jasna, XXX, 3)

Tak więc na początku były dwa duchy bliźniacze. Każdy z nich niezależnie stworzył pierwiastek zła i dobra w sferze myśli, słów i czynów. I między tymi dwoma mądry wybiera dobro,...

Demokryt według Stobajosa

Demokryt według Stobajosa

Pierwsi ludzie, którzy o rozpadzie śmiertelnej natury nic nie wiedzą, ale mają świadomość swoich złych uczynków spełnionych za życia, męczą się w ciągu całego swego życia niepokojem i strachem, wymyślając...

Anzelm, arcybiskup Canterbury

Anzelm, arcybiskup Canterbury

 „Credo ut intelligam”, co znaczy „wierzę, aby zrozumieć”

Ibrahim ibn Adham

Ibrahim ibn Adham

Początkiem czci bożej jest rozmyślanie i milczenie z wyjątkiem wspominania Boga.

Dr H. A. Ironside

Dr H. A. Ironside

Chrystus jest substytutem dla wszystkiego, ale nic nie jest substytutem dla Chrystusa.

Mahamagalasuta

Mahamagalasuta

Okazywać pomoc rodzicom i troszczyć się czule o żonę i dzieci, mieć spokojną, unormowaną pracę, bo to naprawdę szczyt szczęścia.

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Kto nie ma Kościoła za matkę, nie może mieć Boga za ojca.

Spurgeon

Spurgeon

Mam wielką potrzebę Chrystusa, mam wielkiego Chrystusa na moje potrzeby.

Ch. Humphreys o Buddyzmie

Ch. Humphreys o Buddyzmie

W tych podstawowych zasadach mających na celu przezwyciężenie zła i cierpienia, nie ma ani słowa o wierze, chyba tylko u nauczyciela czy przewodnika ukazującego cel i drogę do niego, nie...

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Nie zostanie ukarany za swój gniew, będzie ukarany przez swój gniew.

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Na uwagę zasługuje rola, jaką Hezjod przypisuje Erosowi i Afrodycie jako bogini, która powstała z rozdziału Nieba i Ziemi i która ma je znowu połączyć. I w tym wypadku Hezjod mógł nawiązać do wątków znanych z literatury ugaryckiej. Eros kosmiczny, wspomniany w 120 wierszu Teogonii, jest tak stary jak Gaja, która wynurzyła się z Chaosu. Bez Erosa, bez zapładniającej Miłości nic by na świecie nie powstało. Hezjod powie nieco dalej (w. 176-178) o namiętnym zapładniającym uścisku Uranosa i Gai. Ta myśl będzie tkwić u podstaw misteriów eleuzyjskich, tę myśl powtórzy później Ajschylos (fr. 44), kładąc ją w usta Afrodyty, z której później zrobiono matkę figlarnego Erosa o złotych skrzydłach, uzbrojonego w łuk i strzały.

 

Eros, zwany również bogiem światłości, Fanesem, jest twórcą świata w teogonii orfików. Wykluty bowiem ze srebrnego jaja kosmicznego (stworzonego przez Chronosa z Chaosu i Eteru), zrodził Noc (Nyks), Ziemię (Gaja) i Niebo (Uranos), których dziećmi są Okeanos, Tetyda, Kronos i Rea. Syn Kronosa, Zeus, miał z Persefoną syna Dionizosa-Zagreusa, którego rozszarpali i zjedli Tytani, synowie Gai. Ponieważ serce jego uratowała Atena, mógł się ponownie odradzać i wcielać. W ostatnim, siódmym wcieleniu był Dionizosem Wyzwolicielem (Lyseus), synem Zeusa i Semeli, córki Kadmosa i Harmonii. Zeus pomścił śmierć Dionizosa rażąc Tytanów piorunem, a z popiołów ich ciał utworzył człowieka, który w ten sposób ma jakby dwie natury: dobrą, pochodzącą od Dionizosa, i złą, pochodzącą od Tytanów. Człowiek musi dążyć do wyzwolenia tkwiącego w nim pierwiastka boskiego z więzienia ciała. Może zbliżać się do tego wyzwolenia poprzez oczyszczenia i ascetyczny tryb życia. Całkowite wyzwolenie możliwe jest dopiero po śmierci i to po wielu kolejnych wcieleniach duszy (metempsychoza). Po śmierci orficy spodziewali się sądu w zaświatach (sędziami mieli być trzej bracia: Radamantys, Ajakos i Minos), nagrody dla wybranych w Elizjum i kary dla potępionych w podziemiu. Za dobre i szlachetne życie czeka nagroda, za życie złe - kara, tak więc dobro zostaje odpłacone dobrem, a zło złem. U Hezjoda taka sprawiedliwość wyrównująca działa skutecznie już tu na ziemi, za życia człowieka, u orfików rozrachunek za czyny człowieka został przeniesiony w zaświaty. Orficy starali się przygotować duszę na wypadek, gdy przyjdzie jej się rozliczać z czynów popełnionych za życia człowieka. Teksty na zachowanych tzw. złotych tabliczkach orfickich (niejako odpowiednik egipskich Ksiąg Umarłych) podkreślają boskie pochodzenie i przeznaczenie człowieka.

 

Orficyzm był w gruncie rzeczy ruchem reformistycznym w łonie religii dionizyjskiej, której orgiastyczny charakter utemperowali po raz pierwszy kapłani Apollina w Delfach (dodajmy tu, że nazwę „Delfy” należy wiązać nie z delfinem, lecz ze rdzeniem delf oznaczającym tyle, co „wydrążony” i mającym związek z polskim „żlebem”). Orfeusz miał pogłębić religię dionizyjską jeszcze bardziej, zwracając uwagę na wewnętrzne przeżycie religijne i czystość sumienia oraz występując zdecydowanie przeciw rozszarpywaniu zwierząt ofiarnych i spożywaniu mięsa (wegetarianizm jako wniosek metempsychozy: w mięsie zabitego zwierzęcia może być dusza ludzka przebywająca tam w swym kolejnym wcieleniu).

 

W mitach jednogłośnie powtarza się myśl o trackim pochodzeniu Orfeusza, co może wskazywać jedynie na to, że właśnie w Tracji był pierwszy ośrodek tego ruchu, który z czasem zapuścił korzenie z Attyce, a następnie w lukanii na południu Półwyspu Apenińskiego. W VI wieku p.n.e. ruch orficki osiągnął szczyt swego rozwoju. Propagatorem jego miał być przybyły do Aten legendarny prorok Epimenides z Krety, a nieco później, za panowania Pizystrata w Atenach, Onomakritos z Aten miał dokonać zbioru pieśni Orfeusza. Orficyzm wywarł duży wpływ na poetów i filozofów i oddziałał szczególnie mocno na pitagoreizm.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiOrficyzm
| + -