Losowa postać

Prev Next

Ares

  Przed pędzącym rydwanem bezlitosnego bóstwa biegła Eris, bogini niezgody, i Enyo, zapowiedź wojny.   Początkowo Aresa przedstawiano jako brodatego mężczyznę, później jako dobrze zbudowanego młodzieńca z wojennym rynsztunkiem. Był bogiem wojny niesprawiedliwej,...

Ja'uk

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Ja'u k (pol . ostrzegający) czczony pod postacią posążka konia,...

Chejron

  Chejron urodził się ze związku tytana Kronosa i nimfy Filyry. Apollo i Artemida przekazali mu cenną wiedzę, ucząc go sztuki leczenia oraz myślistwa. Centaur udzielał porad w grocie u stóp...

Utu

Bóg słońca, akadyjski Szamasz. nył personifikacją powracającego światła słonecznego, którego ciepło powoduje wegetacje roślin. Utu to syn Nanny i bogini Ningal, brat Inany, bóg prawdy, sprawiedliwości, prawa oraz wróżbiarstwa. Głównym...

Nabu

Nabu (biblijny Nebo), bóg miasta Barsip (dzis. Birs Nimrud, blisko Babilonu). Słynął jako opiekun pisma, piśmiennictwa i mądrości w ogóle. Mając pod opieką „tablicę przeznaczenia”, na uroczystym posiedzeniu bogów z...

Hermes

  Skrzydłonogi posłaniec pełnił funkcję herolda Zeusa, był patronem podróżników, kupców i złodziei. Dzięki jego pomysłowości życie ludzkie stało się bogatsze i weselsze.   Hermes, syn Zeusa i Mai, urodził się w Arkadii...

Asur

Asur, bóg miasta Asur, stał się z biegiem czasu bogiem państwa i mocarstwa asyryjskiego. Jako „bóg asyryjski” przybrał właściwości swego narodu. Jest więc wojowniczy, patronuje wojnom swego ludu, sztandar jego...

Afrodyta

  Była patronką szczęśliwej miłości i najpiękniejszą ze wszystkich bogiń. Powstała z morskiej piany niedaleko Cypru. Najwyraźniej oczekiwano narodzin, skoro powitały ją Wdzięki, Uśmiechy i Igraszki, które odtąd nie odstępowały pięknej...

Ningrisu

Pan Girsu, czczony jako lokalna forma Ninruty w panteonie miasta-państwa Lagasz. Wyjątkowym znaleziskiem jest para cylindrów z tekstem hymnu, opisującego jak Gudei podczas snu objawił się Ningirsu polecając odnowę swojej...

Temida

  Temida należała do najważniejszych bóstw, które wedle wierzeń dzierżyły w swych rękach ludzkie losy. Owa prastara bogini sprawiedliwości była małżonką Zeusa jeszcze przed jego związkiem z Herą. Z miłości Zeusa...

Ciekawostki

Prev Next

Nabatejczycy

Nabatejczycy

Na północnym skraju Al-Hidżazu, na południe od Morza Martwego przez kilka wieków istniało królestwo założone przez Nabatejczyków (arab. Al-Anbat , gr. Napateu) ze stolicą w Petrze. Do dziś toczą się...

Nigdy nie ufaj...

Nigdy nie ufaj...

Odyseusz słynął ze sprytu i mądrości. Chętnie też słuchano jego rad. Szczególnie dobrze wyszedł na nich Agamemnon, który toczył długą wojnę z Trojanami. To właśnie Odyseusz był pomysłodawcą najsłynniejszego fortelu...

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Ewangelia Jana

Ewangelia Jana

Ewangelista Jan przez wzniosłość teologii swojej Ewangelii porównany został do szybującego w górę orła.

Zburzenie Świątyni Jerozolimskiej

Zburzenie Świątyni Jerozolimskiej

Świątynia w Jerozolimie stanowiła symbol jedności i niepodległości Żydów. Dlatego jej zburzenie było wielką narodową tragedią. Po 70 r. n.e. nigdy nie została już odbudowana. Obecnie przed hotelem Holy Land...

Błądząca i ślepa

Błądząca i ślepa

W średniowieczu bardzo popularne było symboliczne przedstawianie Kościoła i Synagogi w personifikacji. Synagogę, jako postać błądzącą i ślepą na ewangeliczną naukę Jezusa, ukazywano z zawiązanymi oczami.

Artemizjon

Artemizjon

Jest to najbardziej wysunięty na północ przylądek Eubei, wyspy na Morzu Egejskim. Nazwa wywodzi się od powstałej tam słynnej świątyni Artemidy. Jednak w 1926 r. z tamtejszych wód wyłowiono posąg...

Złote runo

Złote runo

Czym było złote runo, które Jazon miał zdobyć i przywieźć do Jolkos? Otóż baran o złotej sierści był darem Hermesa dla bogini mgły i chmur Nefele, żony Atamasa, władcy miasta...

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Delfickie przepowiednie

Delfickie przepowiednie

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o...

Losowy cytat

Prev Next

Amy Carmichael

Amy Carmichael

Możesz dawać bez miłości. Ale nie możesz kochać bez dawania.

Marcin Luter

Marcin Luter

Życie chrześcijan składa się z wiary i miłości.

S. Radhakrishnan

S. Radhakrishnan

Budda zdawał sobie sprawę z pustki wewnętrznej wielu wierzeń, które ludzie przywykli uważać za artykuły wiary. Nienawidził tego daremnego robienia z siebie głupców przez ludzi. Podniósł głos przeciw przesądowi i...

Becky Laird

Becky Laird

Żyjąc w pełni, uznając, że wszystko co robimy istnieje dzięki Jego mocy, oddajemy cześć Bogu, On z kolei nam błogosławi.

Budda (Mahawagga 1, 21)

Budda (Mahawagga 1, 21)

„Zapalił to ogień pożądania, ogień nienawiści, ogień niewiedzy, zapalił to lęk przed narodzinami, starzeniem się, śmiercią, zmartwieniem, biadaniem, cierpieniem, przygnębieniem i rozpaczą (...). Mając to na uwadze uczeń biegły (w...

Ibrahim ibn Adham

Ibrahim ibn Adham

Początkiem czci bożej jest rozmyślanie i milczenie z wyjątkiem wspominania Boga.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ani ogień, ani wiatr, narodziny, ani śmierci nie mogą wymazać naszych dobrych uczynków.

Charles F. Banning

Charles F. Banning

Zbyt wielu z nas ma chrześcijański słownik, zamiast chrześcijańskiego doświadczenia.

Oświecenie Buddy

Oświecenie Buddy

„Wszelkie cierpienie na świecie polega na pragnieniu życia” i na kurczowym trzymaniu się istnienia

Peter Ustinov

Peter Ustinov

Miłość jest aktem nieskończonego przebaczania, szukaniem ku niej sposobności, które staje się nawykiem.

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Kiedy u Empedoklesa z Akragas (łac. Agrigentum, wł. Girgenti), poety i filozofa z V wieku p.n.e., ucznia orfików i pitagorejczyków, powróci myśl o kosmicznym Erosie w postaci Miłości (filotes) jako przeciwieństwa Waśni, Nienawiści (nejkos), bliższa będzie absolutowi Ksenofanesa niż mistycznym dociekaniom orfików. Swoje dwa byty czynne - miłość i nienawiść (obok czterech bytów biernych jako prapodłoża rzeczywistości: wody, powietrza, ognia i ziemi) - Empedokles pojmował materialnie. Według świadectwa Symplicjusza Empedokles mówił o „wszędzie jednakowo ciężkiej waśni” i o „miłości, która ma równą długość i szerokość”. Arystoteles dostrzegł nowatorstwo Empedoklesa, który chciał oddzielić siłę od materii, ale zatrzymał się w pół drogi: miłość Empedoklesa jest początkiem, prazasadą rzeczywistości zarówno jako przyczyna ruchu (spaja elementy u jedno), jak i jako materia (jest częścią wszechmieszaniny). Melissos, filozof i strateg z V wieku p.n.e., polemizując z tym niezdecydowanym stanowiskiem Empedoklesa, po .raz pierwszy wysunął tezę, że byt umysłowy, byt wyabstrahowany, byt jako taki musi być niecielesny, „jeśliby bowiem miał grubość (tzn. rozmiary), miałby części i nie byłby już czymś jednym”. Droga do metafizyki bytu absolutnego, duchowego, będącego przyczyną ruchu i przyczyną całej rzeczywistości materialnej, została otwarta. Wielkie problemy metafizyki urzekły później trzeźwo myślących Greków i przeważyły na długo nad naukowym badaniem rzeczywistości. Wielkie dogmatyczne systemy filozofii greckiej podjęły myśl Empedoklesa, Melissosa i późniejszego nieco Anaksagorasa z jego Umysłem, który wszystko uporządkował. I jak orficyzm ustąpił w końcu przed sprawniejszym organizacyjnie i doktrynalnie pitagoreizmem oraz filozofią eleatów odrzucających orficką tezę o związku jedności z wielością (odrzucili oni - jak wiadomo - istnienie wielości w ogóle przyjmując tylko istnienie jednego, jedynego, niezmiennego bytu), ale jeszcze raz doszedł do głosu w poematach Empedoklesa (wędrówka dusz, Miłość jako bóstwo światotwórcze), tak też żywiołowy materializm pierwszych filozofów greckich, zanim został przytłumiony wielkimi dogmatycznymi systemami filozoficznymi, doszedł do głosu w najpełniejszym w owych czasach systemie - w atomistyce Leukipposa i Demokryta. System stworzony przez nich różnił się zasadniczo od późniejszych idealistycznych systemów filozofii greckiej. Powstał chyba za wcześnie, a może i za późno. W każdym razie nie zdołał przyjąć się w umysłowości Greków V wieku p.n.e. „Linia Demokryta” nie oparła się „linii Platona”.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiPoczątki metafizyki
| + -