Losowa postać

Prev Next

Sfinks

  Grecki Sfinks był rodzaju żeńskiego. Miał podobnie jak Sfinks egipski ciało lwa, głowę ludzką, skrzydła orła i jaszczurczy ogon. Jego pochodzenie nie jest jasne- zdaniem Hezjoda rodzicami Sfinksa byli Chimera...

Jaghus

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Jaghus był prawdopodobnie bogiem słońca, czczonym pod postacią Iwa, szczególnie...

Dionizos

  Był nieślubnym synem Zeusa i niewiele brakowało, a dosięgłaby go zemsta zazdrosnej żony Gromowładnego. Przetrwał jednak i został wielbionym bogiem greckim. Nie tylko dlatego, że był patronem wina, sił witalnych...

Dumuzi

Dumuzi („syn prawowity”), to jest Tamuz, opiekun rolnictwa, uosobienie życia przyrody i jej siły twórczej. Według podań co roku wraz z zamieraniem roślinności zstępuje do podziemia, a na wiosnę budzi...

Syreny

  Starożytni Grecy wyobrażali sobie syreny jako pół kobiety, pół ptaki, zamieszkujące sfery niebiańskie i Hades. Syreny niebiańskie grały na instrumentach i śpiewały podczas gdy podziemne opłakiwały dusze zmarłych, przez co...

Temida

  Temida należała do najważniejszych bóstw, które wedle wierzeń dzierżyły w swych rękach ludzkie losy. Owa prastara bogini sprawiedliwości była małżonką Zeusa jeszcze przed jego związkiem z Herą. Z miłości Zeusa...

Amazonki

  To mityczne plemię żyło gdzieś na północny wschód od Hellady. Ich królestwo umiejscawiano początkowo w dzikiej Tracji, potem u wybrzeży Morza Czarnego, a wreszcie, kiedy i tamte okolice zostały zbadane,...

Tanatos

  Tanatos młodzieńca, który pomimo swojej delikatnej urody budził wśród ludzi paniczny strach. Ten syn Nocy i bliźniaczy brat Hypnosa (boga snu) pełnił obowiązki samej śmierci, którą uosabiał, gdy na swych...

Ninhursag

Jedna z bogiń matek, znana jako matka bogów i matka-ziemia. Symbolizowała źródło wszelkiego życia oraz płodność ziemi. czczona była w świątyni E-mah w mieście Adab.

Manat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat. Manat była opiekunką losu i przeznaczenia, panią podziemnego świata,...

Ciekawostki

Prev Next

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Judeochrystianizm

Judeochrystianizm

Jeszcze do niedawna w nauce istniał pogląd, że judeochrystianizm skończył się około 70 r. n.e., czyli po upadku powstania żydowskiego przeciw Rzymianom. Obecnie większość badaczy skłania się ku stwierdzeniu, że...

Geneza Chrześcijaństwa

Geneza Chrześcijaństwa

Chrześcijaństwo wyszło z judaizmu i przez pewien czas utrzymywało z nim silne związki. Dlatego już na początku nowej ery wyłoniły się dwie grupy wyznawców Chrystusa: judeochrześcijanie - Żydzi, którzy przyjęli...

Miłość Achillesa

Miłość Achillesa

Pentezilea była podobno równie piękna, jak bezwzględna. Przybyła do Troi, by wspomóc króla Priama w walce z Grekami i szybko stała się postrachem oddziałów oblegających miasto. Wreszcie stanęła do pojedynku...

Arabski etos rycerski

Arabski etos rycerski

W okresie przedmuzułmańskim życiem beduinów na Półwyspie Arabskim kierował etos rycerski, nazywany ird lub muruwwa. Byfy to wszelkiego rodzaju nakazy tradycji dotyczące tego, co można by nazwać moralnością postępowania. Etos...

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Napis z An-Nimary w Nabatei, sporządzony przez lachmidzkiego władcę, jest jedną z najstarszych inskrypcji w języku arabskim, w piśmie bardzo zbliżonym do nabatejskiego. Datowany jest on na 223 r. kalendarza nabatejskiego,...

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Na pomoc Zeusowi

Na pomoc Zeusowi

Styks, chcąc pomóc Zeusowi w pokonaniu Kronosa, poprosiła swoje dzieci o wsparcie. Nike wraz z rodzeństwem, Kratosem (Władzą), Bią (Przemocą) i Zelosem (Ambicją), doprowadziła do zwycięstwa Zeusa. W swojej wdzięczności...

Politeizm arabski

Politeizm arabski

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Losowy cytat

Prev Next

Theodore Epp

Theodore Epp

Żyje tak, jakby Chrystus umarł wczoraj, powstał z martwych, dzisiaj, i miał wrócić jutro.

Erich Fromm

Erich Fromm

 Umieć się koncentrować, znaczy umieć być samym sobą, a to jest właśnie warunkiem zdolności kochania

Ch. Humphreys o Buddyzmie

Ch. Humphreys o Buddyzmie

W tych podstawowych zasadach mających na celu przezwyciężenie zła i cierpienia, nie ma ani słowa o wierze, chyba tylko u nauczyciela czy przewodnika ukazującego cel i drogę do niego, nie...

Dhammapada 183

Dhammapada 183

Żadnego zła nie należy czynić, dobro zdobywać krok za krokiem, myśl swą oczyszczać nieustannie, oto nauka Przebudzonych

Marcin Luter

Marcin Luter

Życie chrześcijan składa się z wiary i miłości.

S. Radakrishnan w „Filozofia indyjska”

S. Radakrishnan w „Filozofia indyjska”

Ludziom o łagodnym usposobieniu i refleksyjnym nastawieniu Indów nie wydawało się, iżby nagroda i kara mogły trwać wiecznie. Według ich pojęć uzyskanie przy pomocy pokuty odpuszczenia i oczyszczenia z kary...

S. Radakrishnan: „Filozofia indyjska”

S. Radakrishnan: „Filozofia indyjska”

Teoria ponownych narodzin jest równie logiczna jak wszelkie inne hipotezy, jakie pojawiły się i jest na pewno bardziej zadowalająca, aniżeli teorie absolutnego unicestwienia czy też wiekuistego odwetu. Tłumaczy ona pozorny...

Ksenofanes z Kolofonu

Ksenofanes z Kolofonu

Nie było ani nie będzie człowieka który by wiedział coś pewnego o bogach i o wszystkim, o czym mówię. Jeśliby nawet komuś udało się przypadkiem powiedzieć na ten temat coś...

Peter Ustinov

Peter Ustinov

Miłość jest aktem nieskończonego przebaczania, szukaniem ku niej sposobności, które staje się nawykiem.

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Kto nie ma Kościoła za matkę, nie może mieć Boga za ojca.

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Kiedy u Empedoklesa z Akragas (łac. Agrigentum, wł. Girgenti), poety i filozofa z V wieku p.n.e., ucznia orfików i pitagorejczyków, powróci myśl o kosmicznym Erosie w postaci Miłości (filotes) jako przeciwieństwa Waśni, Nienawiści (nejkos), bliższa będzie absolutowi Ksenofanesa niż mistycznym dociekaniom orfików. Swoje dwa byty czynne - miłość i nienawiść (obok czterech bytów biernych jako prapodłoża rzeczywistości: wody, powietrza, ognia i ziemi) - Empedokles pojmował materialnie. Według świadectwa Symplicjusza Empedokles mówił o „wszędzie jednakowo ciężkiej waśni” i o „miłości, która ma równą długość i szerokość”. Arystoteles dostrzegł nowatorstwo Empedoklesa, który chciał oddzielić siłę od materii, ale zatrzymał się w pół drogi: miłość Empedoklesa jest początkiem, prazasadą rzeczywistości zarówno jako przyczyna ruchu (spaja elementy u jedno), jak i jako materia (jest częścią wszechmieszaniny). Melissos, filozof i strateg z V wieku p.n.e., polemizując z tym niezdecydowanym stanowiskiem Empedoklesa, po .raz pierwszy wysunął tezę, że byt umysłowy, byt wyabstrahowany, byt jako taki musi być niecielesny, „jeśliby bowiem miał grubość (tzn. rozmiary), miałby części i nie byłby już czymś jednym”. Droga do metafizyki bytu absolutnego, duchowego, będącego przyczyną ruchu i przyczyną całej rzeczywistości materialnej, została otwarta. Wielkie problemy metafizyki urzekły później trzeźwo myślących Greków i przeważyły na długo nad naukowym badaniem rzeczywistości. Wielkie dogmatyczne systemy filozofii greckiej podjęły myśl Empedoklesa, Melissosa i późniejszego nieco Anaksagorasa z jego Umysłem, który wszystko uporządkował. I jak orficyzm ustąpił w końcu przed sprawniejszym organizacyjnie i doktrynalnie pitagoreizmem oraz filozofią eleatów odrzucających orficką tezę o związku jedności z wielością (odrzucili oni - jak wiadomo - istnienie wielości w ogóle przyjmując tylko istnienie jednego, jedynego, niezmiennego bytu), ale jeszcze raz doszedł do głosu w poematach Empedoklesa (wędrówka dusz, Miłość jako bóstwo światotwórcze), tak też żywiołowy materializm pierwszych filozofów greckich, zanim został przytłumiony wielkimi dogmatycznymi systemami filozoficznymi, doszedł do głosu w najpełniejszym w owych czasach systemie - w atomistyce Leukipposa i Demokryta. System stworzony przez nich różnił się zasadniczo od późniejszych idealistycznych systemów filozofii greckiej. Powstał chyba za wcześnie, a może i za późno. W każdym razie nie zdołał przyjąć się w umysłowości Greków V wieku p.n.e. „Linia Demokryta” nie oparła się „linii Platona”.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiPoczątki metafizyki
| + -