Losowa postać

Prev Next

Temida

  Temida należała do najważniejszych bóstw, które wedle wierzeń dzierżyły w swych rękach ludzkie losy. Owa prastara bogini sprawiedliwości była małżonką Zeusa jeszcze przed jego związkiem z Herą. Z miłości Zeusa...

Centaury

  Centaury były inspiracją greckich pisarzy: występowały w wielu mitach, zwłaszcza Tezeuszu. Te porywcze, żyjące dziko w lasach Tesalii potwory, w górnej części ciała mające postać ludzką, a od pasa końską,...

Adad

Czczony pod wieloma różnymi imionami (Adad, Iszkur, Mer i in.) bóg zjawisk atmosferycznych Babilonii sumeryjskiej. Jako Adad pojawił się (z Syrii?) w drugiej połowie III tysiąclecia i stał się głównym...

Posejdon

  Pan mórz, rzek i jezior to bóstwo równie potężne, jak jego gromowładny brat Zeus. Codziennie wyjeżdżał na objazd swoich włości w rydwanie zaprzężonym w morskie potwory zwane hipokampami.   Posejdon był jednym...

Afrodyta

  Była patronką szczęśliwej miłości i najpiękniejszą ze wszystkich bogiń. Powstała z morskiej piany niedaleko Cypru. Najwyraźniej oczekiwano narodzin, skoro powitały ją Wdzięki, Uśmiechy i Igraszki, które odtąd nie odstępowały pięknej...

Nimfy

  Choć były córkami gromowładnego Zeusa, potężnych tytanów i innych pradawnych sił, uznawano je zaledwie za bóstwa niższego i rzędu. Te piękne istoty były symbolem nieujarzmionych sił przyrody. Czasem opiekowały się wybranymi...

Orion

  Orion, syn Euryale (córki Minosa) i Posejdona. Był mężczyzną wyjątkowo urodziwym i tak olbrzymim, że gdy stąpał po dnie morza, miał głowę ponad falami. Jego pierwszą żoną była Side, która...

Nergal

Czwartą wielką częścią wszechświata jest podziemie, Arallu. Eufemistycznie nazywano je wprost „ziemią” albo „wielką ziemią”, „ziemią bez powrotu”. Było ono miejscem pobytu zmarłych i podlegało władzy bogini Ereszkigal („parni wielkiej...

Hades

  Nie stawiano mu świątyni i nie organizowano uroczystości na jego cześć. Jak bowiem oddawać hołd bogowi świata podziemnego, którego mroczne korytarze i rzeki napawały przerażeniem każdego śmiertelnika?   Hades nie pojawiał się...

Ninurta

Stary sumeryjski bóg wojny, burzy i rolnictwa, występuje w odmianach miejscowych jako Ningirsu (bog miasta Lagasz, dzis. Tello), Zaibaba (bóg miasta Kisz, dzis. Al-Uhajmir), Urasz (bóg miasta Dilibat). Ninurta cieszył...

Ciekawostki

Prev Next

Wieczernik

Wieczernik

Tradycja wczesnochrześcijańska zgodnie umieszcza Wieczernik - dom, w którym Chrystus z apostołami spożył Ostatnią Wieczerzę - na Syjonie (południowa część zachodniego wzgórza Jerozolimy). W IV w. wzniesiono tu pięcionawową bazylikę...

Spełniona przepowiednia

Spełniona przepowiednia

Odyseusz po wielu latach zginął z rąk Telegonosa, syna narodzonego ze związku z czarodziejką Kirke, który nie wiedział, ze ma do czynienia z własnym ojcem i przeszył go włócznią zakończoną...

Delfickie przepowiednie

Delfickie przepowiednie

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o...

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Nastarsza inskrypcja w języku arabskim

Napis z An-Nimary w Nabatei, sporządzony przez lachmidzkiego władcę, jest jedną z najstarszych inskrypcji w języku arabskim, w piśmie bardzo zbliżonym do nabatejskiego. Datowany jest on na 223 r. kalendarza nabatejskiego,...

360 bogów

360 bogów

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360 posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje ku czci boga urodzaju do urzędowego kalendarza Aten wprowadził Pizystrat.

Wszyscy równi

Wszyscy równi

W misteriach eleuzyńskich mogli brać udział wszyscy posługujący się językiem greckim Nie wykluczano z nich kobiet, cudzoziemców i niewolników Obrzędy były dla każdego, bowiem każdy mieszkaniec Hellady był równy wobec...

Olimpia

Olimpia

Olimpia była prawdziwie nowoczesnym centrum sportu Zawodnicy mieli do dyspozycji wiele budowli stworzonych dla ich wygody. Wiadomo, że działała tam szkoła zapasów, boiska sportowe, gimnazjon, łaźnia, a także położony w...

Judeochrystianizm

Judeochrystianizm

Jeszcze do niedawna w nauce istniał pogląd, że judeochrystianizm skończył się około 70 r. n.e., czyli po upadku powstania żydowskiego przeciw Rzymianom. Obecnie większość badaczy skłania się ku stwierdzeniu, że...

Losowy cytat

Prev Next

Mat. 22, 21; Rzym. 13, 7

Mat. 22, 21; Rzym. 13, 7

Nie ma bowiem władzy, jak tylko pod zwierzchnictwem Boga, a te, które są, przez Boga są ustanowione. Przeto kto sprzeciwia się władzy, sprzeciwia się postanowieniu Bożemu. A kto się sprzeciwia,...

„Agamemnon” Ajschylosa

„Agamemnon” Ajschylosa

Jak chłoszcze Zeus, mogę dać świadectwo. Zeusowy sąd widny Jak na dłoni Zamierzył i wypełnił...

Samuel Taylor Coleridge

Samuel Taylor Coleridge

Chrześcijaństwo nie jest teorią i domysłem, ale życiem; nie filozofią życia, ale żywą obecnością.

Herodot

Herodot

Persowie uczą swych synów przede wszystkim trzech rzeczy: jazdy konnej, strzelania z łuku i mówienia prawdy

Mędrzec Narada

Mędrzec Narada

Ojciec, który ujrzy oblicze syna spłaca swój dług przodkom; syn przynosi mu nieśmiertelność. Pośród ziemskich radości nie ma większej niż radość ojca, któremu narodził się syn. Ani ciało posypane popiołem,...

Mistrz zen Dogen

Mistrz zen Dogen

 Bez niepokoju, jako ostrogi grzęźniemy w mieliznach życia, wciąż zamknięci w lochu naszych przymusowych popędów i podświadomych lęków

Ksenofanes o bogu

Ksenofanes o bogu

Cały widzi, cały myśli, cały słyszy i że bez trudu porusza wszystko rozumną myślą.

mistrz zen Dogen

mistrz zen Dogen

Poznać siebie samego oznacza o sobie zapomnieć

Oscar Wilde

Oscar Wilde

Jak inaczej, niż przez złamane serce może Chrystus Pan wchodzić w nie?

Ernest Renan

Ernest Renan

Islam pojawił się w historii w pełnym świetle, a jego korzenie widać na zewnątrz. Życie jego założyciela znamy równie dobrze, jak życie reformatorów XVI wieku. Możemy śledzić rok za rokiem...

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Powstanie życia na Ziemi tłumaczy Demokryt tą samą koniecznością, z jaką powstają niezliczone światy w nieskończonej przestrzeni. Życie nie jest wynikiem jakiejś interwencji z zewnątrz, lecz jest wynikiem działania mechanicznych sił samej natury. U Demokryta spotykamy starą chyba jak ludzkość myśl o pochodzeniu człowieka z wody i mułu ziemi. Nie byłoby w tym nic nowego, gdyby nie fakt (który tak oburzał pisarza chrześcijańskiego pierwszych wieków, Laktancjusza), że dokonuje się to bez udziału jakiegokolwiek stwórcy.

 

Od Demokryta bierze początek teoria tłumacząca pochodzenie wiary w bogów ze strachu przed groźnymi zjawiskami natury, „mówił bowiem, że ludzie w odległych czasach, patrząc na zjawiska niebieskie, takie jak gromy, błyskawice, pioruny, zderzanie się gwiazd, zaćmienia Słońca i Księżyca, bali się i sądzili, że sprawcami tego są bogowie”. Według Klemensa Aleksandryjskiego Demokryt miał mówić: „Niektórzy spośród rozumnych ludzi, wznosząc ręce tam, gdzie znajduje się - jak my, Hellenowie, mówimy teraz - powietrze, mawiają: Zeus decyduje o wszystkim, wszystko wie, wszystko daje i odbiera, on, król wszechrzeczy”. Przyczyny wiary w bogów upatruje Demokryt nie tylko w strachu przed groźnymi zjawiskami natury. Również lęk przed niepewnością dnia codziennego, słabość człowieka, jego podatność na choroby i cierpienia każą mu szukać opieki i pomocy bogów: „Ludzie w modlitwach błagają bogów o zdrowie, a nie wiedzą, że sami w sobie mają nad nim władzę”. Demokryt zna jeszcze jedną przyczynę wiary w bogów. Oddziałała ona na człowieka w chwili, gdy ze sfery natury (jako jej dziedzictwo) znalazł się w sferze historii (jako jej twórca), gdy posiadł zmysł moralny, język, kulturę. Rozbudzone raz w człowieku poczucie winy i dobrego uczynku domagało się kary i nagrody. A tymczasem człowiek, istota historyczna, sięgając pamięcią w przeszłość, zdawał sobie sprawę z tego, że nie zawsze kara i nagroda dotykały człowieka sprawiedliwie. Widział, że nieraz życia ludzkiego nie starczało, aby sprawiedliwości stało się zadość. Myśl o życiu przyszłym nie dawała mu spokoju. „Pierwsi ludzie - mówił według Stobajosa Demokryt - którzy o rozpadzie śmiertelnej natury nic nie wiedzą, ale mają świadomość swoich złych uczynków spełnionych za życia, męczą się w ciągu całego swego życia niepokojem i strachem, wymyślając nieprawdziwe baśnie o czasie po śmierci”

 

Religia oficjalna (a przynajmniej jej strona zewnętrzna, obrzędowa) pozostała w zasadzie nie zmieniona i na ogół wszystko, co wyżej powiedziano o religii Greków, odnosi się i do epoki klasycznej aż do nastania epoki hellenistycznej (323-31 p.n.e.), charakteryzującej się powstaniem nowej mieszanej kultury i nowej synkretycznej religii. Natomiast w literaturze i filozofii epoki klasycznej znalazły wyraz nowe prądy myślowe, które zmieniły nastawienie człowieka do religii. Religię przedstawia się w craz szerszych kołach społeczeństwa jako wymysł ludzki, i w kręgach ludzi oświeconych niewiara w bogów zaczynała uchodzić za rzecz zwykłą, choć nie afiszowano się tym zbytnio. Oficjalnie bowiem religia zachowała dawną silną pozycję i stawała się coraz bardziej sprawą pańsywową, formą patriotyzmu. Po zwycięstwie nad Persami ustanowiono specjalnie święto wolności (Eleuteria), wybudowano wiele nowych świątyń. Państwo czuwało nad przestrzeganiem zasad oficjalnej religii i wytaczało procesy tym, którzy nie czcili bogów uznawanych przez państwo (Alkibiades, Anaksagoras, Sokrates). Ludzie prości, uciskani przez bogaczy i zabiedzeni, zwracali się z prośbom zwłaszcza do tych bóstw, które w ich świadomości przychodziły z pomocą w konkretnych sprawach. Szczególną czcią zaczęto otaczać boga sztuki lekarskiej, Asklepiosa który miał swój główny ośrodek kultu w Epidaurze w Argolidzie, znanym przede wszystkim z zachowanego do dziś amfiteatru na 14 000 widzów. W 420 roku p.n.e, kult jego zadomowił się też w samych Atenach, a w 291 roku p.n.e. dotarł do Rzymu (świątynia Eskulapa - rzymski odpowiednik Asklepiosa - znajdowała się na wyspie na Tybrze).

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiFilozofia Demokryta
| + -