Losowa postać

Prev Next

Ningiszzida

Bóg wegetacji, przedstawiany pod postacią węża. Występuje nieraz jako ojciec boga Dumuziego. był także bóstwem świata podziemnego. Władca Lagaszu, Gudea, uważał go za swoje osobiste bóstwo opiekuńcze.

An

An(um). W wyliczeniach bóstw pierwsze miejsce zajmuje przeważnie Anu. Jego imię oznaczało pierwotnie „gwiazda, niebo”, potem „bóg nieba”, „bóg” w ogóle. Był to „wielki i wyniosły król bogów, król nieba,...

Ja'uk

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Ja'u k (pol . ostrzegający) czczony pod postacią posążka konia,...

Centaury

  Centaury były inspiracją greckich pisarzy: występowały w wielu mitach, zwłaszcza Tezeuszu. Te porywcze, żyjące dziko w lasach Tesalii potwory, w górnej części ciała mające postać ludzką, a od pasa końską,...

Al-Lat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat (pol. bogini) to jedno z najstarszych bóstw semickich. Dla...

Mojry

  Trzy inne córki Zeusa i Temidy: Mojry. Kloto, Lachezis i Atropos tylko z pozoru sprawiały wrażenie potulnych dziewcząt. W rzeczywistości boginie te, przedstawiane jako prządki, decydowały o długości ludzkiego żywota....

Chimera

  Chimera, podobnie jak Sfinks, Cerber i wiele innych potworów, była owocem związku Echidny i Tyfona. Obdarzona głową lwa oraz ogonem smoka, wychowywała się u Amisodaresa, króla Karii. Według Homera był...

Orion

  Orion, syn Euryale (córki Minosa) i Posejdona. Był mężczyzną wyjątkowo urodziwym i tak olbrzymim, że gdy stąpał po dnie morza, miał głowę ponad falami. Jego pierwszą żoną była Side, która...

Cerber

  Cerbera przedstawiano zwykle jako psa o trzech głowach węży (według Hezjoda miał głów 50), który pilnując wejścia do groty nad brzegiem Styksu, wpuszczał dusze zmarłych do podziemi, ale nie pozwalał...

Satyrowie

  Satyrowie mieli postać ludzką, choć biegali na koźlich nogach pokrytych sierścią. Nie grzeszyli urodą - strzygli końskimi uszami, a ich twarze szpecił szeroki nos, czasem rogi i zmierzwione włosy. Braki w...

Ciekawostki

Prev Next

Błądząca i ślepa

Błądząca i ślepa

W średniowieczu bardzo popularne było symboliczne przedstawianie Kościoła i Synagogi w personifikacji. Synagogę, jako postać błądzącą i ślepą na ewangeliczną naukę Jezusa, ukazywano z zawiązanymi oczami.

Spełniona przepowiednia

Spełniona przepowiednia

Odyseusz po wielu latach zginął z rąk Telegonosa, syna narodzonego ze związku z czarodziejką Kirke, który nie wiedział, ze ma do czynienia z własnym ojcem i przeszył go włócznią zakończoną...

Bazylika Betlejemska

Bazylika Betlejemska

Jest rzeczą niezwykle interesującą, ze Bazylika Betlejemska uniknęła zniszczeń w czasie najazdu perskiego w VII w. n.e. Na fasadzie znajdowało się bowiem - dziś już nieistniejące- malowidło przedstawiające pokłon Trzech...

Na pomoc Zeusowi

Na pomoc Zeusowi

Styks, chcąc pomóc Zeusowi w pokonaniu Kronosa, poprosiła swoje dzieci o wsparcie. Nike wraz z rodzeństwem, Kratosem (Władzą), Bią (Przemocą) i Zelosem (Ambicją), doprowadziła do zwycięstwa Zeusa. W swojej wdzięczności...

Wieczernik

Wieczernik

Tradycja wczesnochrześcijańska zgodnie umieszcza Wieczernik - dom, w którym Chrystus z apostołami spożył Ostatnią Wieczerzę - na Syjonie (południowa część zachodniego wzgórza Jerozolimy). W IV w. wzniesiono tu pięcionawową bazylikę...

Wszyscy równi

Wszyscy równi

W misteriach eleuzyńskich mogli brać udział wszyscy posługujący się językiem greckim Nie wykluczano z nich kobiet, cudzoziemców i niewolników Obrzędy były dla każdego, bowiem każdy mieszkaniec Hellady był równy wobec...

Ewangelia Mateusza

Ewangelia Mateusza

Wczesnochrześcijańska tradycja uczyniła człowieka symbolem Mateusza Ewangelisty, gdyż rozpoczyna on swą Ewangelię od obszernego opisu narodzin Jezusa i jego dokładnej genealogii.

Judeochrystianizm

Judeochrystianizm

Jeszcze do niedawna w nauce istniał pogląd, że judeochrystianizm skończył się około 70 r. n.e., czyli po upadku powstania żydowskiego przeciw Rzymianom. Obecnie większość badaczy skłania się ku stwierdzeniu, że...

Oschoforie

Oschoforie

Ostatnie w rocznym cyklu świąt powiązanych z Dionizosem były Oschoforie, które odbywały się w miesiącu Pyanepsion (październik). Zamykały one sezon prac letnich w polu i winnicach. Atenie i Dionizosowi składano...

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Losowy cytat

Prev Next

Demokryt

Demokryt

Ludzie w modlitwach błagają bogów o zdrowie, a nie wiedzą, że sami w sobie mają nad nim władzę.

S. Radakrishnan w „Filozofii Indyjskiej

S. Radakrishnan w  „Filozofii Indyjskiej

Teoria buddyjska powiada, iż dzięki sile karmana świadomość umierającego człowieka rodzi lub zapoczątkowuje szereg stanów świadomości, połączonych z subtelnym organizmem, z którym ostatni obiera sobie siedlisko w jakimś łonie...

Samuel Adams

Samuel Adams

To co świat oczekuje od chrześcijan, to to, że nadal pozostaną chrześcijanami.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ludzie z opiniami, tylko kręcą się i kłopoczą wzajemnie.

„Agamemnon” Ajschylosa

„Agamemnon” Ajschylosa

Jak chłoszcze Zeus, mogę dać świadectwo. Zeusowy sąd widny Jak na dłoni Zamierzył i wypełnił...

Mahamagalasuta

Mahamagalasuta

Okazywać pomoc rodzicom i troszczyć się czule o żonę i dzieci, mieć spokojną, unormowaną pracę, bo to naprawdę szczyt szczęścia.

Theodore Epp

Theodore Epp

Żyje tak, jakby Chrystus umarł wczoraj, powstał z martwych, dzisiaj, i miał wrócić jutro.

Ksenofanes

Ksenofanes

Bóg jest wieczny, jeden, z każdej strony podobny, ograniczony, ma kształt kuli i odbiera wrażenia zmysłowe wszystkimi swoimi częściami.

Mistrz zen Dogen

Mistrz zen Dogen

 Bez niepokoju, jako ostrogi grzęźniemy w mieliznach życia, wciąż zamknięci w lochu naszych przymusowych popędów i podświadomych lęków

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Kto nie ma Kościoła za matkę, nie może mieć Boga za ojca.

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Grecy nie wierzyli w mity tak, jak chrześcijanie wierzą w historię opowiedzianej w Biblii. Religia starożytnych Hellenów nie została nigdy spisana w świętej księdze, nie należała do objawionych. Nie istniała też jedna jedynie słuszna wersja mitów - każdy poeta lub historyk na swój sposób opowiadał dzieje herosów i interpretował decyzje bogów. Stąd lak wiele wersji mitów, a wszystkie fascynujące..,

Religia starożytnych Greków powstawała stopniowo, podlegając różnym wpływom, na przykład innych ludów indoeuropejskich i ludów semickich z Bliskiego Wschodu. Przechodziła też różne etapy - w epoce helleńskiej życie religijne było niezwykle intensywne, ale już w okresie klasycznym czy hellenistycznym poddało się pewnej laicyzacji. Grecy bardzo poważnie podchodzili do kultu i ofiar składanych bogom, choć fanatyzm w tej dziedzinie był im obcy. Ostro sprzeciwiali się naruszaniu godności bogów, nakładając na winowajców surowe kary. Z niezadowoleniem społecznym spotykali się nawet filozofowie, którzy rozpoczynali debatę na temat tradycji i religii. Za poglądy odmienne od tradycyjnych zginął ateński filozof Sokrates, który w 399 r. p.n.e. na procesie został skazany na śmierć przez otrucie cykutą.

W starożytnej Grecji nie było ateistów. Każdy aspekt życia mieszkańców Hellady podlegał religii sztuka, polityka, działalność gospodarcza, rozrywka Każdy przejaw aktywności ludzkiej miłość, nienawiść, sportowa rywalizacja, życie rodzinne, praca był również znakiem istnienia i działania bogów. Nic nie rodziło się bez ich wiedzy czy pomocy. Poeci dzięki muzom pisali swoje wiersze, politycy dzięki modłom do Ateny podejmowali mądre decyzje, a pierwsi prawnicy układali mowy podsłuchiwani przez Hermesa, boga wymowy.

 

Starożytni Grecy byli przekonani, że duszę mają nie tylko ludzie, zwierzęta i rośliny, ale także chmury ciała niebieskie, góry rzeki... Z czasem w swoich wierzeniach doszli do antropomorficznego pojmowania bogów, czyli nadawania im postaci ludzkiej. Bóstwa wyobrażali sobie jako ludzi, tylko lepszych, mądrzejszych, ciekawszych i szczęśliwszych. Panteon zapełniali bogowie nieśmiertelni, pełni mocy, których ograniczała jednak Mojra - personifikacja Przeznaczenia. Nie byli też wszechwiedzący - jak zwykłym śmiertelnikom przytrafiały się im nieprzyjemne wypadki, miłosne zawody, bolesne zdrady czy tragedie. Jak ludzie doświadczali też uczuć, takich jak miłość, nienawiść, rozpacz, strach. Nieobcy był im ból w „Iliadzie” Homer pisze, że Ares trafiony strzałą aż zawył z boleści.

 

Kapłani i ofiary

W starożytnej Grecji nie istniał stan kapłański, bowiem każdy obywatel mógł wznosić modły i składać ofiary za pomyślność swojej rodziny, czy miasta. Byli jednak opiekunowie świątyń wybierani na zgromadzeniach ludowych, którzy pełnili funkcje kapłańska przez określony czas. Nie zmieniali w tym czasie trybu życia. Cieszyli się ogólnym szacunkiem. Mieszkali zazwyczaj w pobliżu świątyni, którą się opiekowali, a źródłem ich utrzymania były datki wiernych.

Kapłani spełniali obrzędy religijne, a więc między innymi brali udział w składaniu ofiar. Ofiarami bezkrwawymi były: libacja - z wina i oliwy składana zwykle bogom niebiańskim, a z mleka, oliwy, miodu czy wody dla panów świata podziemnego; różnego kształtu ciasta wypiekane dla bóstw (np. Apollo otrzymywał placek przypominający lirę, łuk lub strzały); dary złożone z owoców lub przedmioty wotywne. Ofiary krwawe składały się z ulubionych zwierząt bogów, na przykład Apollo otrzymywał często kozła, a Zeus - barana. Hades, pan podziemi, dostawał zgodnie z tradycją zwierzę o czarnej sierści, a bogom wodnym wrzucano zabite ofiary w głębiny morskie lub rzeczne.

Do obrzędów trzeba było należycie się przygotować. Zawsze poprzedzał je akt oczyszczenia, który polegał na umyciu się czystą wodą, okadzeniu i włożeniu na skronie wieńca laurowego. Czystość można było stracić na wiele sposobów, na przykład poprzez kontakt z kobietą w połogu lub miłość cielesną. Warto jednak było osiągnąć czystość rytualną, by w czasie święta ku czci bóstwa oddawać się śpiewom, tańcom, ucztom.

 

O herosach

Mity opowiadały nie tylko czyny bogów, ale też przywoływały dzieje największych herosów Grecji. Śmiertelni bohaterowie cieszyli się ogromnym szacunkiem Greków, którzy przez wieki przechowywali pamięć o ich niezwykłych czynach, niespotykanej odwadze, spektakularnych zwycięstwach i gorzkich porażkach. Cykle heroiczne opowiadały o zamierzchłej przeszłości, historia tonęła w mrokach ludzkiej pamięci. Jednak w opowieściach o herosach nieraz można odkryć błysk prawdy historycznej. Wystarczy wspomnieć mit o wojnie trojańskiej, która zakończyła się zburzeniem Troi położonej u ujścia rzeki Skamander. Niektórzy naukowcy przypuszczają, że miasto króla Priama, które próbował zdobyć Achilles, zniszczono w 1230-1225 r. p.n.e. Datę tę pozwoliły ustalić wykopaliska archeologiczne, które zapoczątkował Henryk Schliemann, wielbiciel twórczości Homera.

 

Pozaczasowe

Mity są sposobem uporządkowania świata. Alegorycznie wyjaśniają procesy naturalne, losy świata i jednostek, budowę wszechświata. Dodatkowo cementują więzy krwi i spajają narody dzięki temu, że pielęgnują pamięć o spektakularnych zwycięstwach, wielkich wodzach, wojnach i porażkach. Epoka greckich mitów zakończyła się mniej więcej w XII w. p.n.e. Wtedy na ziemie Hellenów przybyli Dorowie - plemię wywodzące się od mitycznego Dorosa, uzbrojone w broń żelazną. Co prawda, później nadal powstawały mityczne opowieści, jak historia o poecie Arionie, którego uratował delfin, ale epoka najsłynniejszych mitów minęła.

Kiedy Aleksander Wielki podbijał kolejne krainy, upowszechniał kulturę grecką, tak że objęła ona cały obszar basenu Morza Śródziemnego. Mity znali wszyscy wykształceni i wysoko urodzeni obywatele tego rejonu świata. Sytuacja nie zmieniła się także później, w czasach rzymskich. Mijały wieki, powstawały kolejne tłumaczenia eposów Homerowych na języki narodowe, czytano Hezjoda i Wergiliusza, zachwycano się dziełami Fidiasza, odwiedzano Akropol i Delfy. Świat nie zapomniał greckich opowieści o bogach i walecznych herosach. I oby nigdy nie zapomniano, skąd się wziął kompleks Edypa, co to jest pięta achillesowa i dlaczego nie warto oddawać się syzyfowej pracy.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiPaństwo i religia w antycznej Grecji
| + -