Losowa postać

Prev Next

Tanatos

  Tanatos młodzieńca, który pomimo swojej delikatnej urody budził wśród ludzi paniczny strach. Ten syn Nocy i bliźniaczy brat Hypnosa (boga snu) pełnił obowiązki samej śmierci, którą uosabiał, gdy na swych...

Orion

  Orion, syn Euryale (córki Minosa) i Posejdona. Był mężczyzną wyjątkowo urodziwym i tak olbrzymim, że gdy stąpał po dnie morza, miał głowę ponad falami. Jego pierwszą żoną była Side, która...

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Manaf

  Jednym z najważniejszych bóstw mekkańskich był Manaf (poł. wysoki, wyniosły). Jego funkcje nie są do tej pory znane, ale bardzo często jego imię spotykamy wśród przedmuzułniańskich imion teoforycznych. np. Abd...

Ruda

  W Arabii Środkowej i Północnej oddawano cześć bogini urodzaju i ziemi, o imieniu Ruda. Być może jej kult związany był także ze światem podziemnym. Posąg Rudy, w kształcie nagiej kobiety,...

Dagan

Bóg pochodzenia prawdopodobnie zachodniosemickiego (syryjskiego). Cieszył się on wielką czcią nad środkowym Eufratem, przede wszystkim w Mari (dzis. Tell-Hariri) i w Tutul = (H)it. Po opanowaniu tych krajów przez dynastię...

Nike

  Skrzydlata bogini, towarzyszka Ateny, uosabiała zwycięstwo. Sama decydowała, po czyjej stronie stanąć w boju. Każda istota ziemska i niebiańska marzyła o przychylności córki tytana Pallasa i bogini rzeki zaświatów, Styks. Nike...

Dumuzi

Dumuzi („syn prawowity”), to jest Tamuz, opiekun rolnictwa, uosobienie życia przyrody i jej siły twórczej. Według podań co roku wraz z zamieraniem roślinności zstępuje do podziemia, a na wiosnę budzi...

Al-Kaba

  Świątyni a Al-Kaba w Mekce ze znajdującym się tam Czarnym Kamieniem (arab. Al-Hadżar al-Aswad) była najważniejszym sanktuarium starożytnych Arabów i celem dorocznych pielgrzymek. Ptolemeusz twierdził, że była ona miejscem kultu...

Adad

Czczony pod wieloma różnymi imionami (Adad, Iszkur, Mer i in.) bóg zjawisk atmosferycznych Babilonii sumeryjskiej. Jako Adad pojawił się (z Syrii?) w drugiej połowie III tysiąclecia i stał się głównym...

Ciekawostki

Prev Next

Wieniec Ariadny

Wieniec Ariadny

Zdjęty z szyi Ariadny i zawieszony na niebie przez Dionizosa wianek Amfitryty lśnił na niebie pełnym blaskiem, rozjaśniając drogę żeglarzom. Powstałą w ten sposób konstelację gwiazd nazwano Diademem Ariadny. Gwiazdozbiór...

Oschoforie

Oschoforie

Ostatnie w rocznym cyklu świąt powiązanych z Dionizosem były Oschoforie, które odbywały się w miesiącu Pyanepsion (październik). Zamykały one sezon prac letnich w polu i winnicach. Atenie i Dionizosowi składano...

Betlejem

Betlejem

Betlejem to niewielkie miasto judzkie położone niedaleko Jerozolimy. Nad miejscem narodzenia Jezusa cesarz Konstantyn w IV w. n.e. wzniósł wspaniałą bazylikę.

Olimpia

Olimpia

Olimpia była prawdziwie nowoczesnym centrum sportu Zawodnicy mieli do dyspozycji wiele budowli stworzonych dla ich wygody. Wiadomo, że działała tam szkoła zapasów, boiska sportowe, gimnazjon, łaźnia, a także położony w...

Przemiana Tejrezjasza

Przemiana Tejrezjasza

Słynny wieszcz Tejrezjasz, syn nimfy Chariklo, spotkał któregoś dnia dwa parzące się węże. Zabił je i w tej samej chwili stał się kobietą. Gdy po siedmiu latach spotkał znowu w...

Łuk Tytusa

Łuk Tytusa

Relief na Łuku Tytusa w Rzymie ukazuje żołnierzy rzymskich z łupami zrabowanymi w Świątyni Jerozolimskiej po zdobyciu miasta w 70 r. n.e.  

Politeizm arabski

Politeizm arabski

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

Doborowe towarzystwo

Doborowe towarzystwo

Dionizos przemierzał świat wraz ze swoim niezwykłym orszakiem. Znaleźli się w nim satyrowie - postaci na poły zwierzęce, z końskimi lub oślimi uszami i ogonem, a także pokrewni im sylenowie...

Spełniona przepowiednia

Spełniona przepowiednia

Odyseusz po wielu latach zginął z rąk Telegonosa, syna narodzonego ze związku z czarodziejką Kirke, który nie wiedział, ze ma do czynienia z własnym ojcem i przeszył go włócznią zakończoną...

Losowy cytat

Prev Next

Ksenofanes o bogu

Ksenofanes o bogu

Cały widzi, cały myśli, cały słyszy i że bez trudu porusza wszystko rozumną myślą.

Szkocki franciszkanin Duns Szkot

Szkocki franciszkanin Duns Szkot

„Credo quia absurdum”, co znaczy „wierzę, bo to jest niedorzeczne”

Ernest Renan

Ernest Renan

Islam pojawił się w historii w pełnym świetle, a jego korzenie widać na zewnątrz. Życie jego założyciela znamy równie dobrze, jak życie reformatorów XVI wieku. Możemy śledzić rok za rokiem...

„Agamemnon” Ajschylosa

„Agamemnon” Ajschylosa

Jak chłoszcze Zeus, mogę dać świadectwo. Zeusowy sąd widny Jak na dłoni Zamierzył i wypełnił...

Dhammapada 183

Dhammapada 183

Żadnego zła nie należy czynić, dobro zdobywać krok za krokiem, myśl swą oczyszczać nieustannie, oto nauka Przebudzonych

Mahamagalasuta

Mahamagalasuta

Okazywać pomoc rodzicom i troszczyć się czule o żonę i dzieci, mieć spokojną, unormowaną pracę, bo to naprawdę szczyt szczęścia.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ananda poprosił go o wyjaśnienie kilku spraw i zapytał Budde: - „Jak mamy, panie zachowywać się wobec kobiet? - Unikać ich widoku. - Ale jeśli już je ujrzymy? - Nie...

Erich Fromm

Erich Fromm

 Umieć się koncentrować, znaczy umieć być samym sobą, a to jest właśnie warunkiem zdolności kochania

Peter Ustinov

Peter Ustinov

Miłość jest aktem nieskończonego przebaczania, szukaniem ku niej sposobności, które staje się nawykiem.

Demokryt według Stobajosa

Demokryt według Stobajosa

Pierwsi ludzie, którzy o rozpadzie śmiertelnej natury nic nie wiedzą, ale mają świadomość swoich złych uczynków spełnionych za życia, męczą się w ciągu całego swego życia niepokojem i strachem, wymyślając...

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Grecy nie wierzyli w mity tak, jak chrześcijanie wierzą w historię opowiedzianej w Biblii. Religia starożytnych Hellenów nie została nigdy spisana w świętej księdze, nie należała do objawionych. Nie istniała też jedna jedynie słuszna wersja mitów - każdy poeta lub historyk na swój sposób opowiadał dzieje herosów i interpretował decyzje bogów. Stąd lak wiele wersji mitów, a wszystkie fascynujące..,

Religia starożytnych Greków powstawała stopniowo, podlegając różnym wpływom, na przykład innych ludów indoeuropejskich i ludów semickich z Bliskiego Wschodu. Przechodziła też różne etapy - w epoce helleńskiej życie religijne było niezwykle intensywne, ale już w okresie klasycznym czy hellenistycznym poddało się pewnej laicyzacji. Grecy bardzo poważnie podchodzili do kultu i ofiar składanych bogom, choć fanatyzm w tej dziedzinie był im obcy. Ostro sprzeciwiali się naruszaniu godności bogów, nakładając na winowajców surowe kary. Z niezadowoleniem społecznym spotykali się nawet filozofowie, którzy rozpoczynali debatę na temat tradycji i religii. Za poglądy odmienne od tradycyjnych zginął ateński filozof Sokrates, który w 399 r. p.n.e. na procesie został skazany na śmierć przez otrucie cykutą.

W starożytnej Grecji nie było ateistów. Każdy aspekt życia mieszkańców Hellady podlegał religii sztuka, polityka, działalność gospodarcza, rozrywka Każdy przejaw aktywności ludzkiej miłość, nienawiść, sportowa rywalizacja, życie rodzinne, praca był również znakiem istnienia i działania bogów. Nic nie rodziło się bez ich wiedzy czy pomocy. Poeci dzięki muzom pisali swoje wiersze, politycy dzięki modłom do Ateny podejmowali mądre decyzje, a pierwsi prawnicy układali mowy podsłuchiwani przez Hermesa, boga wymowy.

 

Starożytni Grecy byli przekonani, że duszę mają nie tylko ludzie, zwierzęta i rośliny, ale także chmury ciała niebieskie, góry rzeki... Z czasem w swoich wierzeniach doszli do antropomorficznego pojmowania bogów, czyli nadawania im postaci ludzkiej. Bóstwa wyobrażali sobie jako ludzi, tylko lepszych, mądrzejszych, ciekawszych i szczęśliwszych. Panteon zapełniali bogowie nieśmiertelni, pełni mocy, których ograniczała jednak Mojra - personifikacja Przeznaczenia. Nie byli też wszechwiedzący - jak zwykłym śmiertelnikom przytrafiały się im nieprzyjemne wypadki, miłosne zawody, bolesne zdrady czy tragedie. Jak ludzie doświadczali też uczuć, takich jak miłość, nienawiść, rozpacz, strach. Nieobcy był im ból w „Iliadzie” Homer pisze, że Ares trafiony strzałą aż zawył z boleści.

 

Kapłani i ofiary

W starożytnej Grecji nie istniał stan kapłański, bowiem każdy obywatel mógł wznosić modły i składać ofiary za pomyślność swojej rodziny, czy miasta. Byli jednak opiekunowie świątyń wybierani na zgromadzeniach ludowych, którzy pełnili funkcje kapłańska przez określony czas. Nie zmieniali w tym czasie trybu życia. Cieszyli się ogólnym szacunkiem. Mieszkali zazwyczaj w pobliżu świątyni, którą się opiekowali, a źródłem ich utrzymania były datki wiernych.

Kapłani spełniali obrzędy religijne, a więc między innymi brali udział w składaniu ofiar. Ofiarami bezkrwawymi były: libacja - z wina i oliwy składana zwykle bogom niebiańskim, a z mleka, oliwy, miodu czy wody dla panów świata podziemnego; różnego kształtu ciasta wypiekane dla bóstw (np. Apollo otrzymywał placek przypominający lirę, łuk lub strzały); dary złożone z owoców lub przedmioty wotywne. Ofiary krwawe składały się z ulubionych zwierząt bogów, na przykład Apollo otrzymywał często kozła, a Zeus - barana. Hades, pan podziemi, dostawał zgodnie z tradycją zwierzę o czarnej sierści, a bogom wodnym wrzucano zabite ofiary w głębiny morskie lub rzeczne.

Do obrzędów trzeba było należycie się przygotować. Zawsze poprzedzał je akt oczyszczenia, który polegał na umyciu się czystą wodą, okadzeniu i włożeniu na skronie wieńca laurowego. Czystość można było stracić na wiele sposobów, na przykład poprzez kontakt z kobietą w połogu lub miłość cielesną. Warto jednak było osiągnąć czystość rytualną, by w czasie święta ku czci bóstwa oddawać się śpiewom, tańcom, ucztom.

 

O herosach

Mity opowiadały nie tylko czyny bogów, ale też przywoływały dzieje największych herosów Grecji. Śmiertelni bohaterowie cieszyli się ogromnym szacunkiem Greków, którzy przez wieki przechowywali pamięć o ich niezwykłych czynach, niespotykanej odwadze, spektakularnych zwycięstwach i gorzkich porażkach. Cykle heroiczne opowiadały o zamierzchłej przeszłości, historia tonęła w mrokach ludzkiej pamięci. Jednak w opowieściach o herosach nieraz można odkryć błysk prawdy historycznej. Wystarczy wspomnieć mit o wojnie trojańskiej, która zakończyła się zburzeniem Troi położonej u ujścia rzeki Skamander. Niektórzy naukowcy przypuszczają, że miasto króla Priama, które próbował zdobyć Achilles, zniszczono w 1230-1225 r. p.n.e. Datę tę pozwoliły ustalić wykopaliska archeologiczne, które zapoczątkował Henryk Schliemann, wielbiciel twórczości Homera.

 

Pozaczasowe

Mity są sposobem uporządkowania świata. Alegorycznie wyjaśniają procesy naturalne, losy świata i jednostek, budowę wszechświata. Dodatkowo cementują więzy krwi i spajają narody dzięki temu, że pielęgnują pamięć o spektakularnych zwycięstwach, wielkich wodzach, wojnach i porażkach. Epoka greckich mitów zakończyła się mniej więcej w XII w. p.n.e. Wtedy na ziemie Hellenów przybyli Dorowie - plemię wywodzące się od mitycznego Dorosa, uzbrojone w broń żelazną. Co prawda, później nadal powstawały mityczne opowieści, jak historia o poecie Arionie, którego uratował delfin, ale epoka najsłynniejszych mitów minęła.

Kiedy Aleksander Wielki podbijał kolejne krainy, upowszechniał kulturę grecką, tak że objęła ona cały obszar basenu Morza Śródziemnego. Mity znali wszyscy wykształceni i wysoko urodzeni obywatele tego rejonu świata. Sytuacja nie zmieniła się także później, w czasach rzymskich. Mijały wieki, powstawały kolejne tłumaczenia eposów Homerowych na języki narodowe, czytano Hezjoda i Wergiliusza, zachwycano się dziełami Fidiasza, odwiedzano Akropol i Delfy. Świat nie zapomniał greckich opowieści o bogach i walecznych herosach. I oby nigdy nie zapomniano, skąd się wziął kompleks Edypa, co to jest pięta achillesowa i dlaczego nie warto oddawać się syzyfowej pracy.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiPaństwo i religia w antycznej Grecji
| + -