Losowa postać

Prev Next

Scylla i Charybda

  Morskie potwory Scylla i Charybda były równie groźne dla żeglarzy jak syreny. Zamieszkały sąsiadując o ze sobą skały po obu stronach wąskiego przesmyku pomiędzy Sycylią, a wybrzeżem Italii, Kiedy Odyseusz...

Muzy

  Piękne córki Zeusa i Mnemosyne, patronujące starożytnym sztukom i naukom, stanowiły nieodłączne towarzystwo Apolla. Artyści z niecierpliwością czekali na ich nadejście i pomoc w twórczych mękach...   ARTYBUTY ERATO (Umiłowana) - muza poezji miłosnej,...

Chimera

  Chimera, podobnie jak Sfinks, Cerber i wiele innych potworów, była owocem związku Echidny i Tyfona. Obdarzona głową lwa oraz ogonem smoka, wychowywała się u Amisodaresa, króla Karii. Według Homera był...

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Hestia

  Opiekunka ogniska domowego, Hestia, znana była z tego, że unikała konfliktów i poświęciła się czynieniu na świecie dobra. Nie opuszczała Olimpu, dlatego nie została główną bohaterką mitów.   Hestia była najstarszym z...

Manaf

  Jednym z najważniejszych bóstw mekkańskich był Manaf (poł. wysoki, wyniosły). Jego funkcje nie są do tej pory znane, ale bardzo często jego imię spotykamy wśród przedmuzułniańskich imion teoforycznych. np. Abd...

Atena

  Piękna i surowa bogini cieszyła się wśród starożytnych wielkim szacunkiem i uwielbieniem. Sympatię budziły też jej typowo kobiece słabostki, dzięki którym wydawała się bliższa zwykłym śmiertelnikom.   Rodzicami bogini byli Zeus i...

Al-Kaba

  Świątyni a Al-Kaba w Mekce ze znajdującym się tam Czarnym Kamieniem (arab. Al-Hadżar al-Aswad) była najważniejszym sanktuarium starożytnych Arabów i celem dorocznych pielgrzymek. Ptolemeusz twierdził, że była ona miejscem kultu...

Ruda

  W Arabii Środkowej i Północnej oddawano cześć bogini urodzaju i ziemi, o imieniu Ruda. Być może jej kult związany był także ze światem podziemnym. Posąg Rudy, w kształcie nagiej kobiety,...

Hermes

  Skrzydłonogi posłaniec pełnił funkcję herolda Zeusa, był patronem podróżników, kupców i złodziei. Dzięki jego pomysłowości życie ludzkie stało się bogatsze i weselsze.   Hermes, syn Zeusa i Mai, urodził się w Arkadii...

Ciekawostki

Prev Next

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Wieczernik

Wieczernik

Tradycja wczesnochrześcijańska zgodnie umieszcza Wieczernik - dom, w którym Chrystus z apostołami spożył Ostatnią Wieczerzę - na Syjonie (południowa część zachodniego wzgórza Jerozolimy). W IV w. wzniesiono tu pięcionawową bazylikę...

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

360 bogów

360 bogów

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360 posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Judeochrystianizm

Judeochrystianizm

Jeszcze do niedawna w nauce istniał pogląd, że judeochrystianizm skończył się około 70 r. n.e., czyli po upadku powstania żydowskiego przeciw Rzymianom. Obecnie większość badaczy skłania się ku stwierdzeniu, że...

Ewangelia Jana

Ewangelia Jana

Ewangelista Jan przez wzniosłość teologii swojej Ewangelii porównany został do szybującego w górę orła.

Geneza Chrześcijaństwa

Geneza Chrześcijaństwa

Chrześcijaństwo wyszło z judaizmu i przez pewien czas utrzymywało z nim silne związki. Dlatego już na początku nowej ery wyłoniły się dwie grupy wyznawców Chrystusa: judeochrześcijanie - Żydzi, którzy przyjęli...

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Świątynia Jerozolimska

Świątynia Jerozolimska

Nic nie zachowało się ze Świątyni Jerozolimskiej oprócz części otaczających ją murów. Istnieje niewiele dokumentów ikonograficznych, raczej symbolicznie niż rzeczywiście przedstawiających to miejsce. Jednym z nich jest panel na ścianie...

Losowy cytat

Prev Next

Herodot

Herodot

Persowie uczą swych synów przede wszystkim trzech rzeczy: jazdy konnej, strzelania z łuku i mówienia prawdy

Ody Pindara

Ody Pindara

Z bogów czerpią moc śmiertelni Wszystkich dzielności i cnót; Mądrość ludzka - boży to dar, Ramion siła, Język obrotny...

Peter Ustinov

Peter Ustinov

Miłość jest aktem nieskończonego przebaczania, szukaniem ku niej sposobności, które staje się nawykiem.

Stary tekst buddyjski

Stary tekst buddyjski

Stolarze kształtują drewno zgodnie ze swoimi życzeniami, mądrzy ludzie kształtują siebie

D. L. Moody

D. L. Moody

Równie dobrze można próbować słuchać bez uszu, albo oddychać bez płuc, jak starać się żyć życiem chrześcijańskim bez ducha Boga w swoim sercu.

S. Radhakrishnan

S. Radhakrishnan

Budda zdawał sobie sprawę z pustki wewnętrznej wielu wierzeń, które ludzie przywykli uważać za artykuły wiary. Nienawidził tego daremnego robienia z siebie głupców przez ludzi. Podniósł głos przeciw przesądowi i...

Mat. 22, 21; Rzym. 13, 7

Mat. 22, 21; Rzym. 13, 7

Nie ma bowiem władzy, jak tylko pod zwierzchnictwem Boga, a te, które są, przez Boga są ustanowione. Przeto kto sprzeciwia się władzy, sprzeciwia się postanowieniu Bożemu. A kto się sprzeciwia,...

Koran, 78, 1

Koran, 78, 1

Według legendy wkrótce nastąpiło drugie objawienie, które tak przeraziło Mahometa, że w popłochu uciekł do domu, gdzie poprosił swą żonę, aby nakryła go czymkolwiek. Wtedy Gabriel miał powiedzieć: „O ty,...

Ksenofanes

Ksenofanes

Bóg jest wieczny, jeden, z każdej strony podobny, ograniczony, ma kształt kuli i odbiera wrażenia zmysłowe wszystkimi swoimi częściami.

Mędrzec Narada

Mędrzec Narada

Ojciec, który ujrzy oblicze syna spłaca swój dług przodkom; syn przynosi mu nieśmiertelność. Pośród ziemskich radości nie ma większej niż radość ojca, któremu narodził się syn. Ani ciało posypane popiołem,...

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Koncepcjom podziału czasu stworzonym w starożytnej Grecji patronuje cyfra „4”. Cztery wieki historii ludzkości odpowiadają czterem porom roku i czterem okresom ludzkiego życia. Pierwsza z epok porównywana bywa z wiosną i błogim okresem dzieciństwa, druga z latem i młodością, kolejna - z szarością jesieni i obowiązkami wieku dojrzałego. Ostatnia, w której żyjemy, odpowiada zimie i starości.

Ustalanie granic okresów historycznych nigdy nie bywa proste. Pierwszą koncepcję historii ludzkości zaproponował Hezjod, grecki poeta, który w swym poemacie „Prace i dnie” podzielił ludzkie bytowanie w świecie na pięć wielkich epok: wiek złoty srebrny, wojenny, heroiczny i wreszcie żelazny. Następcy Hezjoda, którzy uznali, że na ludzką historię składają się cztery epoki, zastosowali przejrzystą klasyfikację, zgodnie z którą pierwszą epoką jest wiek złoty, po niej zaś następują wieki: srebrny, spiżowy (zwany również miedzianym i brązowym) i żelazny. Najbardziej znanym popularyzatorem ten wizji był poeta rzymski Owidiusz, który o czterech wiekach rozpisywał się w swych „Przemianach”.

 

Idylla złotego wieku

Wyobrażenie o złotym wieku, który wedle mitologii greckiej przypadał na rządy Kronosa, bywa porównywane do chrześcijańskiej wizji raju. W złotych czasach miała bowiem panować niekończąca się wiosna i wszelka szczęśliwość. Ziemia tonęła w kwiatach i dostarczała wszelkiego jadła, a niezbyt liczni zamieszkujący ją ludzie z radością przestrzegali praw boskich. Wiecznie młodzi, mieli być zawsze pomocni innym, o ile pomoc w ogóle była komukolwiek potrzebna w tym idyllicznym świecie bez chorób, wykroczeń i nawet bez pracy. Wspaniałe uczty, na których upływał czas owych pierwszych ludzi, umilał im cudowny śpiew ptaków i szmer krystalicznie czystych strumieni, z których część zamiast wody niosła mleko lub wino. Ludzie, którym zdarzyło się żyć w złotym wieku, byli co prawda śmiertelni, ale ich fantastycznych biesiad nie zakłócały rozmowy o śmierci: ta była bowiem zawsze łagodna i przychodziła we śnie tylko po to, by przemienić umierających w szczęśliwe, łagodne duchy. Zastanawiające, że gdyby zestawić ten okres z równolegle dziejącą się „historią” bóstw greckich, idylla złotego wieku miała miejsce w niespokojnych czasach tytanomachi i giganlomachi...

 

Z woli Zeusa

Po zwycięstwie Zeusa nad Kronosem w dziejach ludzkości nastąpiła znacząca zmiana. Nowy władca świata przemienił pierwszych ludzi w dobroczynne demony, które pozostały na ziemi, by pomagać swoim następcom: nowej rasie człowieczej. Wspaniała i długowieczna to była rasa: każdego z jej przedstawicieli cechowała zaradność i duma. Pierwsza z tych cech, zdolność przetrwania w pełnym niespodzianek świecie, okazała się nad wyraz użyteczna. Zeus, by nieco urozmaicić ludziom bytowanie na ziemi, wprowadził bowiem podział na cztery pory roku: krótkotrwałą wiosnę, upalne i duszne lalo, dżdżystą jesień i przejmującą mrozem zimę. Dodatkowo Gromowładny nałożył na ludzi obowiązek pracy: uprawę roli. Schowani w jaskiniach nowi ludzie opanowali arkana budownictwa i wkrótce przenieśli się do wygodnych domów. Coraz bardziej pewni siebie zaniedbali ofiary, które dotąd składali swym bogom. Oburzony Zeus zesłał na nich potop i wytępił wszystkich prócz jednej pary. Pozostałym pozwolił, by w zmienionej postaci - jako błogosławione duchy - nadal krążyli nad ziemią.

 

Spiżowy, miedziany, brązowy...

Trzecie z kolei plemię mieszkańców ziemi, które powstało z jej kości-kamieni rzucanych za siebie przez ocalałych z potopu Doukaliona i Pyrrę, odkryło metale, które okazały się przydano do wyrobu broni. Początkowo broń służyła wyłącznie do polowań, po pewnym czasie jednak ludzie odkryli, że bywa narzędziem umożliwiającym objęcie władzy. Rozpoczął się okres krwawych wojen i heroicznych wyczynów. Siła fizyczna, odwaga i wola walki, stały się jednymi z najbardziej cenionych cech. Dysponowali nimi żyjący w owych ciekawych czasach bohaterowie: Herakles i Tezeusz, obrońcy Teb i Argonauci z Jazonem na czele oraz wszyscy ci, którzy wsławili się podczas wojny trojańskiej. Wedle Hezjoda czczeni na równi z bogami herosi - szlachetni wojownicy zrodzeni z boskieh ojców i śmiertelnych matek odeszli po śmierci na Pola Elizejskie lub Wyspy Błogosławione, ustępując miejsca następnemu, piątemu już pokoleniu, którego czas przypadł na wiek żelaza.

 

Ludzie z żelaza?

Istniejący do dziś ludzie wieku żelaza są od swych poprzedników mniejsi i słabsi, bardziej natomiast skorzy do kłótni, awantur i zbrodni. O dziwo, tak jak żelazo okazało się twardsze od brązu, ludzie żyjący w wieku żelaznym dali się poznać jako najbardziej niezłomni, gotowi do walki z piętrzącymi się przeciwnościami losu. Opuszczeni przez dawnych bogów, ostatni śmiertelni trwają w swym podzielonym granicami, coraz silniej zaludnionym świecie, ledwo pamiętając o przepowiedni. Według niej pewnego dnia oburzeni tym, co się dzieje na ziemi, bogowie unicestwią i ten ludzki gatunek.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiCztery wieki świata
| + -