Losowa postać

Prev Next

Artemida

  Bliźniaczą siostrę Apolla uznawano za bóstwo ważne i prastare, któremu oddawano cześć w Grecji od najdawniejszych czasów. Początkowo była panią dzikiej przyrody wegetacji roślinnej, porodów i położnic, by z czasem...

Chimera

  Chimera, podobnie jak Sfinks, Cerber i wiele innych potworów, była owocem związku Echidny i Tyfona. Obdarzona głową lwa oraz ogonem smoka, wychowywała się u Amisodaresa, króla Karii. Według Homera był...

Gibi

Wraz z Nusku, bogowie pochodzenia sumeryjskiego, uosabiali ogień. Obaj uchodzili dalej za wrogów ciemności i jej mocy, szczególnie demonów.

Satyrowie

  Satyrowie mieli postać ludzką, choć biegali na koźlich nogach pokrytych sierścią. Nie grzeszyli urodą - strzygli końskimi uszami, a ich twarze szpecił szeroki nos, czasem rogi i zmierzwione włosy. Braki w...

Dionizos

  Był nieślubnym synem Zeusa i niewiele brakowało, a dosięgłaby go zemsta zazdrosnej żony Gromowładnego. Przetrwał jednak i został wielbionym bogiem greckim. Nie tylko dlatego, że był patronem wina, sił witalnych...

Isaf i Na'ila

  Isaf i Na'ila to personifikacja płodności. Bóstwo czczone było w formie dwóch kamieni. Według legendy, pierwotnie była to para ludzi, którzy miłowali się w świątyni mekkańskiej, za co zostali zamienieni...

Nergal

Czwartą wielką częścią wszechświata jest podziemie, Arallu. Eufemistycznie nazywano je wprost „ziemią” albo „wielką ziemią”, „ziemią bez powrotu”. Było ono miejscem pobytu zmarłych i podlegało władzy bogini Ereszkigal („parni wielkiej...

Ja'uk

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Ja'u k (pol . ostrzegający) czczony pod postacią posążka konia,...

Hubal

  Głównym bóstwem panteonu mekkańskiego był Hubal. Czczony był w formie posążka o ludzkim kształcie, wykonanego z czerwonego karneolu. Kurajszyci, plemię Mahometa, dorobili mu ze złota utrąconą na wojnie prawą rękę....

Tanatos

  Tanatos młodzieńca, który pomimo swojej delikatnej urody budził wśród ludzi paniczny strach. Ten syn Nocy i bliźniaczy brat Hypnosa (boga snu) pełnił obowiązki samej śmierci, którą uosabiał, gdy na swych...

Ciekawostki

Prev Next

Artemizjon

Artemizjon

Jest to najbardziej wysunięty na północ przylądek Eubei, wyspy na Morzu Egejskim. Nazwa wywodzi się od powstałej tam słynnej świątyni Artemidy. Jednak w 1926 r. z tamtejszych wód wyłowiono posąg...

Wszyscy równi

Wszyscy równi

W misteriach eleuzyńskich mogli brać udział wszyscy posługujący się językiem greckim Nie wykluczano z nich kobiet, cudzoziemców i niewolników Obrzędy były dla każdego, bowiem każdy mieszkaniec Hellady był równy wobec...

Ewangelia Mateusza

Ewangelia Mateusza

Wczesnochrześcijańska tradycja uczyniła człowieka symbolem Mateusza Ewangelisty, gdyż rozpoczyna on swą Ewangelię od obszernego opisu narodzin Jezusa i jego dokładnej genealogii.

Najstarszy wizerunek Jezusa

Najstarszy wizerunek Jezusa

W Bazylice św. Sabiny w Rzymie zachował się unikatowy zabytek z V w. n.e. - cyprysowe drzwi. Wśród zdobiących je scen biblijnych pojawił się najstarszy znany dziś wizerunek Jezusa na...

Arabski etos rycerski

Arabski etos rycerski

W okresie przedmuzułmańskim życiem beduinów na Półwyspie Arabskim kierował etos rycerski, nazywany ird lub muruwwa. Byfy to wszelkiego rodzaju nakazy tradycji dotyczące tego, co można by nazwać moralnością postępowania. Etos...

Świątynia Jerozolimska

Świątynia Jerozolimska

Nic nie zachowało się ze Świątyni Jerozolimskiej oprócz części otaczających ją murów. Istnieje niewiele dokumentów ikonograficznych, raczej symbolicznie niż rzeczywiście przedstawiających to miejsce. Jednym z nich jest panel na ścianie...

Betlejem

Betlejem

Betlejem to niewielkie miasto judzkie położone niedaleko Jerozolimy. Nad miejscem narodzenia Jezusa cesarz Konstantyn w IV w. n.e. wzniósł wspaniałą bazylikę.

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Ewangelia Jana

Ewangelia Jana

Ewangelista Jan przez wzniosłość teologii swojej Ewangelii porównany został do szybującego w górę orła.

Politeizm arabski

Politeizm arabski

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Losowy cytat

Prev Next

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ani ogień, ani wiatr, narodziny, ani śmierci nie mogą wymazać naszych dobrych uczynków.

Marcin Luter

Marcin Luter

Życie chrześcijan składa się z wiary i miłości.

C. S. Lewis

C. S. Lewis

Wierzę w chrześcijaństwo jak wierzę, że słońce wzejdzie. Nie tylko dlatego, że ja to widzę, ale dlatego, że widzę wszystko przez nie.

Szkocki franciszkanin Duns Szkot

Szkocki franciszkanin Duns Szkot

„Credo quia absurdum”, co znaczy „wierzę, bo to jest niedorzeczne”

Hab. 2, 4

Hab. 2, 4

A sprawiedliwy żyć będzie z wiary (czy: przez wiarę).

Dhammapada 213

Dhammapada 213

Z kochania zawsze troska płynie i lęk się z kochania rodzi

Charles Wesley

Charles Wesley

Wiara, potężna wiara, obietnica dostrzega i widzi tylko Boga; Śmieje się z niemożliwości i krzyczy to się dokona.

Ch. Humphreys o Buddyzmie

Ch. Humphreys o Buddyzmie

W tych podstawowych zasadach mających na celu przezwyciężenie zła i cierpienia, nie ma ani słowa o wierze, chyba tylko u nauczyciela czy przewodnika ukazującego cel i drogę do niego, nie...

Seneka

Seneka

Ten jest mały i nikczemny, który się sprzeciwia, który źle myśli o porządku świata i woli poprawiać bogów niż siebie.

Budda do Anandy

Budda do Anandy

„Anando, gdyby żadnej kobiety nie przyjęto do zakonu (sanghy), Dobre Prawo trwałoby 1000 lat, ale teraz czystość i świętość długo się nie utrzymają i prawo przetrwa 500 lat”

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Koncepcjom podziału czasu stworzonym w starożytnej Grecji patronuje cyfra „4”. Cztery wieki historii ludzkości odpowiadają czterem porom roku i czterem okresom ludzkiego życia. Pierwsza z epok porównywana bywa z wiosną i błogim okresem dzieciństwa, druga z latem i młodością, kolejna - z szarością jesieni i obowiązkami wieku dojrzałego. Ostatnia, w której żyjemy, odpowiada zimie i starości.

Ustalanie granic okresów historycznych nigdy nie bywa proste. Pierwszą koncepcję historii ludzkości zaproponował Hezjod, grecki poeta, który w swym poemacie „Prace i dnie” podzielił ludzkie bytowanie w świecie na pięć wielkich epok: wiek złoty srebrny, wojenny, heroiczny i wreszcie żelazny. Następcy Hezjoda, którzy uznali, że na ludzką historię składają się cztery epoki, zastosowali przejrzystą klasyfikację, zgodnie z którą pierwszą epoką jest wiek złoty, po niej zaś następują wieki: srebrny, spiżowy (zwany również miedzianym i brązowym) i żelazny. Najbardziej znanym popularyzatorem ten wizji był poeta rzymski Owidiusz, który o czterech wiekach rozpisywał się w swych „Przemianach”.

 

Idylla złotego wieku

Wyobrażenie o złotym wieku, który wedle mitologii greckiej przypadał na rządy Kronosa, bywa porównywane do chrześcijańskiej wizji raju. W złotych czasach miała bowiem panować niekończąca się wiosna i wszelka szczęśliwość. Ziemia tonęła w kwiatach i dostarczała wszelkiego jadła, a niezbyt liczni zamieszkujący ją ludzie z radością przestrzegali praw boskich. Wiecznie młodzi, mieli być zawsze pomocni innym, o ile pomoc w ogóle była komukolwiek potrzebna w tym idyllicznym świecie bez chorób, wykroczeń i nawet bez pracy. Wspaniałe uczty, na których upływał czas owych pierwszych ludzi, umilał im cudowny śpiew ptaków i szmer krystalicznie czystych strumieni, z których część zamiast wody niosła mleko lub wino. Ludzie, którym zdarzyło się żyć w złotym wieku, byli co prawda śmiertelni, ale ich fantastycznych biesiad nie zakłócały rozmowy o śmierci: ta była bowiem zawsze łagodna i przychodziła we śnie tylko po to, by przemienić umierających w szczęśliwe, łagodne duchy. Zastanawiające, że gdyby zestawić ten okres z równolegle dziejącą się „historią” bóstw greckich, idylla złotego wieku miała miejsce w niespokojnych czasach tytanomachi i giganlomachi...

 

Z woli Zeusa

Po zwycięstwie Zeusa nad Kronosem w dziejach ludzkości nastąpiła znacząca zmiana. Nowy władca świata przemienił pierwszych ludzi w dobroczynne demony, które pozostały na ziemi, by pomagać swoim następcom: nowej rasie człowieczej. Wspaniała i długowieczna to była rasa: każdego z jej przedstawicieli cechowała zaradność i duma. Pierwsza z tych cech, zdolność przetrwania w pełnym niespodzianek świecie, okazała się nad wyraz użyteczna. Zeus, by nieco urozmaicić ludziom bytowanie na ziemi, wprowadził bowiem podział na cztery pory roku: krótkotrwałą wiosnę, upalne i duszne lalo, dżdżystą jesień i przejmującą mrozem zimę. Dodatkowo Gromowładny nałożył na ludzi obowiązek pracy: uprawę roli. Schowani w jaskiniach nowi ludzie opanowali arkana budownictwa i wkrótce przenieśli się do wygodnych domów. Coraz bardziej pewni siebie zaniedbali ofiary, które dotąd składali swym bogom. Oburzony Zeus zesłał na nich potop i wytępił wszystkich prócz jednej pary. Pozostałym pozwolił, by w zmienionej postaci - jako błogosławione duchy - nadal krążyli nad ziemią.

 

Spiżowy, miedziany, brązowy...

Trzecie z kolei plemię mieszkańców ziemi, które powstało z jej kości-kamieni rzucanych za siebie przez ocalałych z potopu Doukaliona i Pyrrę, odkryło metale, które okazały się przydano do wyrobu broni. Początkowo broń służyła wyłącznie do polowań, po pewnym czasie jednak ludzie odkryli, że bywa narzędziem umożliwiającym objęcie władzy. Rozpoczął się okres krwawych wojen i heroicznych wyczynów. Siła fizyczna, odwaga i wola walki, stały się jednymi z najbardziej cenionych cech. Dysponowali nimi żyjący w owych ciekawych czasach bohaterowie: Herakles i Tezeusz, obrońcy Teb i Argonauci z Jazonem na czele oraz wszyscy ci, którzy wsławili się podczas wojny trojańskiej. Wedle Hezjoda czczeni na równi z bogami herosi - szlachetni wojownicy zrodzeni z boskieh ojców i śmiertelnych matek odeszli po śmierci na Pola Elizejskie lub Wyspy Błogosławione, ustępując miejsca następnemu, piątemu już pokoleniu, którego czas przypadł na wiek żelaza.

 

Ludzie z żelaza?

Istniejący do dziś ludzie wieku żelaza są od swych poprzedników mniejsi i słabsi, bardziej natomiast skorzy do kłótni, awantur i zbrodni. O dziwo, tak jak żelazo okazało się twardsze od brązu, ludzie żyjący w wieku żelaznym dali się poznać jako najbardziej niezłomni, gotowi do walki z piętrzącymi się przeciwnościami losu. Opuszczeni przez dawnych bogów, ostatni śmiertelni trwają w swym podzielonym granicami, coraz silniej zaludnionym świecie, ledwo pamiętając o przepowiedni. Według niej pewnego dnia oburzeni tym, co się dzieje na ziemi, bogowie unicestwią i ten ludzki gatunek.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiCztery wieki świata
| + -