Losowa postać

Prev Next

Ninurta

Stary sumeryjski bóg wojny, burzy i rolnictwa, występuje w odmianach miejscowych jako Ningirsu (bog miasta Lagasz, dzis. Tello), Zaibaba (bóg miasta Kisz, dzis. Al-Uhajmir), Urasz (bóg miasta Dilibat). Ninurta cieszył...

Allah

  Najwyższe bóstwo w panteonie Arabii Środkowej to Allah, co po arabsku znaczy „bóg”. Arabowie uważali go za boga-przodka, demiurga, opiekuna nieba i deszczu. Żoną Allaha w Arabii Północnej była Al-Lat...

Temida

  Temida należała do najważniejszych bóstw, które wedle wierzeń dzierżyły w swych rękach ludzkie losy. Owa prastara bogini sprawiedliwości była małżonką Zeusa jeszcze przed jego związkiem z Herą. Z miłości Zeusa...

Mojry

  Trzy inne córki Zeusa i Temidy: Mojry. Kloto, Lachezis i Atropos tylko z pozoru sprawiały wrażenie potulnych dziewcząt. W rzeczywistości boginie te, przedstawiane jako prządki, decydowały o długości ludzkiego żywota....

Zeus

  Bez jego woli na ziemi nic się nie działo. Z jego rozkazu świeciły gwiazdy i Księżyc, panowali i upadali najwięksi królowie, rozpętywały się wojny i nastawał czas pokoju.   Dzieciństwo Zeusa nie...

Inana

Królowa Niebios – najważniejsze bóstwo żeńskie Mezopotamii. Bogini miłości i walki oraz planety Wenus. Przekazy przedstawiają ją jako córkę Ana lub Nany. W żadnej z zachowanych opowieści nie ma wzmianki...

Plejady

  Zebrane w gromadkę siedmiu gwiazd Plejady, córki tytana Atlasa, trzymają się razem. Ich imiona brzmiały: Elektra, Maja, Tajgete, Kelajno, Alkione, Sterope i Merope. Były żonami bogów, wszystkie urodziły sławnych synów,...

Ningrisu

Pan Girsu, czczony jako lokalna forma Ninruty w panteonie miasta-państwa Lagasz. Wyjątkowym znaleziskiem jest para cylindrów z tekstem hymnu, opisującego jak Gudei podczas snu objawił się Ningirsu polecając odnowę swojej...

Al-Fals

  Plemię Tajj czciło Al-Falsa, którego wyobrażał czerwony występ w czarnej skale o antropomorficznych kształtach. Jego świątynia była otoczona świętym obszarem zwanym hima, gdzie znajdowali azyl zbiegowie i uciekinierzy. Obok sanktuarium...

Nergal

Czwartą wielką częścią wszechświata jest podziemie, Arallu. Eufemistycznie nazywano je wprost „ziemią” albo „wielką ziemią”, „ziemią bez powrotu”. Było ono miejscem pobytu zmarłych i podlegało władzy bogini Ereszkigal („parni wielkiej...

Ciekawostki

Prev Next

Oschoforie

Oschoforie

Ostatnie w rocznym cyklu świąt powiązanych z Dionizosem były Oschoforie, które odbywały się w miesiącu Pyanepsion (październik). Zamykały one sezon prac letnich w polu i winnicach. Atenie i Dionizosowi składano...

Olimpia

Olimpia

Olimpia była prawdziwie nowoczesnym centrum sportu Zawodnicy mieli do dyspozycji wiele budowli stworzonych dla ich wygody. Wiadomo, że działała tam szkoła zapasów, boiska sportowe, gimnazjon, łaźnia, a także położony w...

Nowy Testament

Nowy Testament

  Obecnie w skład Nowego Testamentu wchodzi 27 ksiąg kanonicznych, czyli takich, które uznano ostatecznie za powstałe pod wpływem Bożego natchnienia. Proces kształtowania się kanonu ksiąg był dość długi - trwał...

Arabski etos rycerski

Arabski etos rycerski

W okresie przedmuzułmańskim życiem beduinów na Półwyspie Arabskim kierował etos rycerski, nazywany ird lub muruwwa. Byfy to wszelkiego rodzaju nakazy tradycji dotyczące tego, co można by nazwać moralnością postępowania. Etos...

Zdradzona kobieta...

Zdradzona kobieta...

Jazon porzucił Medeę dla Glauke, ta owładnięta szałem zabiła rywalkę i własne dzieci.

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Hermes

Hermes

Hermes w starożytności był przedstawiany jako chłopiec lub brodaty młody mężczyzna. Nosił grecki kapelusz z szerokim rondem (czasami znajdowały się na nim skrzydła), na nogach zaś miał uskrzydlone sandały. Wyglądem...

Ślub bogów

Ślub bogów

Zeus i Hera zawarli małżeństwo w ogrodzie Hesperyd rodzącym złote jabłka

Bazylika Betlejemska

Bazylika Betlejemska

Jest rzeczą niezwykle interesującą, ze Bazylika Betlejemska uniknęła zniszczeń w czasie najazdu perskiego w VII w. n.e. Na fasadzie znajdowało się bowiem - dziś już nieistniejące- malowidło przedstawiające pokłon Trzech...

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Losowy cytat

Prev Next

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Trzy rzeczy, które nie mogą być długo ukryty: słońce, księżyc i prawda.

Ch. Humphreys o Buddyzmie

Ch. Humphreys o Buddyzmie

W tych podstawowych zasadach mających na celu przezwyciężenie zła i cierpienia, nie ma ani słowa o wierze, chyba tylko u nauczyciela czy przewodnika ukazującego cel i drogę do niego, nie...

Sura 2, 172

Sura 2, 172

Pobożność nie polega na tym, że zwraca się swe oblicze na wschód czy na zachód. Pobożny jest ten, kto wierzy w Boga i w dzień ostateczny, aniołów, Pismo i proroków;...

Robert H. Schuller

Robert H. Schuller

Każdy głupi może liczyć ziarna w jabłku. Tylko Bóg może liczyć wszystkie jabłka w jednym nasionku.

Budda (Mahawagga 1, 21)

Budda (Mahawagga 1, 21)

„Zapalił to ogień pożądania, ogień nienawiści, ogień niewiedzy, zapalił to lęk przed narodzinami, starzeniem się, śmiercią, zmartwieniem, biadaniem, cierpieniem, przygnębieniem i rozpaczą (...). Mając to na uwadze uczeń biegły (w...

Ksenofanes o bogu

Ksenofanes o bogu

Cały widzi, cały myśli, cały słyszy i że bez trudu porusza wszystko rozumną myślą.

Richard J. Foster

Richard J. Foster

Serce Boga jest najbardziej wrażliwe i najczulsze ze wszystkich. Żaden akt nie pozostanie niezauważony, bez względu na to jak jest niewielki.

Oświecenie Buddy

Oświecenie Buddy

„Wszelkie cierpienie na świecie polega na pragnieniu życia” i na kurczowym trzymaniu się istnienia

Heraklit

Heraklit

Tego świata, jednego i tego samego świata wszechrzeczy, nie stworzył nikt spośród bogów ani też nikt spośród ludzi, lecz był on zawsze, jest i będzie wiecznie żywym ogniem zapalającym się...

Heraklit

Heraklit

Daremnie chcą się oczyścić, skraplając się krwią - pisał Heraklit o mistach - jak gdyby ten, kto wszedł w błoto, błotem chciał się oczyścić. Mógłby uchodzić za obłąkanego, gdyby go...

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Żadnemu z bogów nie oddawano czci z taką ekspresją, jak Dionizosowi. Podczas świąt wino lało się strumieniami. Upojone bachantki w ekscentrycznym tańcu przemierzały ulice miast. Podobno w czasach archaicznych otumanieni wyznawcy Dionizosa żywcem rozszarpywali zwierzęta i jedli surowe mięso. W okresie klasycznym, gdy Dionizje stały się świętem państwowym, nabrały innego kształtu. Nadal pito wino i przepędzano złe duchy, a dodatkowo poeci i artyści wstępowali na orchestrę, gdzie prezentowali swój kunszt. Tak rodził się grecki teatr.

 

Barbarzyńskie początki

Badacze starożytnych religii określają kult Dionizosa mianem „orgiastyczny”, podczas obrzędów bowiem bóstwo wstępowało w człowieka, odbierając mu wolę i zdolność własnego widzenia świata. Wyznawcy wprowadzali się w stan ekstasis („wyjście z siebie”) i byli w stanie zwanym enthousiasmos („owładnięcie przez boga”). Najczęściej odbywało się to w nocy, przy świetle pochodni, przy lejącym się strumieniami winie, Wówczas obecny w naturze, zwierzętach i roślinach Dionizos przemawiał do nich. Zdarzało się, że podczas orgii chwytano przypadkowo napotkane zwierzęta i zabijano je w okrutny sposób, a ociekające krwią kawałki mięsa spożywano w uniesieniu. Wierzono, że w ciele ofiary mieszka bóstwo, do którego dzięki temu jeszcze bardziej mogli się zbliżyć. Ogarnięci szałem i ekstazą czciciele Dionizosa zwani byli bakchoi.

 

Święto państwowe

Próbę uporządkowania kultu Dionizosa podjął tyran Aten Pizystrat (ok. 600-527 r. p.n.e.), syn Hipokratesa, który doszedł do władzy dzięki poparciu prostego ludu. Znając nastroje społeczne, ustanowił święta ku czci Dionizosa (tzw. Dionizje) i święto ku czci Ateny (tzw. Panatenaje) świętami państwowymi. W miesiącu Posejdeon (przełom grudnia i stycznia) miały miejsce Małe Dionizje, zwane też Wiejskimi. Obchodzono je przede wszystkim w Attyce. Z tej okazji w teatrach zbierano się na zawodach chórów tragicznych, komicznych i dytyrambicznych (dytyramb to rodzaj pieśni chóralnej, pierwotnie ku czci Dionizosa), śpiewano i tańczono, głośno przyzywając Dionizosa.

W miesiącu Gamelion (styczeń-luty) świętowano Lenaje. Uroczystości koncentrowały się w świątyni, zwanej Lenajon. W trakcie tego święta odbywały się konkursy tragedii i komedii. W następnym miesiącu Antesterion (luty-marzec) miały miejsce Antesteria. Pierwszego dnia, tzw. Pithoigia, odbywało się otwieranie beczek z winem. Następnego ścigano się w piciu tego trunku. Ostatniego dnia, w tzw. święto garnków, zajmowano się zmarłymi, których zapraszano do suto zastawionych stołów.

 

Kulminacja zabawy

Najhuczniej świętowano w miesiącu Elafebolion (marzec-kwiecień), kiedy to odbywały się Wielkie Dionizje. Po Panatenajach było to największe święto Ateńczyków. Pierwszego dnia w uroczystym pochodzie przenoszono posąg bóstwa do gaju herosa Akademosa. Tam składano Dionizosowi uroczystą ofiarę. Ceremonii tej towarzyszyły chóry śpiewające pieśni czczące boga sił natury. Pod wieczór wracano do miasta w asyście bachantek z pochodniami i ustawiano posąg boga na orchestrze (scenie teatru). W ten sposób symbolicznie odtwarzano przybycie Dionizosa do Attyki. Od ranka następnego dnia odbywały się występy dytyrambicznych chórów chłopięcych i męskich. W kolejno dni na scenie wystawiano dramaty, a widzowie mogli podziwiać i oceniać przedstawienia teatralne (tragedie weszły do programu uroczystości ok. 543 r. p.n.e., a komedie w 486 r. p.n.e.).

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiDionizje
| + -