Losowa postać

Prev Next

Muzy

  Piękne córki Zeusa i Mnemosyne, patronujące starożytnym sztukom i naukom, stanowiły nieodłączne towarzystwo Apolla. Artyści z niecierpliwością czekali na ich nadejście i pomoc w twórczych mękach...   ARTYBUTY ERATO (Umiłowana) - muza poezji miłosnej,...

Tanatos

  Tanatos młodzieńca, który pomimo swojej delikatnej urody budził wśród ludzi paniczny strach. Ten syn Nocy i bliźniaczy brat Hypnosa (boga snu) pełnił obowiązki samej śmierci, którą uosabiał, gdy na swych...

Isztar

W religii babilońskiej (zwłaszcza w czasach sumeryjskich) nie brak było i bóstw żeńskich. Pierwotnie było ich wiele. Pod różnymi imionami czczono wielką boginię-matkę (Aruru, Mami itd.), życiodajną siłę ziemi, stworzycielkę...

Nabu

Nabu (biblijny Nebo), bóg miasta Barsip (dzis. Birs Nimrud, blisko Babilonu). Słynął jako opiekun pisma, piśmiennictwa i mądrości w ogóle. Mając pod opieką „tablicę przeznaczenia”, na uroczystym posiedzeniu bogów z...

Al-Uzza

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat. Al-Uzza, czyli Wszechmocna, opiekunka planety Wenus, znana także w...

Centaury

  Centaury były inspiracją greckich pisarzy: występowały w wielu mitach, zwłaszcza Tezeuszu. Te porywcze, żyjące dziko w lasach Tesalii potwory, w górnej części ciała mające postać ludzką, a od pasa końską,...

Sin

Pierworodnym synem Enlila był Sin, bóg i uosobienie księżyca, wybitna, w istocie swojej dobra i życzliwa postać panteonu babilońskiego i asyryjskiego. Nazywano go panem i ojcem bogów i ludzi, władcą...

Dionizos

  Był nieślubnym synem Zeusa i niewiele brakowało, a dosięgłaby go zemsta zazdrosnej żony Gromowładnego. Przetrwał jednak i został wielbionym bogiem greckim. Nie tylko dlatego, że był patronem wina, sił witalnych...

Eros

  Niewinnie wyglądający bóg miał moc, której mógł mu pozazdrościć sam gromowładny Zeus. Zsyłał męki miłosne, przed którymi nikt, nawet olimpijscy bogowie, nie mogli się schronić. Namiętny romans urodziwej bogini Afrodyty i...

Harpie

  Miały ciała ptaków i twarze kobiet. Były bóstwami gwałtownego wiatru; symbolizowały także suszę, głód i zarazę. Według Hezjoda istniały trzy harpie, córki Thaumasa i okeanidy Elektry, lecz w kolejnych mitach...

Ciekawostki

Prev Next

Miłość Achillesa

Miłość Achillesa

Pentezilea była podobno równie piękna, jak bezwzględna. Przybyła do Troi, by wspomóc króla Priama w walce z Grekami i szybko stała się postrachem oddziałów oblegających miasto. Wreszcie stanęła do pojedynku...

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Ojczyzna Arabów

Ojczyzna Arabów

Najstarsze dzieje Arabów i innych ludów semickich są związane z Półwyspem Arabskim, skąd ludy te rozprzestrzeniły się na rozległe obszary Bliskiego Wschodu i Aftyki Północnej.

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje

Wielkie Dionizje ku czci boga urodzaju do urzędowego kalendarza Aten wprowadził Pizystrat.

Świątynia Jerozolimska

Świątynia Jerozolimska

Nic nie zachowało się ze Świątyni Jerozolimskiej oprócz części otaczających ją murów. Istnieje niewiele dokumentów ikonograficznych, raczej symbolicznie niż rzeczywiście przedstawiających to miejsce. Jednym z nich jest panel na ścianie...

Na pomoc Zeusowi

Na pomoc Zeusowi

Styks, chcąc pomóc Zeusowi w pokonaniu Kronosa, poprosiła swoje dzieci o wsparcie. Nike wraz z rodzeństwem, Kratosem (Władzą), Bią (Przemocą) i Zelosem (Ambicją), doprowadziła do zwycięstwa Zeusa. W swojej wdzięczności...

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Wieczernik

Wieczernik

Tradycja wczesnochrześcijańska zgodnie umieszcza Wieczernik - dom, w którym Chrystus z apostołami spożył Ostatnią Wieczerzę - na Syjonie (południowa część zachodniego wzgórza Jerozolimy). W IV w. wzniesiono tu pięcionawową bazylikę...

Zburzenie Świątyni Jerozolimskiej

Zburzenie Świątyni Jerozolimskiej

Świątynia w Jerozolimie stanowiła symbol jedności i niepodległości Żydów. Dlatego jej zburzenie było wielką narodową tragedią. Po 70 r. n.e. nigdy nie została już odbudowana. Obecnie przed hotelem Holy Land...

Ewangelia Marka

Ewangelia Marka

Symbolem Ewangelisty Marka jest władca pustyni - lew, gdyż swą Ewangelię autor ten rozpoczyna od opisu pobytu Jana Chrzciciela na pustyni.

Losowy cytat

Prev Next

D. L. Moody

D. L. Moody

Równie dobrze można próbować słuchać bez uszu, albo oddychać bez płuc, jak starać się żyć życiem chrześcijańskim bez ducha Boga w swoim sercu.

Spurgeon

Spurgeon

Mam wielką potrzebę Chrystusa, mam wielkiego Chrystusa na moje potrzeby.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ananda poprosił go o wyjaśnienie kilku spraw i zapytał Budde: - „Jak mamy, panie zachowywać się wobec kobiet? - Unikać ich widoku. - Ale jeśli już je ujrzymy? - Nie...

Sura 2, 172

Sura 2, 172

Pobożność nie polega na tym, że zwraca się swe oblicze na wschód czy na zachód. Pobożny jest ten, kto wierzy w Boga i w dzień ostateczny, aniołów, Pismo i proroków;...

Robert H. Schuller

Robert H. Schuller

Każdy głupi może liczyć ziarna w jabłku. Tylko Bóg może liczyć wszystkie jabłka w jednym nasionku.

S. Radakrishnan w „Filozofii Indyjskiej

S. Radakrishnan w  „Filozofii Indyjskiej

Teoria buddyjska powiada, iż dzięki sile karmana świadomość umierającego człowieka rodzi lub zapoczątkowuje szereg stanów świadomości, połączonych z subtelnym organizmem, z którym ostatni obiera sobie siedlisko w jakimś łonie...

Oscar Wilde

Oscar Wilde

Jak inaczej, niż przez złamane serce może Chrystus Pan wchodzić w nie?

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Ludzie z opiniami, tylko kręcą się i kłopoczą wzajemnie.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Trzy rzeczy, które nie mogą być długo ukryty: słońce, księżyc i prawda.

Ody Pindara

Ody Pindara

Z bogów czerpią moc śmiertelni Wszystkich dzielności i cnót; Mądrość ludzka - boży to dar, Ramion siła, Język obrotny...

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Pewnego dnia Zeus wypuścił dwa orły z dwóch krańców ziemi. Po jakimś czasie orły spotkały się na niebie w miejscu, w którym obecnie znajdują się Delfy. Na pamiątkę tamtych wydarzeń na stokach góry pojawił się kamień w postaci ogromnego jaja. Kapłani przez wieki przechowywali jajo zwane po grecku ges , co znaczy „pępek świata”. W jego pobliżu zamieszkał wielki wąż Pyton, syn Gai. Pewnego dnia Apollo wyruszył pod postacią delfina w podróż wzdłuż Grecji z odległej wyspy Delos na Morzu Egejskim. Przez Zatokę Koryncką dotarł do stóp Parnasu. Wszedł do jaskini potwora i go zabił. Następnie wystawił jego ciało na słońce, aby sczezło. Na pamiątkę Apolla osadę nazwano Delfami (gr. Delphoi). W przyszłości, dla upamiętnienia zwycięstwa nad potworem, miano rozgrywać w tym miejscu igrzyska zwane pytyjskimi.

 

Apollo, bóg nie tylko łaskawy, ale i chimeryczny, nie mając czasu na dłuższy pobyt w Delfach, znalazł sposób na to, jak pomóc Grekom odczytywać przyszłość. Nie chciał czynić tego osobiście. Potrzebował pośredników. W jednym miejscu wprost z wapiennej skały wydobywał się obłok gazu. Czy sprawił to przypadek, czy też boska interwencja, że pewnego dnia pasterz o imieniu Koretas zatrzymał się nad tym miejscem na dłużej. W pewnej chwili jego towarzysze zauważyli dziwną zmianę na jego obliczu. Gdy wsłuchali się w jego z pozoru bezsensowną mowę, w mig pojęli, że przepowiada przyszłość. Odtąd w niezwykłym miejscu zaczęto się gromadzić, by odczytywać pierwsze przepowiednie Na początku wieszczono pod gołym niebem Z czasem „magiczną” szczelinę zaczęto skrywać przed wzrokiem coraz liczniejszych pielgrzymów. Pierwsza świątynia powstała z gałęzi okolicznych drzew. Według mitów następną ulepiły z wosku pszczoły, kolejną odlano z brązu. Nie pozostał po nich żaden ślad. Podobno zapadły się pod ziemię. Inne mity mówią, że spłonęły. Nie wiadomo dokładnie, kiedy spowite oszałamiającymi oparami kapłanki zaczęły przepowiadać przyszłość. Od nazwy prastarego sanktuarium, być może poświęconego jeszcze Pytonowi zabitemu przez Apolla, zwano je Pytiami. Wieszczki wybierano starannie spośród miejscowych dziewcząt lub kobiet. Pełniły tę funkcję dożywotnio, składając śluby czystości rytualnej i powściągliwości seksualnej.

 

Historycy przypuszczają, że pozycja Delf umocniła się ostatecznie w VIII w. p.n.e. Pielgrzymi znosili dary, składali zwierzęta ofiarne, politycy i wodzowie fundowali budowle i wspaniałe pomniki. Powoli kształtowała się forma sanktuarium. Święty Krąg otaczał mur w kształcie zbliżonym do trapezu. Pielgrzymi wkraczali na jego teren prawdopodobnie od wschodu, tj. od strony powstałego obok miasta. Tu rozpoczynała się Święta Droga. Wiła się zakrętami, wspinając coraz wyżej po sześciu skalnych tarasach.

Po drodze mijano wzniesione przez greckie miasta pomniki, wota i skarbce. Na końcu docierano przed portyk świątyni Apolla.

 

Do sanktuarium Apolla ściągali pielgrzymi nie tylko z Grecji, ale także z Egiptu i Bliskiego Wschodu. Czasami taka podróż trwała tygodniami, a nawet miesiącami. Zanim wierni wkroczyli w obręb Świętego Kręgu, modlili się w mniejszej świątyni poświęconej Atenie Pronaja. Następnie udawali się w pobliże szczytu góry Parnas, gdzie ze skały biło źródełko kastalijskie. Pielgrzymi, a także sportowcy, przed igrzyskami musieli tu dokonać rytualnego obmycia nóg. Obok składano dary dla nimfy Kastalli - opiekunki źródła.

Święta Droga prowadziła pod górę wprost do świątyni Apolla. W jej wnętrzu palił się wieczny ogień podtrzymywany przez kapłanów. Tylko najbardziej wpływowi pielgrzymi mogli wkroczyć za mury budowli. Od pozostałych osób kapłani odbierali tabliczki, na których były wyryte pytania do bóstwa. Następnie zanosili je Pytii, która przebywała poniżej podłogi świątyni, w tzw. adytonie, zasiadając na zdobionym trójnogu. Było to miejsce niedostępne, otoczone tajemnicą. Grecy nie pozostawili przekazów, jak wyglądało samo wieszczenie. Możemy tylko przypuszczać, że odurzona oparami Pytia pozostawała w narkotycznym transie. Na zadawane przez kapłanów pytania odpowiadała urywanymi zdaniami. Potem kapłani starali się nadać sens niezrozumiałemu przekazowi, unikając jednak przepowiedni jednoznacznych. Często odpowiadali filozoficznymi sformułowaniami, pozostawiając pielgrzymów w interpretacyjnej rozterce. Nie unikano nawet formy wierszowanego heksametru. Jeśli w przyszłości przepowiednia się nie spełniała, wina spadała nie na Pytię i kapłanów, ale na samego zainteresowanego, który zapewne błędnie odczytał słowa Apolla.

 

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o zapachu słodkich perfum, wydobywającego się z gorącego źródła. Po blisko dwóch tysiącach lat badacze powrócili do spostrzeżeń Plutarcha. Archeolodzy pod przewodnictwem 'a Paula Oppego w XIX w. nie odnaleźli pod świątynią żadnej szczeliny, z której mógłby się wydobywać gaz. Przyjęto tezę, że Pytie odurzane były kadzidłami. Dopiero badania geologiczne pod auspicjami ONZ i rządu greckiego przyniosły nowe odkrycia. Amerykański geolog . Jelle Zeilling de Boer potwierdził, ze wprost pod świątynią przebiega uskok skalny. W 1996 r. odkryto przecięcie się dwóch uskoków dokładnie pod adytonem świątynnym oraz kanał odprowadzający wodę. Teraz było już jasne, że opis Plutarcha jest prawdziwy. Poddano badaniom także skład chemiczny okolicznych skał i wody. Okazało się, że gorąca woda w styczności z wapieniem wytwarza gazy, m.. metan, etan i etylen, a właśnie etylen w niedużym stężaniu może wywoływać halucynacje, a nawet prowadzić do omdleń.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiDelfy
| + -