Losowa postać

Prev Next

Dionizos

  Był nieślubnym synem Zeusa i niewiele brakowało, a dosięgłaby go zemsta zazdrosnej żony Gromowładnego. Przetrwał jednak i został wielbionym bogiem greckim. Nie tylko dlatego, że był patronem wina, sił witalnych...

Atena

  Piękna i surowa bogini cieszyła się wśród starożytnych wielkim szacunkiem i uwielbieniem. Sympatię budziły też jej typowo kobiece słabostki, dzięki którym wydawała się bliższa zwykłym śmiertelnikom.   Rodzicami bogini byli Zeus i...

Harpie

  Miały ciała ptaków i twarze kobiet. Były bóstwami gwałtownego wiatru; symbolizowały także suszę, głód i zarazę. Według Hezjoda istniały trzy harpie, córki Thaumasa i okeanidy Elektry, lecz w kolejnych mitach...

Wadd

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd (pol. miłość). Świątynia Wadda znajdowała się także w Arabii Środkowej...

Ja'uk

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd. Ja'u k (pol . ostrzegający) czczony pod postacią posążka konia,...

Sfinks

  Grecki Sfinks był rodzaju żeńskiego. Miał podobnie jak Sfinks egipski ciało lwa, głowę ludzką, skrzydła orła i jaszczurczy ogon. Jego pochodzenie nie jest jasne- zdaniem Hezjoda rodzicami Sfinksa byli Chimera...

Nike

  Skrzydlata bogini, towarzyszka Ateny, uosabiała zwycięstwo. Sama decydowała, po czyjej stronie stanąć w boju. Każda istota ziemska i niebiańska marzyła o przychylności córki tytana Pallasa i bogini rzeki zaświatów, Styks. Nike...

Muzy

  Piękne córki Zeusa i Mnemosyne, patronujące starożytnym sztukom i naukom, stanowiły nieodłączne towarzystwo Apolla. Artyści z niecierpliwością czekali na ich nadejście i pomoc w twórczych mękach...   ARTYBUTY ERATO (Umiłowana) - muza poezji miłosnej,...

Afrodyta

  Była patronką szczęśliwej miłości i najpiękniejszą ze wszystkich bogiń. Powstała z morskiej piany niedaleko Cypru. Najwyraźniej oczekiwano narodzin, skoro powitały ją Wdzięki, Uśmiechy i Igraszki, które odtąd nie odstępowały pięknej...

Al-Fals

  Plemię Tajj czciło Al-Falsa, którego wyobrażał czerwony występ w czarnej skale o antropomorficznych kształtach. Jego świątynia była otoczona świętym obszarem zwanym hima, gdzie znajdowali azyl zbiegowie i uciekinierzy. Obok sanktuarium...

Ciekawostki

Prev Next

Miłość Achillesa

Miłość Achillesa

Pentezilea była podobno równie piękna, jak bezwzględna. Przybyła do Troi, by wspomóc króla Priama w walce z Grekami i szybko stała się postrachem oddziałów oblegających miasto. Wreszcie stanęła do pojedynku...

Zbawiciel/zbrodniarz

Zbawiciel/zbrodniarz

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

360 bogów

360 bogów

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360 posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Ewangelia Marka

Ewangelia Marka

Symbolem Ewangelisty Marka jest władca pustyni - lew, gdyż swą Ewangelię autor ten rozpoczyna od opisu pobytu Jana Chrzciciela na pustyni.

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Władca Troi

Władca Troi

Priam, król Troi był ojcem 50 synów i 50 córek(m. in. dzielnego Hektora, Kasandry, Parysa). Uznawano go za wzór wszystkich cnót, mądrości i miłości ojcowskiej. Cieszył się wielkim szacunkiem bogów,...

Ojczyzna Arabów

Ojczyzna Arabów

Najstarsze dzieje Arabów i innych ludów semickich są związane z Półwyspem Arabskim, skąd ludy te rozprzestrzeniły się na rozległe obszary Bliskiego Wschodu i Aftyki Północnej.

Artemizjon

Artemizjon

Jest to najbardziej wysunięty na północ przylądek Eubei, wyspy na Morzu Egejskim. Nazwa wywodzi się od powstałej tam słynnej świątyni Artemidy. Jednak w 1926 r. z tamtejszych wód wyłowiono posąg...

Łuk Tytusa

Łuk Tytusa

Relief na Łuku Tytusa w Rzymie ukazuje żołnierzy rzymskich z łupami zrabowanymi w Świątyni Jerozolimskiej po zdobyciu miasta w 70 r. n.e.  

Spełniona przepowiednia

Spełniona przepowiednia

Odyseusz po wielu latach zginął z rąk Telegonosa, syna narodzonego ze związku z czarodziejką Kirke, który nie wiedział, ze ma do czynienia z własnym ojcem i przeszył go włócznią zakończoną...

Losowy cytat

Prev Next

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Trzy rzeczy, które nie mogą być długo ukryty: słońce, księżyc i prawda.

Ksenofanes z Kolofonu

Ksenofanes z Kolofonu

Nie było ani nie będzie człowieka który by wiedział coś pewnego o bogach i o wszystkim, o czym mówię. Jeśliby nawet komuś udało się przypadkiem powiedzieć na ten temat coś...

Charles Wesley

Charles Wesley

Wiara, potężna wiara, obietnica dostrzega i widzi tylko Boga; Śmieje się z niemożliwości i krzyczy to się dokona.

Cyprian z Kartaginy

Cyprian z Kartaginy

Poza Kościołem nie ma zbawienia.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Nie zostanie ukarany za swój gniew, będzie ukarany przez swój gniew.

mistrz zen Dogen

mistrz zen Dogen

Poznać siebie samego oznacza o sobie zapomnieć

Marcin Luter

Marcin Luter

Życie chrześcijan składa się z wiary i miłości.

„Przemiany” Owidiusza

„Przemiany” Owidiusza

Nim było morze, ziemia i niebios sklepień. Jedyny miało wyraz całe przyrodzenie; Zwano go Chaos, Ogrom gruby nierozkładny. Ciężar tylko na świecie martwy i bezwładny. Zbiór źle złączonych istot z sprzecznymi nasiony.

Samuel Adams

Samuel Adams

To co świat oczekuje od chrześcijan, to to, że nadal pozostaną chrześcijanami.

Madżdżhimanikaja 1, 426

Madżdżhimanikaja 1, 426

Mnich Malunkjaputra skarżył się kiedyś, że Budda nigdy nie zajmował się rozstrzyganiem podstawowych problemów. Unikał on bowiem jednoznacznej odpowiedzi na pytania: czy świat jest wieczny czy też nie, czy jest...

Kategoria: Religie antycznej Grecji
Opublikowano

Pewnego dnia Zeus wypuścił dwa orły z dwóch krańców ziemi. Po jakimś czasie orły spotkały się na niebie w miejscu, w którym obecnie znajdują się Delfy. Na pamiątkę tamtych wydarzeń na stokach góry pojawił się kamień w postaci ogromnego jaja. Kapłani przez wieki przechowywali jajo zwane po grecku ges , co znaczy „pępek świata”. W jego pobliżu zamieszkał wielki wąż Pyton, syn Gai. Pewnego dnia Apollo wyruszył pod postacią delfina w podróż wzdłuż Grecji z odległej wyspy Delos na Morzu Egejskim. Przez Zatokę Koryncką dotarł do stóp Parnasu. Wszedł do jaskini potwora i go zabił. Następnie wystawił jego ciało na słońce, aby sczezło. Na pamiątkę Apolla osadę nazwano Delfami (gr. Delphoi). W przyszłości, dla upamiętnienia zwycięstwa nad potworem, miano rozgrywać w tym miejscu igrzyska zwane pytyjskimi.

 

Apollo, bóg nie tylko łaskawy, ale i chimeryczny, nie mając czasu na dłuższy pobyt w Delfach, znalazł sposób na to, jak pomóc Grekom odczytywać przyszłość. Nie chciał czynić tego osobiście. Potrzebował pośredników. W jednym miejscu wprost z wapiennej skały wydobywał się obłok gazu. Czy sprawił to przypadek, czy też boska interwencja, że pewnego dnia pasterz o imieniu Koretas zatrzymał się nad tym miejscem na dłużej. W pewnej chwili jego towarzysze zauważyli dziwną zmianę na jego obliczu. Gdy wsłuchali się w jego z pozoru bezsensowną mowę, w mig pojęli, że przepowiada przyszłość. Odtąd w niezwykłym miejscu zaczęto się gromadzić, by odczytywać pierwsze przepowiednie Na początku wieszczono pod gołym niebem Z czasem „magiczną” szczelinę zaczęto skrywać przed wzrokiem coraz liczniejszych pielgrzymów. Pierwsza świątynia powstała z gałęzi okolicznych drzew. Według mitów następną ulepiły z wosku pszczoły, kolejną odlano z brązu. Nie pozostał po nich żaden ślad. Podobno zapadły się pod ziemię. Inne mity mówią, że spłonęły. Nie wiadomo dokładnie, kiedy spowite oszałamiającymi oparami kapłanki zaczęły przepowiadać przyszłość. Od nazwy prastarego sanktuarium, być może poświęconego jeszcze Pytonowi zabitemu przez Apolla, zwano je Pytiami. Wieszczki wybierano starannie spośród miejscowych dziewcząt lub kobiet. Pełniły tę funkcję dożywotnio, składając śluby czystości rytualnej i powściągliwości seksualnej.

 

Historycy przypuszczają, że pozycja Delf umocniła się ostatecznie w VIII w. p.n.e. Pielgrzymi znosili dary, składali zwierzęta ofiarne, politycy i wodzowie fundowali budowle i wspaniałe pomniki. Powoli kształtowała się forma sanktuarium. Święty Krąg otaczał mur w kształcie zbliżonym do trapezu. Pielgrzymi wkraczali na jego teren prawdopodobnie od wschodu, tj. od strony powstałego obok miasta. Tu rozpoczynała się Święta Droga. Wiła się zakrętami, wspinając coraz wyżej po sześciu skalnych tarasach.

Po drodze mijano wzniesione przez greckie miasta pomniki, wota i skarbce. Na końcu docierano przed portyk świątyni Apolla.

 

Do sanktuarium Apolla ściągali pielgrzymi nie tylko z Grecji, ale także z Egiptu i Bliskiego Wschodu. Czasami taka podróż trwała tygodniami, a nawet miesiącami. Zanim wierni wkroczyli w obręb Świętego Kręgu, modlili się w mniejszej świątyni poświęconej Atenie Pronaja. Następnie udawali się w pobliże szczytu góry Parnas, gdzie ze skały biło źródełko kastalijskie. Pielgrzymi, a także sportowcy, przed igrzyskami musieli tu dokonać rytualnego obmycia nóg. Obok składano dary dla nimfy Kastalli - opiekunki źródła.

Święta Droga prowadziła pod górę wprost do świątyni Apolla. W jej wnętrzu palił się wieczny ogień podtrzymywany przez kapłanów. Tylko najbardziej wpływowi pielgrzymi mogli wkroczyć za mury budowli. Od pozostałych osób kapłani odbierali tabliczki, na których były wyryte pytania do bóstwa. Następnie zanosili je Pytii, która przebywała poniżej podłogi świątyni, w tzw. adytonie, zasiadając na zdobionym trójnogu. Było to miejsce niedostępne, otoczone tajemnicą. Grecy nie pozostawili przekazów, jak wyglądało samo wieszczenie. Możemy tylko przypuszczać, że odurzona oparami Pytia pozostawała w narkotycznym transie. Na zadawane przez kapłanów pytania odpowiadała urywanymi zdaniami. Potem kapłani starali się nadać sens niezrozumiałemu przekazowi, unikając jednak przepowiedni jednoznacznych. Często odpowiadali filozoficznymi sformułowaniami, pozostawiając pielgrzymów w interpretacyjnej rozterce. Nie unikano nawet formy wierszowanego heksametru. Jeśli w przyszłości przepowiednia się nie spełniała, wina spadała nie na Pytię i kapłanów, ale na samego zainteresowanego, który zapewne błędnie odczytał słowa Apolla.

 

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o zapachu słodkich perfum, wydobywającego się z gorącego źródła. Po blisko dwóch tysiącach lat badacze powrócili do spostrzeżeń Plutarcha. Archeolodzy pod przewodnictwem 'a Paula Oppego w XIX w. nie odnaleźli pod świątynią żadnej szczeliny, z której mógłby się wydobywać gaz. Przyjęto tezę, że Pytie odurzane były kadzidłami. Dopiero badania geologiczne pod auspicjami ONZ i rządu greckiego przyniosły nowe odkrycia. Amerykański geolog . Jelle Zeilling de Boer potwierdził, ze wprost pod świątynią przebiega uskok skalny. W 1996 r. odkryto przecięcie się dwóch uskoków dokładnie pod adytonem świątynnym oraz kanał odprowadzający wodę. Teraz było już jasne, że opis Plutarcha jest prawdziwy. Poddano badaniom także skład chemiczny okolicznych skał i wody. Okazało się, że gorąca woda w styczności z wapieniem wytwarza gazy, m.. metan, etan i etylen, a właśnie etylen w niedużym stężaniu może wywoływać halucynacje, a nawet prowadzić do omdleń.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiDelfy
| + -