Losowa postać

Prev Next

Nergal

Czwartą wielką częścią wszechświata jest podziemie, Arallu. Eufemistycznie nazywano je wprost „ziemią” albo „wielką ziemią”, „ziemią bez powrotu”. Było ono miejscem pobytu zmarłych i podlegało władzy bogini Ereszkigal („parni wielkiej...

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Dagan

Bóg pochodzenia prawdopodobnie zachodniosemickiego (syryjskiego). Cieszył się on wielką czcią nad środkowym Eufratem, przede wszystkim w Mari (dzis. Tell-Hariri) i w Tutul = (H)it. Po opanowaniu tych krajów przez dynastię...

Nimfy

  Choć były córkami gromowładnego Zeusa, potężnych tytanów i innych pradawnych sił, uznawano je zaledwie za bóstwa niższego i rzędu. Te piękne istoty były symbolem nieujarzmionych sił przyrody. Czasem opiekowały się wybranymi...

Utu

Bóg słońca, akadyjski Szamasz. nył personifikacją powracającego światła słonecznego, którego ciepło powoduje wegetacje roślin. Utu to syn Nanny i bogini Ningal, brat Inany, bóg prawdy, sprawiedliwości, prawa oraz wróżbiarstwa. Głównym...

Syreny

  Starożytni Grecy wyobrażali sobie syreny jako pół kobiety, pół ptaki, zamieszkujące sfery niebiańskie i Hades. Syreny niebiańskie grały na instrumentach i śpiewały podczas gdy podziemne opłakiwały dusze zmarłych, przez co...

Al-Kaba

  Świątyni a Al-Kaba w Mekce ze znajdującym się tam Czarnym Kamieniem (arab. Al-Hadżar al-Aswad) była najważniejszym sanktuarium starożytnych Arabów i celem dorocznych pielgrzymek. Ptolemeusz twierdził, że była ona miejscem kultu...

Wadd

  Poza trzema boginiami Koran wymienia jeszcze kilku innych idoli czczonych w czasach dżahilijji. Są to: Ja'uk, Jaghus, Nasr i Wadd (pol. miłość). Świątynia Wadda znajdowała się także w Arabii Środkowej...

Nike

  Skrzydlata bogini, towarzyszka Ateny, uosabiała zwycięstwo. Sama decydowała, po czyjej stronie stanąć w boju. Każda istota ziemska i niebiańska marzyła o przychylności córki tytana Pallasa i bogini rzeki zaświatów, Styks. Nike...

Orion

  Orion, syn Euryale (córki Minosa) i Posejdona. Był mężczyzną wyjątkowo urodziwym i tak olbrzymim, że gdy stąpał po dnie morza, miał głowę ponad falami. Jego pierwszą żoną była Side, która...

Ciekawostki

Prev Next

Tu narodził sie Jezus

Tu narodził sie Jezus

W miejscu narodzenia Jezusa umieszczono w XVIII w. srebrną gwiazdę z łacińskim napisem: Tu narodził się z Dziewicy Marii Jezus Chrystus. Stanowi ona jedno z miejsc najczęściej odwiedzanych przez pielgrzymów.

Ewangelia Mateusza

Ewangelia Mateusza

Wczesnochrześcijańska tradycja uczyniła człowieka symbolem Mateusza Ewangelisty, gdyż rozpoczyna on swą Ewangelię od obszernego opisu narodzin Jezusa i jego dokładnej genealogii.

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa

Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa stanowią dla chrześcijan najważniejszy etap jego działalności i podstawę wiary. W świetle prawa rzymskiego Mesjasz umierał jako wichrzyciel, w sposób przewidziany dla największych zbrodniarzy.

Artemizjon

Artemizjon

Jest to najbardziej wysunięty na północ przylądek Eubei, wyspy na Morzu Egejskim. Nazwa wywodzi się od powstałej tam słynnej świątyni Artemidy. Jednak w 1926 r. z tamtejszych wód wyłowiono posąg...

Delfickie przepowiednie

Delfickie przepowiednie

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o...

Błądząca i ślepa

Błądząca i ślepa

W średniowieczu bardzo popularne było symboliczne przedstawianie Kościoła i Synagogi w personifikacji. Synagogę, jako postać błądzącą i ślepą na ewangeliczną naukę Jezusa, ukazywano z zawiązanymi oczami.

Nabatejczycy

Nabatejczycy

Na północnym skraju Al-Hidżazu, na południe od Morza Martwego przez kilka wieków istniało królestwo założone przez Nabatejczyków (arab. Al-Anbat , gr. Napateu) ze stolicą w Petrze. Do dziś toczą się...

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Spełniona przepowiednia

Spełniona przepowiednia

Odyseusz po wielu latach zginął z rąk Telegonosa, syna narodzonego ze związku z czarodziejką Kirke, który nie wiedział, ze ma do czynienia z własnym ojcem i przeszył go włócznią zakończoną...

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Losowy cytat

Prev Next

S. Radakrishnan: „Filozofia indyjska”

S. Radakrishnan: „Filozofia indyjska”

Teoria ponownych narodzin jest równie logiczna jak wszelkie inne hipotezy, jakie pojawiły się i jest na pewno bardziej zadowalająca, aniżeli teorie absolutnego unicestwienia czy też wiekuistego odwetu. Tłumaczy ona pozorny...

Robert H. Schuller

Robert H. Schuller

Każdy głupi może liczyć ziarna w jabłku. Tylko Bóg może liczyć wszystkie jabłka w jednym nasionku.

Samuel Adams

Samuel Adams

To co świat oczekuje od chrześcijan, to to, że nadal pozostaną chrześcijanami.

Maurycy Maeterlinck

Maurycy Maeterlinck

Trzeba przyznać, że nigdy żadne wierzenie nie było piękniejsze, prawdziwsze, słuszniejsze, a do pewnego stopnia i bardziej prawdopodobne niż doktryna reinkarnacji. Ona jedna ze swą zasadą odpokutowań i stopniowych oczyszczeń,...

Spurgeon

Spurgeon

Mam wielką potrzebę Chrystusa, mam wielkiego Chrystusa na moje potrzeby.

Seneka

Seneka

Ten jest mały i nikczemny, który się sprzeciwia, który źle myśli o porządku świata i woli poprawiać bogów niż siebie.

Ernest Renan

Ernest Renan

Islam pojawił się w historii w pełnym świetle, a jego korzenie widać na zewnątrz. Życie jego założyciela znamy równie dobrze, jak życie reformatorów XVI wieku. Możemy śledzić rok za rokiem...

F. Tokarz

F. Tokarz

 W kanonach buddyjskich (...) spotykamy naukę o tak zwanej niesubstancjalności wszystkiego. Nie ma substancji w rzeczach fizycznych, nie ma także jakiegoś stałego „ja”, są tylko potoki przesuwających się, zmiennych elementów,...

Nagasena (Milindapanha 2, 2, 1)

Nagasena (Milindapanha 2, 2, 1)

Płomień lampy z momentu na moment przestaje być ten sam

Ksenofanes o bogu

Ksenofanes o bogu

Cały widzi, cały myśli, cały słyszy i że bez trudu porusza wszystko rozumną myślą.

Kategoria: Katalog
Opublikowano

 

Był nieślubnym synem Zeusa i niewiele brakowało, a dosięgłaby go zemsta zazdrosnej żony Gromowładnego. Przetrwał jednak i został wielbionym bogiem greckim. Nie tylko dlatego, że był patronem wina, sił witalnych i radości, ale też dlatego, że znany był z dobroczynnej działalności na rzecz śmiertelników.

 

Znany z kochliwości Zeus nocami spotykał się potajemnie z Semele, córką władcy Teb. Zazdrosna Hera namówiła dziewczynę, by poprosiła kochanka, aby ukazał się jej w swojej prawdziwej postaci. A że Zeus obiecał jej kiedyś, że spełni każde wypowiedziano przez nią życzenie, nie miał wyjścia. Ukazał się ukochanej jako najwyższy z bogów wśród grzmotów i błyskawic.

Niestety, nie przewidział, że Semele zginie w płomieniach. Pod sercem nosiła dziecko. Jednak Zeus, pragnąc je ocalić, zaszył płód w swoim udzie, skąd narodził się Dionizos. Hera nie dała za wygraną. Nakazała tytanom zabić noworodka. Dziecko zostało poćwiartowane i ugotowane w kotle. Wtedy w sprawę wmieszała się Rea - poskładała ciało Dionizosa i przywróciła mu życie. Najpierw oddała wnuka królowej podziemia Persefonie. Potem malec trafił na wychowanie do króla Atamasa, ale mściwa Hera zesłała na władcę szaleństwo. Wreszcie Gromowładny przekazał Dionizosa Sylenowi - pół koniowi, pół człowiekowi, który z pasją wychowywał podopiecznego, przekazując mu wiele życiowych mądrości.

 

Dionizos podróżował po świecie, ucząc ludzi uprawy winorośli i obyczajów, ustanawiając nowe prawa i zakładając miasta. Zawitał do Azji i Afryki, odwiedzając między innymi Egipt, Syrię, Mezopotamię i Indie. Kiedy był we Frygii, spotkał króla Midasa. W nagrodę za to, że król odprowadził do Dionizosa pijanego członka jego orszaku, Sylena, bóg obiecał, że spełni życzenie władcy Frygii. Midas poprosił, aby każda rzecz, której dotknie, zamieniała się w złoto. Tak też się stało. Ale król niedługo cieszył się z takiego daru. Szybko się okazało, że grozi mu śmierć z głodu, bowiem każdy pokarm i napój błyszczał i brzęczał najprawdziwszym złotem. Midas ubłagał Dionizosa, by odebrał mu tę nadzwyczajną moc. Stało się to dopiero, gdy król wykąpał się w rzece Paktolos, która odtąd niosła złoty piasek.

Gdy Dionizos dotarł do Tracji, napotkał zajadłego przeciwnika swoich obrzędów. Był nim król Likurg, któremu nie podobało się wino ani szał, który spływał na ludzi po jego spożyciu. Bóg musiał uciekać z Tracji, ale zniewagi i braku gościnności nie zapomniał. Zesłał na władcę obłęd. Likurg najpierw w szale próbował zgwałcić własną matkę, a potem zabił swego syna. Wskutek tej straszliwej zbrodni ziemia nie rodziła plonów w całej okolicy. Klątwa przestała działać dopiero, gdy Trakowie zabili swego króla. Także w Tebach nie przyjęto Dionizosa z otwartymi rękami. Tamtejszy król Penteus był zgorszony upodobaniem boga sił witalnych do rozpusty. Próbował uwięzić Dionizosa, więc urażony bóg srogo się zemścił. Kiedy Penteus podglądał bachantki w ekstazie, te dopadły go i rozszarpały na strzępy.

W czasie podróży na wyspę Naksos czekała na boga kolejna nieprzyjemna niespodzianka. Hera nasłała na Dionizosa piratów, którzy mieli go porwać. Jednak statek porywaczy został szczelnie opleciony winoroślą, wiosła przemieniły się w węże, po pokładzie zaczęły chodzić dzikie zwierzęta. Bóg przemieniony w lwa już miał skoczyć do gardeł piratów, gdy przerażeni nieszczęśnicy sami rzucili się w morskie głębiny. Zostali przemienieni w delfiny. Kiedy Dionizos dotarł wreszcie na wyspę, spotkał tam piękna Ariadnę, która pomogła Tezeuszowi szczęśliwie powrócić z Labiryntu Minotaura. Niestety, kiedy dziewczyna przestała mu być potrzebna, pogromca potwora zrodzonego z Pazyfae wysadził zrozpaczoną królewnę na odludnej wyspie. Dionizos od pierwszego wejrzenia zapałał do Ariadny wielkim uczuciem. Wkrótce zostali małżonkami i doczekali się licznego potomstwa

 

Po wielkiej podróży po świecie Dionizos został przyjęty na Olimpie, choć był synem śmiertelnej kobiety. Co więcej, Hera ustąpiła mu miejsca w panteonie bóstw olimpijskich. Był czczony jako bóg żywotnych sił natury pan wina, patron teatru i sztuki scenicznej. Łączono go z winobraniem, tłoczeniem moszczu i kosztowaniem młodego wina. Był ponadto uosobieniem dobrobytu, obfitości, radosnego upojenia i płodności.

Wierzono, że bóg śpi w zimie i budzi się na wiosnę. Jak go przedstawiano? Zwykle jako brodatego mężczyznę w sile wieku lub młodzieńca w powłóczystym stroju, z wieńcem bluszczowym lub winnym na skroniach. W ręku dzierżył tyrs, kiść smakowitych winogron lub puchar wina zwykle ukazywano go wraz z orszakiem w radosnej atmosferze zabawy upojonego winem i tańcem, lub w pozycji półleżącej, z kielichem w dłoni. Chętnie przedstawiano Dionizosa w otoczeniu dzikich zwierząt. Dosiadał groźnych lwów, smukłych panter lub nieposkromionych tygrysów.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiKatalogDionizos
| + -