Losowa postać

Prev Next

Muzy

  Piękne córki Zeusa i Mnemosyne, patronujące starożytnym sztukom i naukom, stanowiły nieodłączne towarzystwo Apolla. Artyści z niecierpliwością czekali na ich nadejście i pomoc w twórczych mękach...   ARTYBUTY ERATO (Umiłowana) - muza poezji miłosnej,...

Al-Lat

  Obok Hubala ważną rolę odgrywały boginie uważane za córki lub żony Hubala, wymieniane w Koranie jako Al-Lat, Manat i AI-Uzza, Al-Lat (pol. bogini) to jedno z najstarszych bóstw semickich. Dla...

Artemida

  Bliźniaczą siostrę Apolla uznawano za bóstwo ważne i prastare, któremu oddawano cześć w Grecji od najdawniejszych czasów. Początkowo była panią dzikiej przyrody wegetacji roślinnej, porodów i położnic, by z czasem...

Ninurta

Stary sumeryjski bóg wojny, burzy i rolnictwa, występuje w odmianach miejscowych jako Ningirsu (bog miasta Lagasz, dzis. Tello), Zaibaba (bóg miasta Kisz, dzis. Al-Uhajmir), Urasz (bóg miasta Dilibat). Ninurta cieszył...

Posejdon

  Pan mórz, rzek i jezior to bóstwo równie potężne, jak jego gromowładny brat Zeus. Codziennie wyjeżdżał na objazd swoich włości w rydwanie zaprzężonym w morskie potwory zwane hipokampami.   Posejdon był jednym...

Hermes

  Skrzydłonogi posłaniec pełnił funkcję herolda Zeusa, był patronem podróżników, kupców i złodziei. Dzięki jego pomysłowości życie ludzkie stało się bogatsze i weselsze.   Hermes, syn Zeusa i Mai, urodził się w Arkadii...

Nanna-Suen

Bóg księżyca, syn Enlila i Ninlil. Jego żoną została Nungil, a ich dziećmi byli bóg słońca Utu i Inana. Główne miejsce kultu Nanny-Suena to świątynia E-kisz-nugal w Urze.

Hefajstos

  Upokarzany, kulawy i brzydki bóg ognia uczynił swoją domeną rzemiosło. Miał doskonały warsztat kowalski w czeluściach Etny. Tam w trudnej robocie kowalskiej pomagali mu jednoocy cyklopi.   Syn Zeusa i Hery miał...

Ninlil

Żona boga Enlila, nazywana matką miłosierną, była bóstwem łaskawym i dobroczynnym. W zachowanym poemacie opowiedziana jest jej historia gwałtu na młodej Ninlil, za który Enlil został wygnany z siedziby bogów.

Nabu

Nabu (biblijny Nebo), bóg miasta Barsip (dzis. Birs Nimrud, blisko Babilonu). Słynął jako opiekun pisma, piśmiennictwa i mądrości w ogóle. Mając pod opieką „tablicę przeznaczenia”, na uroczystym posiedzeniu bogów z...

Ciekawostki

Prev Next

360 bogów

360 bogów

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360 posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Politeizm arabski

Politeizm arabski

Arabowie czcili wiele bóstw - tradycja wspomina o360posążkach idoli znajdujących się w mekkańskiej świątyni Al-Kaba.

Tu narodził sie Jezus

Tu narodził sie Jezus

W miejscu narodzenia Jezusa umieszczono w XVIII w. srebrną gwiazdę z łacińskim napisem: Tu narodził się z Dziewicy Marii Jezus Chrystus. Stanowi ona jedno z miejsc najczęściej odwiedzanych przez pielgrzymów.

Historyczność Jezusa

Historyczność Jezusa

Pytanie o historyczność Jezusa jest jednym z najważniejszych od wieków. Obecnie już nikt nie wątpi w to, że Jezus żył wśród ludzi. Źródła pisane na ten temat nie są jednak...

Arabski etos rycerski

Arabski etos rycerski

W okresie przedmuzułmańskim życiem beduinów na Półwyspie Arabskim kierował etos rycerski, nazywany ird lub muruwwa. Byfy to wszelkiego rodzaju nakazy tradycji dotyczące tego, co można by nazwać moralnością postępowania. Etos...

Olimpia

Olimpia

Olimpia była prawdziwie nowoczesnym centrum sportu Zawodnicy mieli do dyspozycji wiele budowli stworzonych dla ich wygody. Wiadomo, że działała tam szkoła zapasów, boiska sportowe, gimnazjon, łaźnia, a także położony w...

Oschoforie

Oschoforie

Ostatnie w rocznym cyklu świąt powiązanych z Dionizosem były Oschoforie, które odbywały się w miesiącu Pyanepsion (październik). Zamykały one sezon prac letnich w polu i winnicach. Atenie i Dionizosowi składano...

Nigdy nie ufaj...

Nigdy nie ufaj...

Odyseusz słynął ze sprytu i mądrości. Chętnie też słuchano jego rad. Szczególnie dobrze wyszedł na nich Agamemnon, który toczył długą wojnę z Trojanami. To właśnie Odyseusz był pomysłodawcą najsłynniejszego fortelu...

Delfickie przepowiednie

Delfickie przepowiednie

Plutarch, grecki filozof i biograf, pochodzący z pobliskiej Cheronei, pełnił przez pewien czas funkcję kapłana Apolla. To on zostawił opis mówiący, że Pytia czerpała swoje natchnienie z pneuma (gazu) o...

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu

Budowa geologiczna Nazaretu i jego okolic charakteryzuje się istnieniem ogromnej liczby podziemnych grot, wykorzystywanych niegdyś jako magazyny czy izby, w których chroniono się przed upałami.

Losowy cytat

Prev Next

Maurycy Maeterlinck

Maurycy Maeterlinck

Trzeba przyznać, że nigdy żadne wierzenie nie było piękniejsze, prawdziwsze, słuszniejsze, a do pewnego stopnia i bardziej prawdopodobne niż doktryna reinkarnacji. Ona jedna ze swą zasadą odpokutowań i stopniowych oczyszczeń,...

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Trzy rzeczy, które nie mogą być długo ukryty: słońce, księżyc i prawda.

C. S. Lewis

C. S. Lewis

Jeśli mamy wolę by tylko chodzić, to Bóg jest zadowolony z naszych potknięć.

Spurgeon

Spurgeon

Mam wielką potrzebę Chrystusa, mam wielkiego Chrystusa na moje potrzeby.

Becky Laird

Becky Laird

Żyjąc w pełni, uznając, że wszystko co robimy istnieje dzięki Jego mocy, oddajemy cześć Bogu, On z kolei nam błogosławi.

Charles Wesley

Charles Wesley

Wiara, potężna wiara, obietnica dostrzega i widzi tylko Boga; Śmieje się z niemożliwości i krzyczy to się dokona.

Nauki Buddy

Nauki Buddy

Chowanie w sobie gniewu to jak trzymanie gorącego węgla z zamiarem rzucania go w kogoś innego; ty jesteś tym, który ucierpi najbardziej.

William Henry Seward

William Henry Seward

Chrześcijaństwo zapewnia jednolitą odpowiedź na całe życie.

Robert H. Schuller

Robert H. Schuller

Każdy głupi może liczyć ziarna w jabłku. Tylko Bóg może liczyć wszystkie jabłka w jednym nasionku.

Ody Pindara

Ody Pindara

Z bogów czerpią moc śmiertelni Wszystkich dzielności i cnót; Mądrość ludzka - boży to dar, Ramion siła, Język obrotny...

Kategoria: Katalog
Opublikowano

 

Był nieślubnym synem Zeusa i niewiele brakowało, a dosięgłaby go zemsta zazdrosnej żony Gromowładnego. Przetrwał jednak i został wielbionym bogiem greckim. Nie tylko dlatego, że był patronem wina, sił witalnych i radości, ale też dlatego, że znany był z dobroczynnej działalności na rzecz śmiertelników.

 

Znany z kochliwości Zeus nocami spotykał się potajemnie z Semele, córką władcy Teb. Zazdrosna Hera namówiła dziewczynę, by poprosiła kochanka, aby ukazał się jej w swojej prawdziwej postaci. A że Zeus obiecał jej kiedyś, że spełni każde wypowiedziano przez nią życzenie, nie miał wyjścia. Ukazał się ukochanej jako najwyższy z bogów wśród grzmotów i błyskawic.

Niestety, nie przewidział, że Semele zginie w płomieniach. Pod sercem nosiła dziecko. Jednak Zeus, pragnąc je ocalić, zaszył płód w swoim udzie, skąd narodził się Dionizos. Hera nie dała za wygraną. Nakazała tytanom zabić noworodka. Dziecko zostało poćwiartowane i ugotowane w kotle. Wtedy w sprawę wmieszała się Rea - poskładała ciało Dionizosa i przywróciła mu życie. Najpierw oddała wnuka królowej podziemia Persefonie. Potem malec trafił na wychowanie do króla Atamasa, ale mściwa Hera zesłała na władcę szaleństwo. Wreszcie Gromowładny przekazał Dionizosa Sylenowi - pół koniowi, pół człowiekowi, który z pasją wychowywał podopiecznego, przekazując mu wiele życiowych mądrości.

 

Dionizos podróżował po świecie, ucząc ludzi uprawy winorośli i obyczajów, ustanawiając nowe prawa i zakładając miasta. Zawitał do Azji i Afryki, odwiedzając między innymi Egipt, Syrię, Mezopotamię i Indie. Kiedy był we Frygii, spotkał króla Midasa. W nagrodę za to, że król odprowadził do Dionizosa pijanego członka jego orszaku, Sylena, bóg obiecał, że spełni życzenie władcy Frygii. Midas poprosił, aby każda rzecz, której dotknie, zamieniała się w złoto. Tak też się stało. Ale król niedługo cieszył się z takiego daru. Szybko się okazało, że grozi mu śmierć z głodu, bowiem każdy pokarm i napój błyszczał i brzęczał najprawdziwszym złotem. Midas ubłagał Dionizosa, by odebrał mu tę nadzwyczajną moc. Stało się to dopiero, gdy król wykąpał się w rzece Paktolos, która odtąd niosła złoty piasek.

Gdy Dionizos dotarł do Tracji, napotkał zajadłego przeciwnika swoich obrzędów. Był nim król Likurg, któremu nie podobało się wino ani szał, który spływał na ludzi po jego spożyciu. Bóg musiał uciekać z Tracji, ale zniewagi i braku gościnności nie zapomniał. Zesłał na władcę obłęd. Likurg najpierw w szale próbował zgwałcić własną matkę, a potem zabił swego syna. Wskutek tej straszliwej zbrodni ziemia nie rodziła plonów w całej okolicy. Klątwa przestała działać dopiero, gdy Trakowie zabili swego króla. Także w Tebach nie przyjęto Dionizosa z otwartymi rękami. Tamtejszy król Penteus był zgorszony upodobaniem boga sił witalnych do rozpusty. Próbował uwięzić Dionizosa, więc urażony bóg srogo się zemścił. Kiedy Penteus podglądał bachantki w ekstazie, te dopadły go i rozszarpały na strzępy.

W czasie podróży na wyspę Naksos czekała na boga kolejna nieprzyjemna niespodzianka. Hera nasłała na Dionizosa piratów, którzy mieli go porwać. Jednak statek porywaczy został szczelnie opleciony winoroślą, wiosła przemieniły się w węże, po pokładzie zaczęły chodzić dzikie zwierzęta. Bóg przemieniony w lwa już miał skoczyć do gardeł piratów, gdy przerażeni nieszczęśnicy sami rzucili się w morskie głębiny. Zostali przemienieni w delfiny. Kiedy Dionizos dotarł wreszcie na wyspę, spotkał tam piękna Ariadnę, która pomogła Tezeuszowi szczęśliwie powrócić z Labiryntu Minotaura. Niestety, kiedy dziewczyna przestała mu być potrzebna, pogromca potwora zrodzonego z Pazyfae wysadził zrozpaczoną królewnę na odludnej wyspie. Dionizos od pierwszego wejrzenia zapałał do Ariadny wielkim uczuciem. Wkrótce zostali małżonkami i doczekali się licznego potomstwa

 

Po wielkiej podróży po świecie Dionizos został przyjęty na Olimpie, choć był synem śmiertelnej kobiety. Co więcej, Hera ustąpiła mu miejsca w panteonie bóstw olimpijskich. Był czczony jako bóg żywotnych sił natury pan wina, patron teatru i sztuki scenicznej. Łączono go z winobraniem, tłoczeniem moszczu i kosztowaniem młodego wina. Był ponadto uosobieniem dobrobytu, obfitości, radosnego upojenia i płodności.

Wierzono, że bóg śpi w zimie i budzi się na wiosnę. Jak go przedstawiano? Zwykle jako brodatego mężczyznę w sile wieku lub młodzieńca w powłóczystym stroju, z wieńcem bluszczowym lub winnym na skroniach. W ręku dzierżył tyrs, kiść smakowitych winogron lub puchar wina zwykle ukazywano go wraz z orszakiem w radosnej atmosferze zabawy upojonego winem i tańcem, lub w pozycji półleżącej, z kielichem w dłoni. Chętnie przedstawiano Dionizosa w otoczeniu dzikich zwierząt. Dosiadał groźnych lwów, smukłych panter lub nieposkromionych tygrysów.

Jeste tutaj:   ProemialBibliotekaGrecjaReligie GrecjiKatalogDionizos
| + -